Shillong, Naiwieng 20
Ki nonghikai ha ki skul ba la ïarap da ka Sorkar ha East Khasi Hills kiba pep skul khlem da ïoh jingbit ban ai shuti, mynta kin ïakynduh ïa ka jingpynshitom kaba la buh ryntih kaba lah ban kut ha ka jingshah weng kam, ha kaba la bthah ïa ki School Management Committee ba kin shim ïa ka jingpynshitom kum ki nongaikam bad kim dei ban ap ïa ka jingwan tuklar jong ka Sorkar.
Ka District School Education Officer (DSEO), I. Kharduit, ka la pynmih ïa ka rukom treikam kaba pyni sha baroh ki SMC jong ki skul ba ai jingïarap sha ki Secondary bad Higher Secondary School, hadien ba la mih ki jingujor ba ki nonghikai ki pep skul khlem jingbit namar ki khlem da pan shuti ne pyntip sha u khliehduh ka jaka pule, kaba la pynthut ïa ki khynnah skul.
Kine ki jingujor ki SMC ki la mih hadien ba ki 6,902 ngut ki nonghikai deficit kiba trei ha ki 2,194 tylli ki skul naduh ki skul Primary haduh ki Higher Secondary Level ki la pep skul khlem shuti kum shi bynta jong ka jingïakhih khlem pud jong ki kaba dang ïaid shakhmat kaba la pynlong hapoh ka lama jong ka Khasi Jaiñtia Deficit School Teachers Association (KJDS).
Ha ka jingphah shithi jong ka sha ki President bad ki Secretary jong ki skul ba la ïarap da ka Sorkar, ka Kong I.Kharduit ka la ong ba ka jingkitkhlieh na ka bynta ka jingwan skul, ka jingai shuti, ka jingpeit bad ka jingpynbeit ryntih ka shong beit ha ki SMC kiba la thung ïa ki nonghikai, bad ba ka jingai jingïarap na ka Sorkar kam pynlong ïa kita ki nonghikai kum ki nongtrei Sorkar.
Ka la ong ba ka Sorkar kan ym rung beit ha ki kam pynshitom ïa ki shimet namar kane ka dei hapdeng ka SMC bad ki nonghikai jong ka, hynrei haba peit ïa ki jingkyrpad na ki nongpynïaid skul bad ki SMC ban ïoh jingpynïaid, ka ophis jong ka, ka la pynphriang ïa ka rukom treikam kaba long kum ka nuksa bad ka jingpynbna kaba pyni ïa ka daw ban pynthikna ïa ka rukom treikam kaba ïadei bad kaba hok.
Hapoh ka rukom treikam, u Principal un hap ban pan shithi jubab ban pyni ïa ka daw kaba ki pep skul, hadien kata la ai por ïa u nonghikai hynriew sngi ban jubab da ka jingthoh bad la shah ïa u ban peit ïa ka rekod jong ka jingwan skul kaba thikna. Nangta u Principal u dei ban bishar ïa ka jubab ryngkat bad kino-kino ki kot ki sla kiba kyrshan kum ka kot shah sumar bad ban pynmih ïa ka hukum ba la thoh ban pdiang ne kyntait ïa ka ryngkat bad ki daw, bad lada ym don jubab ha ka por ba la ailad, ka mukotduma ka lah ban ïaid shakhmat.
U nonghikai ba la hukum ban wengkam u don ka hok ban ujor da ka jingthoh sha u Chairman jong ka SMC hapoh shiphew sngi, bad u Chairman hadien ba u la bishar bniah ïa ka rekod bad ailad ïa u nonghikai ban shah sngap hi dalade, un pynmih ïa ka hukum kaba don daw. Lada la kyntait ïa ka jingujor, ka jingpynkylla ka ïeng bad ki jingshakri ki kut noh, hynrei lada la shah, u Chairman u lah ban buh sharud ïa ka jingpynkylla ne bujli da ka jingpynshitom kaba kham rit kum ka jingmaham bad pynrung biang ïa u nonghikai, ryngkat bad ka kopi jong ka hukum ba khatduh ba la phah sha u DSEO.
Ka Sorkar ka la kyrpad ïa baroh ki SMC ban shimkhia ïa ka rukom treikam bad ban leh kloi, katkum ka jingdonkam ïa ki jingjia jong ka jingbym wan skul khlem jingbit ki nonghikai khnang ba ka jingtreikam jong ki skul bad ka jingmyntoi ha ka jingpule jong ki khynnah skul kan ym shah ktah ha ka rukom kaba sniew.