Da ka ‘Mission Clouded Leopard’ pyllait u CM ban pynneh ïa ki Lakrong ha ka Jylla

Shillong, Nailar 04 Kum shi bynta jong ka jingrakhe ïa ka ‘International Clouded Leopard Day’, u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ka sngi Ba-ar u la pynbna ïa ka jingsdang jong...

Shillong, Nailar 04

Kum shi bynta jong ka jingrakhe ïa ka ‘International Clouded Leopard Day’, u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ka sngi Ba-ar u la pynbna ïa ka jingsdang jong ka ‘Mission Clouded Leopard’, ka prokram ba kyrpang jong ka Jylla na ka bynta ban pynneh-pynsah ïa une u jait khla thapsim ba la tip kum u Lakrong (Clouded Leopard), uba long u ‘State Animal’ jong ka Jylla Meghalaya.

Ha ka kyrwoh ba la pyllait, ka Sorkar ka la ong ba kane ka mishon ka thmu ban ïada ïa ka jingdon jong ka jingbun ki ‘Neofelis nebulosa’ ha kylleng ka Jylla lyngba ka jingïada ïa ki jaka shong jaka sah, ka jingpynbha pat, ka jingwad bniah ha ka liang ka saian, bad ka jingïashim bynta lang jong ki paidbah.

Ïa kane ka prokram yn pyntreikam hapoh ka jingkhmih jong ka ‘Meghalaya Clouded Leopard Action Plan’ ka ban sa wan, kaba ka tnad ‘Forest and Environment’ ka dang sdang ïa ka kum ka saiñdur na ka bynta kine ki jait mrad. Ki bynta ba kongsan ki kynthup ban pynkhlaiñ ïa ki lynti pyrshah ïa ka jingsiat mrad, ka jingpynbha ïa ki lad pynïasoh bad ki jaka, ka ‘Capacity Building’ ïa ki nongtrei ba hakhmat eh, bad ka jingïatreilang bad kiwei pat ki Jylla ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi.

Ki ‘Clouded Leopard’ ki dei kiba la pynrung kyrteng ha ka thup kyrdan ‘Vulnerable’ ne kiba don jingma ha ka ‘Red List’ jong ka IUCN naduh u snem 2008. La ïada ïa ki hapoh ka ‘Schedule I’ jong ka Wild Life (Protection) Act, 1972 bad la buh ruh ïa ki ha ka ‘Appendix I’ jong ka CITES.

Une u khla thapsim uba la tip kum u ‘Maccha Pheng’ ha ka ktien Garo, ‘Lakrong’ ha ka ktien Khasi bad ‘Khla’ ha Jaiñtia, u dei uba phylla, uba kham shang ha ka por miet, bad u don ka bynta kaba kongsan kum u mrad khlaw bad u dak jong ka koit ka khiah jong ka khlaw.

Ka Jylla Meghalaya ka dei ka jaka sah jong ki Lakrong kiba paka tam ha India, kiba kynthup ïa ka Nokrek, Balpakram, Baghmara, Narpuh bad Nongkhyllem, ryngkat bad ki khlaw kiba rben ba la pynïaid da ka imlang-sahlang. Hynrei kine ki jaka ki ïakynduh ïa ki jingma na ka jingpait-jingpra, ka jingduh ïa ki lad pynïasoh, ka jingbeh mrad, ka jingduna ha ka jingdon ki mrad bad ka jingkylla ka suiñbneng.

Ha ka jinglap kaba kongsan, ka jingpeit bniah kaba dang ïaid shakhmat jong ka Jylla ka la pynithuh ïa 21 tylli ki Lakrong ba kyrpang ha ka jaka jong ka Balpakram haduh mynta. Ïa kane ka jingwad bniah mynta la pynïar shuh-shuh sha baroh ki jaka shong jaka sah ba kongsan ha Meghalaya ban poi sha ka jingkheiñ kaba nyngkong eh ïa ka jingbun ha ka Jylla baroh kawei, ka ban ïalam pat na ka bynta ka jingthmu ban pynneh-pynsah bad ka jingpeitngor kaba slem hapoh jong kane ka mishon.

Haba khot ba wer ïa ka jingkyrshan jong ki paidbah, u Myntri Rangbah ka Jylla u la ong, “Nga khot ïa ki shlem treikam tynrai jong ngi, ki shnong ki thaw, ki samla, ki nongwad bniah, ki kynhun seng ba don bynta ha ka ban pynneh-pynsah bad uwei-pa-uwei u nongshong shnong ka Meghalaya ban ïasnohktilang ha ka ban ïada ïa u ‘State Animal’ jong ngi.”