Jowai, Risaw 04
Ka thaiñ War Jaiñtia ka dei ka thaiñ kaba la paw bha ha ki jaka jngohkai kiba itynnad bad kiba khring ïa bun ki nongwan jngohkai pyrthei ym tang na ka jylla hynrei na kiwei pat ki bynta ka Ri India bad na shabar ri ruh kumjuh.
Napdeng ki jaka jngohkai ba paw kum ka Shnongpdeng, ka wah Umngot ha Dawki, Krang Shuri, ka River Beech ha Pasadwar, mynta la paw sa kawei ka jaka jngohkai ha ka shnong Pamtbuh, kaba ha Amlarem Civil Sub-Division, bad Elaka Satpator, West Jaiñtia Hills District ha kaba kane ka shnong ka don ïa ka kshaid kaba itynnad kaba ki khot ka “Suadabi Waterfall & Natural Swimming Pool”.
Na Amlarem sha shnong Pamtbuh ka jngai tang 4 KM, bad na shnong Pamtbuh shaduh ka Kshaid hap ban ïaid da ka kjat kaba jngai tang 388 mitre, bad ba ka dang donkam ïa ki lynti ïaid kjat kiba biang.
Ban sdang ka jingpdiang sngewbha ïa ki nongjngohkai, ka Dorbar Shnong Pamtbuh ha ka 3 tarik Risaw kala pynlong da ka jingïalang lyngkot ha ka jingdonlang u Myntri ka Sorkar Jylla bad MLA ka thaiñ Ma Lahkmen Rymbui, u MDC ka thaiñ Ma Medling Swer, u Block Development Officer Amlarem C&RD Block Dr D. Lyngdoh, u Engineer Ma Markus Pohsnem, ki nongshah khot sngewbha nalor kiwei kiwei.
U Ma Lahkmen Rymbui ha ka jingkren u la ong ka kam jngohkai ka dei kawei na ki lad ba kongsan tam ban kyntiew ïa ka ïoh ka kot, ka roi ka par jong ki nongshong shnong bad ka thaiñ.
Ym tang kata, u la ong ba ka plie lad ruh ïa ki samla ban trei da kaba seng kam lajong kynthup ïa ka jingpynïaid ïa ki homestay, ban long ki nongbtin lynti ne tourist guide bad kiwei kiwei ki lad kamai khlem da shaniah ha ki kam Sorkar, bad ka ïarap ruh ïa ki longïing longsem, ki longkmie bad ki rangbah ban ïoh ka lad kamai kaba bit ban kyrshan ïa la ki ïing ki sem.
Hapdeng kine ki spah mariang, u Myntri u la ong kaba pynduh mynsiem ïa u kum u MLA ka thaiñ ka long, ka jingïapher jingmut hapdeng ka shnong, ki trai jaka, bad trai raid, hynrei wat la katta u kyrmen skhem ba ka por ka dei ka dawai bah ba ki briew ki kin sngewthuh ba ym lah ban im marwei donkam ka jingïatreilang.
Nalorkata u Ma Lahkmen u la pynsngew ruh ïa ki kam kiba ka Sorkar Jylla hapoh ka jingïalam u Myntri Rangbah Conrad K Sangma kala pynlut da ki hajar klur tyngka lyngba ka tnad Tourism ban pynkiew bad pynjanai ïa ka kam jngohkai ha kylleng ki jaka jong ka Jylla kynthup ruh da ki spah klur hapoh ka thaiñ Amlarem.
U la kyntu ruh ïa ki nongshong shnong ka Pamtbuh ban pyni ïa ka jinglong kaba sngewtynnad, ka jingsngewlem, bad ka burom ka akor ha kaba pdiang ïa ki briew ba nabar.
Nalorkata u la kyntu ruh ïa ki nongshong shnong ban pynneh pynsah ïa ka jingkhuid jingsuba naduh nala ïing, hapoh shnong pohthaw haduh ka jaka jngohkai khnang ba kan long ka jaka jngohkai kaba itynnad bad kaba biang paka ban pynïasoh bad ka mariang.
U la ong ka jingwan jong u, ym ban plie paidbah ïa ka ‘Suadabi’ hynrei tang ban pyntip paidbah ba hapoh ka shnong Pamtbuh, harum ka shnong Amlarem, hajan ka Krang Shuri la don sa kawei ka jaka jngohkai kaba itynnad.
Halor ka dorkhas kaba la aiti da ka dorbar shnong Pamtbuh, u Ma Lahkmen u la ong, ba un ym kren eiei, hynrei un peit kaei kaba u dei ban leh na ka bynta ban kyntiew ïa kane ka jaka jngohkai hapoh ka shnong Pamtbuh.