Ka sorkar Meghalaya Democratic Alliance (MDA) kan hap ban peitngor bad husiar hadien ba kawei na ki seng ki Hindu kaba pawkhmat ïa kaba la tip kum ka Vishva Hindu Parishad (VHP) ha ka 2 tarik Ïaïong ka la kyrpad ïa ka President jong ka Ri India, ka Droupadi Murmu, ban tuklar halor ka jingshah pynïap jong ar ngut ki bar jylla ha Ichamati bad Dalda ha East Khasi Hills, Meghalaya, ka 27 tarik Lber bad ka la dawa ruh ba dei ban phah tohkit ha ki kynhun tohkit jong ka Sorkar Pdeng.
Kane ka seng ka la kyrpad ba dei ban phah tohkit bniah ha ka Central Bureau of Investigation (CBI) lane ka National Investigation Agency (NIA) bad ban kem ïa kito kiba donkti. Ka la dawa ruh ba ïa ka mukotduma halor katei ka jingjia dei ban bishar da ka Special Court khnang ba yn lah ban ïoh ïa ka jingbishar ba hok kham kloi. La ong ruh ba ki bahaïing hasem jong kitei ar ngut kiba la shah pynïap ki dei ban ïoh ïa ka bailutksan, ka kam ka jam bad ki lad jingïada. Ym tang katta, hynrei ka VHP ka la dawa ba dei ban pynshitom ïa kito ki briew jong ka sorkar kiba la ailad ban pynlong ïa ka jingïalang pyrshah ïa ka jingpyntreikam pura ïa ka Citizenship Amendment Act (CAA) wat la dep ban pynjari ïa ki kyndon kiba ïadei bad ka ilekshon lane ka Model Code of Conduct.
Na ka liang ka sorkar jylla ka dei ban shim ba kaei kaba la jia ha Ichamati bad Dalda ha ka 27 tarik Lber ka dei ka kam pohïing, bad ba ki bor pulit jong ka, ki don ïa ka iktiar ban tohkit bad ban kem ïa kiba donkti. Kam dei ban ailad ïa ki seng ne kynhun ba kin pynheh thma ïa kaei kaba la jia. Hynrei, lada ka VHP ka kwah da kata ka CBI lane NIA ban tohkit halor ka jingshah pynïap jong ki arngut ha ka 27 tarik Lber, 2024, ka dei ruh ban dawa lem ba kan don da kajuh ka jingtohkit halor ka jingshah pynïap jong u (L) Bah Lurshai Hynñiewta, uba dei u dkhot ka Khasi Students’ Union (KSU), ha ka 28 tarik Rymphang, 2020, ha Ichamati hi hadien ba ka la don ka jingthombor na ki bar jylla kiba sah ha kato ka jaka. Haduh mynta, ka ïing ka sem jong u Bah Lurshai ka khlem pat ïoh ïa ka jingbishar kaba hok.
Ngi la ïohi ïa kaei kaba la jia ha Them Metor ha ka por ba la mih ka jingïakhih kaba jur ha u snem 2018. Ki kynhun ba nabar kiba bun rukom ki la wan sha kane ka jylla ban tuklar haduh bym ithuh ithaw shuh. Na ka liang ka sorkar jylla ruh ka la ailad ïa kito ki kynhun ba kin leit bad rung bad mih sha Them Metor. Ha ka jingshisha, ka la dei ban ym ailad namar ka dei ka kam pohïing jong ka jylla bad kaba hap ban peit bad pynbeit tang da ka sorkar jylla. Ka jingailad than ïa ki bor kiba nabar ka ktah da kumwei ha ka jaka ban lah ban pynbeit ïa ka jingïakynad ne jingïakhih ne jingbym ïasngewthuh jingmut.
Ha kaba ïadei bad ka jingjia ha Ichamati bad Dalda ha ka 27 tarik Lber, ki pulit ka East Khasi Hills ki la dep kem ïa arngut ki dkhot ka KSU kiba dei na Sohra, bad ki la ïoh por hynñiew sngi na ka ïingbishar ban tohkit ïa ki. Ki kynhun kum ka VHP bad kiwei ki dei ban ailad shwa ïa ka jingtohkit ba kan ïaid bad ym ban shu pynmih ïa ki shithi kiba lah ban nang ktah pynban ïa ka shongsuk shongsaiñ. Ym don ba kwah ïa ki jingsniew. Ym don ba kwah ba ka shnong ka thaw kan im hapdeng ka jingsyier. Ki bor kiba nabar ki dei ban sangeh noh shwa ïa ka jingtuklar ka jong ki bad ban ailad ïa ki pulit ka jylla ba kin leh ïa kaba donkam.
Ha kajuh ka por, ka jingdawa jong kiba bun ba lang ka long ba ka sorkar ka dei ban pynthikna ba ka ïing ka sem jong u Bah Lurshai kan ïoh ïa ka jingbishar kaba hok bad ba kito kiba donkti ban shim ïa ka jingim ka jong u kin ïoh ïa ka jingpynsaja kaba tyngeh katkum ki kyndon jong ka aiñ. Watla ka la ïaid la saw snem tam, hynrei ngim pat ïohi ba kan don ka jingpynïaid shakhmat ïa ka jingpynïoh ïa ka jingbishar kaba hok bad kaba katkum ka aiñ halor ka jingshah dkhat noh ka jingim jong u Bah Lurshai.
