531 tylli ki shnong ha Meghalaya ki la kylla long kiba lait na ka jingdih duma

Shillong, Nailur 10 Ka Meghalaya’s Tobacco -Free Village Progra-mme ka la buh ïa ka thong ha ka ri baroh kawei ha kaba ïalam da ki paidbah ban tehlakam ïa u duma, ha kaba 531 tylli...

Shillong, Nailur 10

Ka Meghalaya’s Tobacco -Free Village Progra-mme ka la buh ïa ka thong ha ka ri baroh kawei ha kaba ïalam da ki paidbah ban tehlakam ïa u duma, ha kaba 531 tylli ki Village Health Council (VHC) ki la pyndep ïa ki kyndon ban long kiba lait na u duma ha ka snem kaba ar jong ka.

Kane ka prokram kaba la sdang ha u snem 2024 ha East Khasi Hills bad West Jaiñtia Hills da ka National Health Mission, Meghalaya ryngkat bad ka Meghalaya State Rural Livelihoods Society (MSRLS) bad ka Sambandh Health Foundation (SHF) ka la pynbna ïa ki 264 tylli ki VHC, lane 20 na ka 1295 VHC na ki ar tylli ki district ha u snem kaba nyngkong.

Ha u snem ba ar, ka jingdon ka la kiew palat ar shah sha ka 531 tylli ki VHC (41 per cent), katba 1,039 tylli ki VHC mynta ki dang pyntreikam shitom ïa ka prokram.

Ka Nabaneeta D Mawrie, ka State Nodal Officer, NTCP, NHM Meghalaya, ka la ong, ” Meghalaya’s Tobacco-Free Village Programme kam dei shaphang ka jingpynbna ïa ki shnong ba lait duma tang ha ka kot,ka dei shaphang ki paidbah ban shimkhia.”

Ka la ong ba ka Meghalaya model hadien kata ka la pyntip sha ka Ministry of Health & Family Welfare ïa ka Standard Operating Procedures na ka bynta ki shnong ba kin long kiba lait na u duma.

Ha ka snem kaba ar, la pynlong palat 5,500 tylli ki kam pyrshah duma, kaba la pynïashim bynta palat 55,000 ngut ki briew.

Ki jingeh ha ka koit ka khiah kiba ïadei bad u duma mynta ki ju ïakren man ka por ha ki jingïalang jong ka VHC, ki jingïalang jong ka SHG bad ki jingïalang jong ki paidbah.

Hapoh ka model, ki VHC ki thung ïa u Nodal Officer, ki pynlong ïa ki jingïalang pynsngewthuh, ki mynjur ïa ki rai ban khanglad ïa ka jingdie duma hajan ki skul, ki pynmih ïa ki hukum ban ym dih duma ha ki jaka paidbah, ki buh ïa ki jingthoh bad ki pynlong ïa ki jingïaid paidbah.

Ka Chairperson ka Mawmluh VHC kaba don ha Shella Block ka la ong ba kumba 40-50 percent ki nongshong shnong ki la sangeh ban dih duma ha ki jaka paidbah kum ki dukan sha bad ki jaka ieng bus, bad 60-70 percent ki la sangeh ban dih duma hapoh ïing, khamtam hajan ki khyllung ba dang kha.