Babu Kular Khongjirem
Mynta u snem 2026, ka Sorkar MDA-2 ha Meghalaya hapoh ka jingïalam ka seng NPP, UDP, etc ka la pynduh pyndam noh shi syndon ïa ki jait skul bapher bapher (various categories of schools) hangne ha state Meghalaya jong ngi.
Naduh ki bnai April 2026, ka Sorkar MDA-2 ka la pynmih ïa ka hukum (govt. order) ban pynduh pyndam noh baroh khoit ïa ki jait skul bapher bapher naduh ki SSA skul, ki Adhoc skul, ki Hindi teachers, Science teachers, etc. bad ka la wanrah noh sha ka rukom siew tulop thymmai (new system of pay) lyngba ka SPF (Structure Pay Framework). Ha kane ka rukom siew, la phiah kyrdan (classified) ïa ki Nonghikai skul ha ki kyrdan bapher-bapher naduh ka kyrdan Primary skul, Upper Primary, Secondary skul haduh ka kyrdan Higher Secondary skul. Ïa ka tulop ne ka jingsiew tulop ïa ki ruh, la siew katkum ki kyrdan (levels) bad ka jinglong rim ha ka kam (seniority basis).
Hynrei, kaba phylla bad kyndit (strange and shock) ka long ba mynta u bnai August 2026 lyngba ka jingpynbna Sorkar (official notification) na ka Education Dept. Govt. of Meghalaya, ka Sorkar ka la thoh bad rai shai kdar ba ki skul Deficit bad skul Sorkar (Govt. schools) ruh kin hap lang noh hapoh kane ka kyrdan jingsiew (SPF) bad la pynduh pyndam noh syndon ïa ki rukom siew tulop ïa ki skul Deficit bad kumjuh ruh ïa ki skul Sorkar (govt. schools) naduh ka kyndan barit (lowest level) haduh ki kyrdan ba kham heh (higher levels). Dei kane ka rai ïakjakor (draconian decision) jong ka Sorkar kaba la pynlyngngoh, pynduh mynsiem bad pynduh jingkyrmen (discouragement) kaba la pynlong ka jingkah dum (dark and disheartening) ïa baroh ki skul Deficit ha baroh kawei ka Jylla jong ngi.
Nalor ba ngi la hiar lypa ha ka thoh ka pule katkum ka Report jong ka Sorkar India, sa kane ka jingleh beiñ bad jingleh kput ka Sorkar ïa ki Nonghikai (deficit & govt.) ha ka liang ka rukom siew tulop ka la pynhiar dor ym tang ïa ka kyrdan nonghikai hynrei ka jinglehrain bad jingshah rkhie beiñ ruh hakhmat kiwei ki state jong ka ri India kiba pynheh tulop ïa ki nonghikai. Ka jingsiew ïa ki kyrdan nonghikai ba la pyntbit (professional and trained teachers) ka dang ïa ryngkat bad ki kam peon ne chowkidar jong ka skul mynta. Dang kham heh tulop ei ki nongsait jaiñ kynta ban ïa ki Nonghikai ba la heh kyrdan (highly qualified teachers). Ki briew kiba tbit bad ba don sap (well talented teachers) kim treh shuh ban rung sha ki kam hikai. Shano ka lawei jong ka thoh ka pule (future Education) kan poi ha ka state jong ngi. Hato! kane ka Sorkar ka kwah ban ïapein ïa ka lawei ka thoh ka pule jong ki khynnah pule jong ngi? Hato! kane ka Sorkar ka kwah ban pynjot syndon thiaw ïa ka thoh ka pule ha Meghalaya? Lada ka Sorkar MDA-2 kam pyrkhat da kumwei pat, ka lawei jong ki khun ki ksiew jong ngi kan long lypa kaba dum bad ki Kmie ki kpa ki la duh jingkyrmen lypa ïa ka lawei jong ka thoh ka pule jong ki khun jong ki nangne shakhmat.