Dang sahnud ka Kong Nongrang ba khlem pyndep ïa ka Cyber Security, kam bymman pyrshah ïa ki kynthei, khynnah & u drok

Shillong, Naiwieng 19 Ka Director General of Police (DGP) ka Kong Idashisha Nongrang, kaba la shongthait noh na ka kam ha ka sngi Palei jong ka taïew, ka la ong ba ka la ieh ïa...

Shillong, Naiwieng 19

Ka Director General of Police (DGP) ka Kong Idashisha Nongrang, kaba la shongthait noh na ka kam ha ka sngi Palei jong ka taïew, ka la ong ba ka la ieh ïa ka tnad da ki jingsngew kaba ym lah ban batai, ha kaba don katto-katne ki jingthmu kiba ym shym la lah ban pynurlong bad katto-katne ki jingtynjuh ki dei kiba ym pat lah ban shimkhia.

Haba kren sha ki lad pathai khubor hadien ba la dep ïoh pdiang ïa ka jingai khublei ha ka jingïalang kaba la pynlong ha 1st MLA Battalion, Mawiong, halor ka jingshongthait jong ka kum ka kynthei kaba            nyngkong eh na Meghalaya ban long ka DGP, ka Kong I.Nongrang ka la ong ba ka tnad ka dangïai bteng ban mad ïa kiba bun ki jingeh.

“Ki don bun ki jingsngew kiba la ïakhleh lang bad bym lah ban batai. Ki don bun ki jingthmu ki bym shym la jia hynrei nga tharai ngi la lah pat ban shimkhia ïa kiba bun na kitei,” ka la ong.

Halor ki jingeh kiba mad da ka tnad, ka la kdew ïa ka Cyber Security bad ïa ka jingdonkam ban ïoh ïa ki jinghikai pyntbit kiba kyrpang bad ki lad kaba ki pulit ki dei ban ïoh pynpaw pyrthei ïa la ka sap.

“Ki jingeh ka don, ki dei ki jingeh kiba ïaineh kaba ngi don ha ka tnad. Ngi don pat ïa ka jinglah, khamtam haba ïadei bad ka Cyber Security, kata ka long ka kam kaba dangïaid shakhmat,” ka la ong.

“Ka jait jingpynpaw pyrthei kaba nga kwah ba ki pulit jong ngi kin ïoh, ngim shym la lah ban pynbiang namar ka jingshisha ba ngi duna palat ïa ki briew, kumta ngim shym la lah ban phah ïa ki na ka bynta ki course ne jingpule, ki jingïoh jinghikai pyntbit bad ban pynpaw pyrthei ïa kaba ngi kwah ban ai ïa ki,” ka la bynrap.

Halor ki kam thombor pyrshah ïa ki khynnah, ka Kong I.Nongrang ka la ong, wat hapdeng ka jingïatreilang bad kiba bun kiba ïadonbynta lang, hynrei donkam pat ban don da ka rukom treikam kaba ryntih ban shimkhia ïa ki jingdonkam jong ki nongshah lehbeiñ bad kane kadei kaei-kaei kaba dei ban don noh.

“Ka long kaba sngewsih ba watla ngi la ïatreilang bad kiba bun kiba donbynta lang, la ka dei ka tnad Social Welfare, ka koit ka khiah, ka Womens Commission, ngim shym la lah ban buh shisha ïa ka rukom treikam kaba ryntih ban shimkhia ïa kitei ki jingdonkam,” ka la ong.

Kumta ka la ong, ba ka long kaei-kaei kaba ka tnad dangïai bteng ban ïatreilang bad baroh kiba ïadonbynta bad ki lah ban ïohi mynta, ba bun ngut ki pulit kynthei kin sa pyndep (passing out) na kane ka jaka.

“Ngi kyrmen skhem ba da kane ka jingpynrung ïa bun ngut ki pulit kynthei, ngin sa lah ban ai ïa ka hok kaba kham bha bad ka jingpynrung kam, kan long kaba ha kylleng ki thanad pulit,” ka la bynrap.

Haba kylli, la ka la don ne-em ka jingleh kiba be-aiñ ha ka Jylla, ka Kong I.Nongrang ka la kyntait ïa kane.

“Hadien ba nga la trei ha ki them ri thor bad ha kiwei pat ki Jylla, ngam tharai ba kata ka long kaba thikna ban batai ïa ka jinglong ki paidbah hangne,” ka la ong.

“Ka jingburom ïa ka aiñ kaba ki paidbah ki don hangne, ka long shisha kaba kham palat ban ïa kaba nga la ïohi ha kiwei pat ki Jylla,” ka la bynrap.

Ha kaba ïadei bad ka jingkynrei u drok, ka Kong I.Nongrang ka la ong ba ka Meghalaya ka la kylla na ka lynti ïaid, ha kaba don ka jingkiew jong ka jingdon jong ki briew kiba pyndonkam ïa u drok.

“Ha ka jingshem jong nga, namar ba nga la trei, nga la ïohi ïa ka jingkylla ka Meghalaya na kaba long ka jaka kaba u drok u shu ïaid lyngba sha ka Jylla, kaba pyndonkam ïa u bad ka long kaei-kaei kaba sngewsih ba ka jingdon jong ki briew kiba pyndonkam ïa u drok ka la nang kiew,” ka la ong.

“Bad kam dei tang ki drok (hard drugs). Ka jingshisha ka long ba ki don ruh ki ‘synthetic drugs’ bad kiwei-kiwei ki jingeh kiba ïadei bad kiei-kiei, ïa kaba ngim pat lah ban shimkhia ban pynbeit, hynrei ngi dang trei halor kane ka bynta,” ka la bynrap.

“Ka Sorkar India ka la pynthikna ba ka thma pyrshah ïa u drok, kan dang long ka jingpynleit jingmut ha kine ki saw snem tam ban wan, haduh u snem 2029, ban pynthikna ba ngin ïoh ïa ki Jylla kiba lait na u drok,” ka la ong.