Sdang mih sa ki Nongïalam Plastic (Plastic leaders) Mynta

Babu Kular Khongjirem Katba nangmih ki sngi ki por, katta ruh nang mih ki Seng Saiñ Hima Sima (political party) bapher-bapher ym tang ha ri India (national level) hynrei khamtam eh hangne ha state Meghalaya...

Babu Kular Khongjirem

Katba nangmih ki sngi ki por, katta ruh nang mih ki Seng Saiñ Hima Sima (political party) bapher-bapher ym tang ha ri India (national level) hynrei khamtam eh hangne ha state Meghalaya jong ngi (state/regional level). Ym lah ban len ba dei ka party All Party Hills Leaders Conference (APHLC) ha u symbol jong u ‘Tiew kulab (Rose) kaba la ïaleh bad ïakhun ban pynïoh ïa ka state ba pura (statehood) ïa ka jylla Meghalaya jong ngi.

Hadien ba ngi la ïoh ïa la ka jong ka Jylla lajong, ki la mih lai (3) tylli ki party Trai Ri ne kita kiba ngi ju khot kum ki Regional/State parties kiba kham kongsan ne kham paw bha. Kita ki long ka APHLC, ka HSPDP (Hills State People Democratic Party) hapoh ka jingïalam u (L)Maieit Hoping Stone Lyngdoh kaba dang don bad dang neh (survived) haduh mynta mynne. Hadien ka jingïapher jingmut jong u (L) Prof. GG Swell uba la long u MP ba nyngkong eh (Lok Sabha) na Shillong Parliamentary Seat hadien ba la ïoh ïa ka Hills State ha u snem 1972, utei u Nongïalam paidbah (political leader) u la seng noh sa da kawei pat ka party, ka PDIC (Public Demand Implementation Convention) ha kaba u Mohkhiew u la long u ilekshon symbol jong ka. Hadien ba la pynduh ne pynwai noh (dissolved) ïa ka APHLC (1984), khnang ban wanrah noh ïa ka jingpynïatylli bad ka HSPDP la thaw ne seng noh da ka Hills People Union (HPU) bad la jied ïa ka Sngi ba dang shu mih (Rising Sun) kum ka symbol jong ka. Khatduh khadwai ha u snem 1997, khnang ban wanrah biang sa shisien ïa ka jingïatylli ïa ki Seng riewlum ha Meghalaya, la seng ne thaw biang sa da ka United Democratic Party (UDP) bad la jied ïa ka Bom kum ka Symbol jong ka. Kane ka symbol ka dei ka symbol kaba u (L) Prof. GG Swell u la tyrwa bad ban jur bha ban pdiang namar u la jop MP kum u Common Independent Candidate jong ki kynhun regional parties ha kato ka por ba la ai kyrteng kum ka Meghalaya Federation (MF) hapoh ka jinglong nongïalam ne Chairman (Chairmanship) u (L) BB Lyngdoh bad u (L) EK Mawlong kum u Secretary General kumba ki khot ïa u Secretary ka UNO (ym dei kum u General Secretary). Hynrei, tang ka PDIC hapoh ka jingïalam jong u Bah Heh Martle N Mukhim bad (L) Sanbor Swell Lyngdoh kum u General Secretary jong ka kaba la pynduh pyndam (dissolved) ban ïa tylli noh bad ka UDP ha katei ka por.

Ki nongïalam mynshwa (former political leaders) jong ka state jong ngi ki la long shisha kat ki nongïalam ba shisha bad ba Rangbah (matured leaders). Ka Delhi (central govt.) ka da kyiuh, khyrniuh bad burom shi katdei eh ïa ki. U (L) Prof. GG Swell lei lei u la shah jied (ha ka Indira Gandhi) kum u Deputy Speaker ha Lok Sabha ha kato ka por watla u la long tang kum u MP marwei na ka regional party na Shillong Seat. U (L) BB Lyngdoh pat ka (L) Indira Gandhi, ka Prime Minister ka Ri India ha kito ki por ka la ong ba “U dei u briew uba rit hynrei uba donbor kum u atom bomb (He was a small gentleman but dynamic like an atom bomb). U (L) Bah Maham Sing pat, ka Indira Gandhi ka la wan ïalap ilekshon syndon ïa u haduh ka shnong Pynursla (da ka Helicopter) ba u la ïaleh ïa ka ilekshon MLA na Nongshken constituency ha kato ka por na ka Congress, hynrei u la shah rem noh ha katei ka ilekshon ha u snem 1983 ha u (L) GS Massar jong ka HSPDP. Yn nai ïakren ïa u (L) Rev JJ M Nichol’s Roy (Bah Joy) bad u Bah (L) Hoover Hynniewta kiba la long MP shwa ban ïoh Hills State. Ki nongïalam jong ngi mynshwa ki da dei shisha kat ki nongïalam (borne to be the leaders). Ka Delhi ka da burom iap burom im ïa ki. Ki da tyngshaiñ bad wanrah shisha ïa ka burom ka ijot jong ka state jong ngi ym dei kum kine ki nongïalam paidbah kiba mynta kiba la shu kwah hi ban long ne leh (acting) kum ki nongïalam (pretend to be the leaders) khlem don sap satia ban long kum ki nongïalam (they are made themselves to be the leaders not borne as the leaders). Ki nongïalam kiba mynta, ki hap leit nguh leit dem bad pyndem tdong ïa ka Delhi ha ka jaka ba ka Delhi kan peit khmat sha ngi. Mynta lei lei ha kine ki snem, imat ba la dei ka juk plastic, la mih sa ki nongïalam jong ngi kiba la ïa syriem hi la kum ki nongïalam plastic. Lada kine ki nongïalam jong ngi kiba la leh ïa ki jait kam baroh pyrshah ïa ka mon, ïa ka sur bad ka jingkwah u paidbah (anti people policies/strategies) man ki shnong, man ki raid, man ki hima bad man ki thaiñ, ki hap husiar bha ïoh shah sin ei ha ki paidbah kum kita ki nongïalam plastic ne ki plastic leaders jong kane ka juk mynta.