Phah dorkhas u Bah Adelbert ban dawa pynsangeh noh mardor ïa ka projek Ropeway

Shillong, Naiwieng 17 U MLA ka Voice of the People Party (VPP) na North Shillong Konsti-twensi, u Bah Adelbert Nongrum u la aiti ïa ka dorkhas sha u Chief Secretary, ban dawa ban pynsangeh noh...

Shillong, Naiwieng 17

U MLA ka Voice of the People Party (VPP) na North Shillong Konsti-twensi, u Bah Adelbert Nongrum u la aiti ïa ka dorkhas sha u Chief Secretary, ban dawa ban pynsangeh noh mardor ïa ka jingpyntrei ïa ka Shillong Peak Ropeway Project da kaba kynnoh ba ka pynkheiñ ïa ki aiñ ïada mariang ha Riat Laban Reserved Forest.

Ha ka dorkhas u Bah Adelbert u la ai ïa ka jingpyrshah bad maham ba un leit sha ka National Green Tribunal katkum ka Section 2A jong ka Forest (Conservation) Act,  lada ka Sorkar kam lah ban leh eiei.

U MLA u la ong ba kane ka projek ka pyn-kheiñ ïa ka aiñ Indian Forest Act, 1927, ka Forest (Conservation) Act, 1980, bad ka Forest Rights Act, 2006.

U la kdew ba ka Riat Laban Reserved Forest, kaba la pynbna ha ka 28 tarik Lber 1988, ka heh haduh 204.66 hectare bad ka ïoh ïa ka jingïada kaba heh tam katkum ka aiñ kum ka Reserved Forest bad u la batai ïa ka kum ka jinglong kaba ïadei bad ka Law Adong ha ka juk mynta, ka rukom riti Khasi ban pynneh pynsah ïa ki khlaw paidbah, kaba ka jingmyntoi jong ka, ka poi sha ka Nongbah Shillong baroh kawei.

Katkum ka dorkhas, ka jingpynïaid ïa ki ‘ropeway alignment’ naduh Lower Terminal Point ha Forest Nursery, Madan Laban haduh Upper Terminal Point hajan Shillong View Point, Laitkor Peak ka long kumba 896 meter ka jingjrong, ha kaba kawei ka bynta kaba heh ka ot lyngba ka Reserved Forest.

U Bah Adelbert u la ong ba ka Right-of-Way kaba 20 meter ka buh kumba 1.79 hectare hapoh ka jingpyntreikam ïa ka lynti nar, katba hynriew tylli ki tower, kawei-kawei ha ka jaka kaba heh kumba 12m x 12m, kin wanrah sa 0.08 hectare hapoh ka jingtei paidbah.

Ïa ka jingïaid lynti ka projek, ka dei kaba la sdang ban tei ha ka 15 tarik Risaw 2025, kumba la thoh ha ka kaiphod jong ka Meghalaya Institute of Governance jong u bnai Naiwieng 2022 bad ong ba naduh katei ka por la pom haduh 544 tylli ki dieng ha ki jaka tei tower.

Katba la ong ba katei ka projek ka la ïoh ïa ka Forest Clearance na ka bynta ban pynkylla ïa ka jaka kaba 2.32 hektar na ka tnad Ministry of Environment, Forest and Climate Change ha ka 24 tarik Risaw, 2024, u Bah Adelbert u la ong ba ki jingdon kiba thikna jong ka jingmynjur jong ka Sorkar Pdeng bad ki hukum kim don ha ka jingtip paidbah.

Ka jingsngewkhia kaba kongsan jong u ka long katkum ka kyndon under Section 3(2) jong ka Forest Rights Act bad u la kynthoh ba ka thup jong ki jingdonkam na ka bynta kiba lah ban pynkylla ïa ka jaka khlaw kam kynthup ïa ka jingshna ïa ka lynti ïaid kjat, bad ba kita ki jingdonkam ki dei na ka bynta ka jingmyntoi jong ki Scheduled Tribes kiba sah ha khlaw bad kiwei-kiwei, ym ki nongjngohkai pyrthei.

U la kynthoh shuh shuh ba ka aiñ ka ailad ban pynkylla ïa ka jaka kaba duna ïa ka shi hektar pyrshah ïa ka 2.32 hektar ha kane ka khep, bad ka jingpom dieng ha ka 75 tylli ki dieng ha ka shi hektar, pyrshah ïa 544 tylli ki dieng kiba la pom.

Halor ka jingïoh jingmynjur, u Bah Adelbert u la ong ba ka Jylla Meghalaya kam don satia ka Gram Sabha namar ba palat 99 percent ki jaka ki hap hapoh ka Sixth Schedule, ha kaba ka Dorbar Shnong ka long kaba ïaryngkat.

Ha ka jingïasyllok paidbah ha ka 27 tarik Nailur 2022, ha Lumshatsngi Dorbar Hall, Bishnupur, 80 percent ki nongkynthoh ki la ong, ba kan don ka jingktah kaba sniew ïa ka tyllong um kaba don hajan katei ka jaka.

U la pynkut ba ka jingshna ïa ki 6 tylli ki tower ka pynkheiñ ïa ka kyndon 5 bad 26 jong ka Indian Forest Act, bad ka jingpynkylla lynti ka pynkheiñ ïa ka kyndon 2 jong ka Forest (Conservation) Act bad ka kyndon 3(2) jong ka Forest Rights Act.