Jowai, Naitung 03
U Myntri Rangbah, u Conrad K. Sangma u la ban jur ïa ka jingdonkam kyrkieh ban pynkhlaiñ ïa ki rukom ai jingtip ha ki skul ban kyntiew ïa ka Performance Grading Index (PGI) ka Megha-laya, haba pynpaw ba ka kyrdan ba mynta kam pyni satia ïa ka jingkiew ka Jylla ha ka pule-dangle.
Ïa kane, u Myntri Rangbah u la kren ha ka jingïalang buh maw nongrim ka Sohkha Govern-ment Higher Secondary School bad ka jingpynkup burom ïa ki khynnah skul kiba ‘pass’ bha.
U Myntri Rangbah u la pynpaw ba ki jingduna ha ka jingai jingtip ïa ki jingkheiñ jingdiah ka la lam sha ka jingduhnong kaba khraw ha ka rukom kheiñ ïa ka PGI.
“Sngewsih, ka kyrdan kaba paw ha ka PGI kam dei ka jingpynpaw kaba hok ïa ka pule-dangle ka Meghalaya. Kane ka mat kam dei tang halor ka jinglehbha, hynrei kumno ngi ai jingtip ïa ki,” u la ong.
U la kdew ba ki dak kiba pyni ïa ka jinglah treikam, kum ka jingdon ki jaka pule kot lane ki prokram ai jingpynsngewthuh kum ka ‘Cyber Safety’ ne jingshngaiñ ka ‘Cyber’, ki dei ki bym shym la ai jingtip bha da ki skul, kaba lam sha ka jingduhnong ha ka jingai ‘marks’.
“Ha kiba bun ki khep, ki jingpyrshang kiba rit kum ka jingpynlong ïa ki prokram ai jingpynsngewthuh ba shisngi lane ai jingtip ha ka rukom kaba dei ïa ki jingdon ki kor ki bor ki lah ban pynïoh ïa ngi ïa ki ‘point’ kiba donkam. Ngi la duh jan 100 ‘marks’ namar ka jingduna ha ka jingïapei bha ban ïakren bad ban ai jingtip,” ong u Myntri Rangbah.
Da kaba shim ïa kane kum ka lad pynbeit kiba suk, u la kyntu ïa ki nongpynïaid jong ki skul bad ka tnad Pule Puthi ban pynleit jingmut ha ka jingai jingtip kaba beit bad ha ka por kaba biang.
“Kine ki dei ki kam kiba suk, hynrei ki donkam ïa ka jingshimkhia. Lada ngi pynkhlaiñ ïa ka rukom ai jingtip, ka kyrdan PGI jong ngi kan kiew bha,” u la bynrap.
U Myntri Rangbah ula iai ban ba ka Sorkar kala leh shibun kiei kiei ha ka kam pule-dangle ha kine ki phra snem ba la leit noh, kynthup ka jingshna pynbha ïa palat 2000 tylli ki skul, pynbha ïa ka jing ‘pass’ ki khynnah ha ka eksam SSLC kaba kot ïa palat 95% ha ki snem ba la leit.
“Ki jingkylla ki la jia. Na ki jingtei sha u soh, ngi la ïaid ha ka lynti kaba dei. Mynta ngi hap ban pyntikna ba ka jingkiew jong ngi kan dei kaba la ïoh jingkheiñ bha bad ba kan paw,” u la ong.
U la kular ïa ka jingkyrshan ba dang bteng jong ka Sorkar ban pynkhlaiñ ïa ki jingtei jong ka skul, pynbha ïa ki lad pynïasoh bad pynïar ïa ki lad ki lynti ha ka kam pule-puthi ha kylleng ka Jylla.
U Myntri ka tnad Pule Puthi, Bah Lahkmen Rymbui bad Myntri kam ïalehkai, Bah Wailadmiki Shylla, ki la ïadonlang ha kane ka prokram.
Kane ka jingïalang ka dei ruh ka dak jong ka jingplie ïa ka ‘Children and Adolescent Library’ bad ki kor ‘digital’ ha shnong Sohkha Mission, kaba pynskhem biang ïa ka jingkut jingmut jong ka Sorkar ban kyntiew ïa ka pule-puthi ha baroh ki liang.
