Ngi la sakhi ba tang la don ka jingshlei um ha nongbah Guwahati, ka jingkynnoh ba hakhmat eh na ka liang ki nongsynshar ka leit beit sha ka Meghalaya ba dei lyngba ka jingdon jong ki jingtei bad jingshna ïing kiba beaiñ ba ka la long ka dawbah jong ka jingwanrah ïa ka jingshlei um ha ki bynta jong ka nongbah Guwahati bad kumjuh ruh ha ki thaiñ Jorabat.
Halor kane ka jingshlei um kaba khah khah ha nongbah Guwahati, ngi la sakhi ruh ba ha u snem 2025, ka sorkar Assam ka la leit sha ka Supreme Court-appointed Central Empowered Committee (CEC) ban wan jngoh bad ban wad bniah ïa ka jingjot ki lum sawdong ka sor Guwahati kiba long ka daw kiba wanrah ïa ka jingshlei um ha ka sor Guwahati. Ha ka khubor, u Myntri Rangbah ka Assam, u la ong ba u la kyrpad ïa ka CEC ban wan khnang-khnang da kaba kynthoh jur ïa ka jingpynjot ïa ka mariang ha ki lum Meghalaya kiba markhap ka sor Guwahati kiba dei ka daw kaba kongsan jong ka jingshlei um ha ka sor Guwahati. Shuh shuh u la kynthoh bad kynnoh jur ruh ïa ka USTM ka Meghalaya.
Ngi ïohi ruh ha kine ki ar snem ba ladep, ba tang shu shlei um ha sor Guwahati, ki Myntri ka Sorkar Assam ki la pynpaw ba ka jingshlei um (waterlogging/flooding) ka sor Guwahati dei na ka daw ba ka um ka tuid na Meghalaya. Shi bynta, ka dei hi ruh ba ki um slap na ki lum Meghalaya kiba markhap ka sor Guwahati ki tuid sha them bad poi sha ka sor Guwahati, ym dei tang na ki lum Meghalaya, ki um slap ki tuid ruh na kito ki lum kiba don ha Assam sawdong ka sor Guwahati.
Ngi tip ba ka jylla Assam ka dei ka Jylla kaba ïa tyngkhuh bad ka jingshlei um (flood) man ka snem. Don ka snem ba ka jur ka flood, don ruh ka snem kaba kham duna. Ka jingshlei um ka dei namar ba ka Assam ka dei ka ri thor, bad ka wah Brahmaputra ka tuid napdeng. Ka sor Guwahati ka don ha khap ka wah Brahmaputra, ha ka liang ba shathie ka wah. Mynta ba la ïar ka sor, ka sor Guwahati ka la ïar ha baroh arliang ka wah Bramaputra. Ka jingjur ka jingwan tuid ki nongshong shnong na kylleng sha ka sor Guwahati ka jingtei ïing tei sem kyrkieh ka la long pathar, khlem da plan bad khlem da don ka jingpynïaid ryntih bad ki nala (drainage system) ki bym biang kum kiba ïadei ban shna ha ki sor bah. Ki lum kiba don hapoh ka sor Guwahati la tih bad la dap da ki jingtei suda bad ïa ki dieng ki khlaw la pynkhyllem lut. Dei na kine ki daw, tang shu slap ym don shuh ki jaka kiba bat ïa ka um slap (absorb), bad ki khyndew ki shyiap ba mih na ki jingtih nongrim tih surok ki tuid ban pyndap ïa ki nala, ki nur ka sor. Suki suki tang shu slap jur, ka um ka sdang kiew sha ki surok bad sha ki jaka shong briew.
Ka jingkynnoh ka Sorkar Assam ïa ka Meghalaya, ka long tang ka jingad-nud ïa la ka jingleh khlem pyrkhat da lade. Ka Sorkar Assam ka la kynnoh bishni ruh ïa ka USTM khlem da peit ïa ka jingshisha; haba ka USTM la plie ha u snem 2011, katba ka jingshlei um kaba jur ka la sdang naduh ki snem 2000 shaneng.
Ngim lah ban khang ïa ka jingtuid jong ka um – ka um kan ïaid beit la ka jong ka lynti, hynrei ka dei ka kamram jong ka Sorkar ban peit ba kin don ki nala kiba heh bad kiba lah ban ïada na ka jingshlei jong ki surok. Ngin hap ban pynbiang ïa ki nala khnang ba ka um kan ym tuid ne pyndap ïa ki surok. Ha nongbah Delhi ngi la ïohi ba ka long kumjuh ha ka aïom slap. Ka um ka ïaid beit kumba ka dei ban ïaid bad kan rat kat ïa kiba pynwit. Kane ka dei ka rukom jong ka um ha kano-kano ka bynta jong ka pyrthei. Hynrei haba la bun u bynriew bad khapngiah ki jaka, yn hap ban ïa pyrkhat kumno ban shna bha ïa ki nala bad ban pyntuid sha ki thaiñ kiba dang kham duna ki nongshong shnong lane sha ki wah bah.
