Ther ka ïingbishar ïa ka Sorkar ba dkoh ka rukom treikam ka Forensic Lab

Shillong, Naiwieng 10 Ka ïingbishar Meghalaya High Court kala ther ïa ka Sorkar Jylla halor ka jinglong jingman ba troiñ jong ka Forensic Science Laboratory ha Shillong, kaba la pynsangeh ïa ka jingleh test DNA,...

Shillong, Naiwieng 10

Ka ïingbishar Meghalaya High Court kala ther ïa ka Sorkar Jylla halor ka jinglong jingman ba troiñ jong ka Forensic Science Laboratory ha Shillong, kaba la pynsangeh ïa ka jingleh test DNA, jingthut ha ka leh test NDPS, bad ka jingdon tang kawei ka cleaner ban pynkhuid marwei ïa ka building kaba lai mala.

Haba shong bishar ïa ka PIL ha ka 5 tarik Naiwieng, ka Division Bench jong ka Chief Justice Revati Mohite Dera bad Justice W.

Diengdoh kala shimkhia bha ïa ka kaiphod kaba bniah bala aiti da u Amicus Curiae K Ch Gautam hadien ka jingleit jurip jong u ïa ka Directorate of Forensic Sciences.

Ka kaiphod kala pyni ïa ka rukom long jong ka jaka trei kaba sngem kat shaba phai bad ka jingjakhlia, ki tiar ki tar kiba la kem sarang, ka jaka leit bar ka bym khuid, ka jingduna ki nongtrei kiba shemphang ha ka saian, ka jingbym treikam ki tiar bad ka jingdon ïa u generator bala pyndait ha u 2024, uba la ïap hadien ka jingbthei.

“Ki jingduna kiba la kdew ha ka kaiphod ki donkam ban pynbeit noh kloi katba lah, namar ka jingtohkit ïa kino-kino ki kam runar ka shong ha ki kaiphod forensic,” ong ka ïingbishar.

“Ka jingpynslem ïa ka forensic examination ka don ïa ki jingktah kiba jur ha ka jingtohkit bad ka jingpynkhreh ïa ki charge-sheet bad ha ka por bishar mukotduma, bad kumta ka ktah ïa ka jingbishar ïa ka hok ha ka por kaba dei,” bynrap ka ïingbishar.

U Amicus Curiae u la lap ba ka Directorate ka don tang kawei ka nongpynkhuid na ka bynta ka building baroh kawei, kaba la pynlong wat ïa ki Scientific Officers ban pynkhuid hi ïa ki jaka treikam jong ki.

Ka don ka jingduna kaba jur ha ki nongtrei hapoh ka shnat Chemistry, Biology bad DNA, Documents, Cyber Forensic, Ballistics bad Physics. Ar tylli ki post Deputy Director bad ar tylli ki post Scientific Officer ki dang sah thylli. Uwei u Scientific Officer u hap ban peit marwei ïa ka Cyber Forensic Unit bad ka Physical Division.

Ka kaiphod ka la pynpaw ruh ïa kawei ka mat kaba pynkhuslai shibun, kata ba u Director uba mynta um dei u briew uba don ka jingnang jingtip ha ka liang ka technical lane scientific, khamtam ha ka liang ka forensic science.

“Haba pyrkhat ïa ka jingtreikam ka Directorate katkum ka jingstad saian, ka kam kaba ïadei bad ka jingdonkam ïa ka jingpeit bad jingïalam kaba biang na ki briew kiba don jingtip ha ka liang ka technical bad scientific ka dei kaba donkam ban pyrkhat bniah. Katkum ka jingsngew jong ngi, dei ban shimkhia bad pynbeit ïa kane khlem da pynslem,” ong ka ïingbishar.

Ka kaiphod ka la kdew ba ki jingduna kiba kham jur ki long ka jingbym treikam jong ki tiar ha ka Chemistry Division, kaba la pynsangeh ïa ka jingtest NDPS; ka jingduna ïa ki dawai chemical kiba donkam ban leh ïa ka DNA testing; ka jingduna ki tiar ha ka Biology and DNA Division; ka jingdonkam ïa ki tiar kiba thymmai ha ki Documents bad Physical Divisions; ki hardware bad software kiba la rim ha Cyber Forensics; bad ka jingdonkam ban pynbha ïa ki tiar man ka por, kynthup ïa ki air conditioner bad ki pakha.

Ka Bench ka la bthah ïa u Additional Advocate General ban pynpoi ïa ka kaiphod jong u Amicus Curiae sha u Secretary bad Joint Secretary jong ka tnad Pohïing (Police), khnang ba kin shimkhia kloi ban pynbeit ïa ki jingpan jingbit kiba dang sah, ban pyndap ïa ki post kiba lait, kynthup ïa ki nongtrei Grade-IV, bad ban buh hakhmat ïa ka jingsumar ïa ka building.

“Lada donkam, lah ban thung ïa ki nongtrei barim jong ka FSL lyngba ka rukom treikam contract tad haduh ban da la thungkam pura,” ong ka ïingbishar.

Ka ïingbishar ka la bthah ruh ïa ka Sorkar Jylla ban siew T.50,000 sha u Amicus Curiae kum ka jingsngewnguh ïa ka jingïarap bad ka jingnoh synñiang ba kordor jong u.

Ïa kane ka mukotduma la buh ban shong bishar biang ha ka 19 tarik Naiwieng, ha kaba ka Sorkar Jylla kan hap ban aiti ïa ka affidavit kaba pynshai halor ki sienjam kiba la shim.