Shillong, Naiwieng 11
U Myntri ka tnad pule-puthi ka Jylla, u Bah Lahkmen Rymbui u la kyntu ïa ki nonghikai ‘Deficit’ ban weng noh ïa ka jingïakhih ba khlem buh por jong ki, da kaba ong ba ka jingïakren ka dang ïaid, ki jingkhang jong ka Sorkar ki plie, bad ka jingsangeh shim klas kan ktah khamtam eh ïa ki khynnah pule.
Ka Khasi Jaiñtia Deficit School Teachers Associa-tion (KJDSTA) ka la sdang ïa ka jingïakhih ba khlem buh por jong ka ha ka Sngi Balang.
U Bah Lahkmen u la ong ba ka Sorkar ka la pyntip sha ki nonghikai halor kaei kaba la leh bad kaei ka ban sa leh, ha kaba u Commissioner & Secretary u la lum ruh ïa ka jingïalang ha ka taïew ba la dep bad la dep ruh ban phah ïa ka shithi bathymmai sha u President bad Secretary jong ka seng ha ka Sngi Balang.
“Ki jingïakren ban pynbeit ïa ki jingeh kiba ïadei bad ka jingpynïaid ïa ki skul ka ju long na ka por sha ka por, bad ha kaba ïadei bad ki jingeh jong ki nonghikai ‘Deficit’, ka Sorkar ka la pyntip ruh sha ki halor kaei kaba la leh bad ïa kaei ka ban sa leh,” u la ong.
“La synshar ïa ngi da ka jingsynshar paidbah, kaba ngi hap ban burom. Ka Sorkar kam ju leh ha la ka mon bad kam ju pyndonkam da ka bor halor kano-kano ka mat ba ïadei bad ki hok jong ki nongtrei,” u la bynrap.
Haba kyrpad ban long jai-jai, u la ong: “Ngin ym ïoh eiei na kane ka jingïakhih, na kaba sangeh treikam, namar kane ka ktah ïa ki khynnah skul. Nga sngew ba ngim dei ban pynlong ïa ki khynnah skul, ki khun jong ngi hi, ban mad ïa ka jingduhnong.”
“Haba ïadei bad ka Sorkar, ki jingkhang jong ngi ki plie. Haba ki jingïakren na ka Sorkar ki dang ïaid. Nga kyrmen ba ki nonghikai kin sngewthuh halor kaei kaba ka Sorkar ka la leh bad kaei kaba kan leh. Nga kyrpad ïa ki ban weng noh ïa kane ka jingsangeh ban leit shim klas jong ki,” u la ong.
U Bah Rymbui u la ong ruh ba ka jingpynthut kan shu ktah ïa ka jingdawa jong ki nonghikai hi bad kynnoh ïa ka jingpynlong jong ka seng ïa ka jingïakhih ha kum kane ka por ban pynbor ïa ka Sorkar.
“Kano-kano ka kam kaba don ka jingpynthut kan ktah shisha ïa ki jingmyntoi kiba ngim lah ban len. Ka por jong kane ka jingïakhih ruh ka long ha kata hi ka rukom, ban peit kumno ban pynbor ïa ka Sorkar ban ïoh ïa katto-katne kiei-kiei,” u la ong.
Halor ka ‘Dearness Allowance’, u la ong ba la dep ban pynkiew ïa kane bad ïa ki ‘arrear’ la phah sha ka tnad pla tyngka na ka bynta ban pyllait noh.
“Ha kaba ïadei bad ka DA, kam dei ba ngim shym la pynkiew ïa ka, ngi la pynkiew ïa kaei kaba la dei ban pynkiew. Hooid, ki ‘arrear’ ki dang sah, bad halor kata ruh ngi la phah sha ka tnad pla tyngka ba kan pyllait noh,” u la ong.
Halor ka tulop, u la pynshong nongrim ïa ka jingpynslem jong u bnai ba la dep bad ka jingkylla ha ka ‘Head of Account’ kaba ktah ïa baroh ki nongtrei Sorkar.
“Ha kaba ïadei bad ka tulop ruh, ngi siew ïa ka, hynrei ha u bnai ba la dep, ka la don ka jingkylla ha ka ‘Head of Account’, ym tang ïa ki nonghikai skul hynrei na ka bynta baroh ki nongtrei Sorkar, bad ka la don ka jingslem khyndiat kaba ngi dang pyrshang ban pynbeit,” u la ong.
Halor ka MACP bad CPF, u la ong: “Kaei kaba lah ban leh, ngin leh ïa kaba donkam. Katba ïa ka jingïakren halor ka ‘CPF Rules’ 2023, 2026, ki tip shai. Ngam donkam ban batai, ki tip kham bha.”
Haba kyntait ïa ka jingkynnoh ba ka Sorkar ka khanglad ban pynbna ïa ki kam ‘Deficit’ kiba sah thylli, u Bah Lahkmen u la kdew sha ki jingpynbna thungkam nonghikai ba man ka sngi.
“Peit ha ki kot khubor mynta ka sngi, hato ka don ne kam don ka jingpynbna na ka bynta ki nonghikai? Lada kam don kano-kano ka jingthung kam, kumno ngin pyllait? Na ka bynta kaba shisha, man ka sngi ki mih ki jingpynbna na ka bynta ki kam nonghikai. Ban shu kynnoh ba ka Sorkar ka khanglad, kata ka long kaba bakla,” u la ong.
“Ki nongpynïaid skul bad ki komiti ki wan sha ngi lada don kino-kino ki jingeh, bad ngi ju pynbeit ïa ki jingdonkam,” u la bynrap.
