Shillong, Risaw 30
Ka Commissioner & Secretary ka tnad kam jngoh kai pyrthei, Kong R.M. Kurbah ha ka Sngi Thohdieng ka la ong ba ka jingujor ejahar ka dei kaba ju leh lada jia ba don ka jingwan kyntur pud sha ki jaka Sorkar bad maham ruh ba ka Sorkar kam banse ban leh eiei lada ka KHADC kam lah ban weng ïa ki tala bad ki muhor na ka ‘Shillong Peak Ropeway Camp’ kaba ha Madan Laban.
“Ka jingujor ejahar ka dei kaba ju leh lada don kano-kano ka jingwan kyntur sha ki jaka Sorkar, ngi hap ban leh eiei,” la ong ka Kong Kurbah da kaba pyntikna ba ka tnad ka la ujor ejahar hadien ba ka tnad Enforcement ka KHA DC ka la khang khyrdep ïa ka jaka jong ka ‘Lower Terminal’ ha ka 27 tarik u Risaw.
“Ngi la thoh sha u (Secretary ka EC jong ka KHADC) ha ryngkat ki mat jingkdew ki ban hap leh na ka liang jong ki – kata, ban weng noh ïa ki tala bad ki muhor na katei ka jaka. Ka dei ka jingdon-jingem Sorkar, kumta ym lah ban khang ïa ka ‘Lower Terminal Point’. Kam dei jong kano-kano ka kynhun shimet, ka dei ka jingdon-jingem ka Sorkar, kumta ka jingkhang kyrdep ka long ka bym ïahap,” ka la ong.
“Ki lai tylli ki mat jingkdew kiba ngi la kdew ki long ban weng noh mardor ïa ki tala bad ki muhor, ban weng noh ïa ka jingkurup kaba la pynlong ha ka 27 tarik u Risaw bad ban pyntikna sha ngi da ka jingthoh – lym kumta lada ym lah ban leh eiei, kan pynbor ïa ka Sorkar ban leh ïa kaba donkam na ka liang jong ngi,” la maham ka Kong Kurbah.
Ka la ong ruh ba ïa ka jingkurup la leh khlem da bud ïa ka rukom treikam kaba dei.
“Nga shu kwah ban ïathuh sha phi ïa ka jingjia kaba mynta. Kumba phi tip, ha ka 27 tarik u Risaw, ka la don ka jingkurup ïa ka jaka trei jong ka projek ‘Ropeway’ ha Madan Laban da u Inspector ka District Council. La kurup kumba 10-13 tylli ki jingtei, la kurup ruh ïa ka jaka bad la khang ruh ïa ki tala hadien kane,” ka la ong.
“Shu shim nuksa ïa kane, ki briew kiba shim ram bad ki bym siew ïa ka ram ba ki shim, ki briew kiba shim ram na ‘Bank’ bad ki bym siew, ki ïoh ïa ka notis. Kumno ka aiñ ka ïaid nangne? Ki hap ban phah notis sha kito ki bym siew. Khlem kano-kano ka notis ne kano-kano katkum ka aiñ, ki la leit beit-beit bad khang ïa ka, khamtam ba ka dei ka jingdon-jingem jong ka Sorkar,” la ong ka Kong Kurbah.
Ka Commissioner ka la ong ba ka jingtrei kaba dang pyntrei ha katei ka jaka ka dei tang ka jingpynkhreh kaba la shah katkum ka ‘Meghalaya Ropeway Act’, 2022 kaba dang ap ban ïoh ïa ka ‘Trading Licence’.
“Ka jaka kaba ngi don hangta, kaba dang treikam ban pynkhreh ïa ka nongrim jong ka projek, ka long kaba la shah katkum ka aiñ ‘Meghalaya Ropeway Act’, 2022, ha ka kyndon 30, ‘Sub-Section 2’, ha kaba lah ban sdang ïa ki kam jingpynkhreh katba dang ap ïa ka laisen khaïi jong u kontraktor ka ban ïoh ne ai da ka bor ba dei khmih. Ka kam kaba la leh hangta kam ïadei eiei bad ka projek, ka dei ka kam pynkhreh kaba la shah,” ka la ong.
Halor ka mat ‘Trading License’, ka Kong Kurbah ka la ong, “Haba ki briew ki ïashim bynta ha ka jingthep ‘tender’, ki lah ban don 3-4 ngut hynrei ha ka por ba ki aiti ïa ka ‘tender’ kim pat aplai ïa ka ‘Trading License’. Tang ynda ki la ïoh ïa ka ‘Work Order’, kin sa leit sha District Council ban aplai ïa ka ‘Trading License’. Katba dang ap ban ïoh ïa ka ‘Trading License’, ka aiñ ka shah ban ïaid shakhmat bad ki kam (groundwork) ban pynmadan ïa ka jaka, ban shna ïa ka ‘Approach Road’ bad kiwei-kiwei ki kam pynkhreh kiba ïadei, kumta baroh kiba la shah da ka aiñ.”
“Ka jaka ka dei ka jaka Sorkar, kumta kan ym hap ha ka jingpeit jong u Syiem ka Hima Mylliem. Ka la dei lypa ka jaka Sorkar, hynrei uba hap ban shim ïa ka NOC, dei u kontraktor. U hap ban shim ïa ka NOC bad katkum ka jingbthah na ka District Council, u hap ban ïoh ïa ka na ka Hima Mylliem. Kata kam dei ka bynta jong ka Sorkar, ka dei ka bynta jong u kontraktor,” ka la pynshai.
Na ka liang ka Kong Kurbah ka la ong ba u kontraktor u la dep ban aplai.
“U kontraktor u la aplai na ka bynta ka ‘Trading License’. Ha u bnai Risaw, 2025, u la ïoh ïa ka ‘Work Order’. Ha ka 4 tarik u Jymmang u la ïoh ïa ka NOC na ka Dorbar Raid Laban, ha ka 18 tarik u Jymmang, u la leit sha District Council bad u la aiti ïa ka ‘Form 5’, kaba dei ka ‘Application Form’ na ka bynta ka ‘Trading License’ lem bad kiwei pat ki kot ki sla,” la ong ka Kong Kurbah.
“Lada ki ong balei phi trei khlem da ïoh ïa ka laisen, la kumno-kumno ka la dei ban don eiei da ka jingthoh ne kano-kano ka notis sha u bad sha ngi ruh kumjuh. La ai ïa u ïa ka ‘Show Cause Notice’ bad u la dep ban jubab ha u bnai Nailur,” ka la bynrap.
“Haba ïadei bad kane ka projek, 20% ka dei ka jaka Raid, 80% ka dei ka jaka Sorkar bad ïa kane ka jingkhang khyrdep ruh la leh ha ka jaka Sorkar. Na ka bynta kata, ngi la ujor ejahar,” la ong ka Kong Kurbah.
