Ha kine ki sngi, u MLA barim ka Mawsynram, u Bah Himalaya M Shangpliang, u la mih noh na ka seng Bharatiya Janata Party (BJP) tang katto katne bnai ba u la pynïasoh sha kane ka seng bad u la ïakhun ruh ïa ka ilekshon MLA 2023 na ka shap jong u syntiew um lane ‘Lotus’. Hadien ba u khlem poi shuh sha ka thong, u Bah Shangpliang u la ïoh noh da ka kam kum u nongaibuit ka tnat pule-dangle ka sorkar Meghalaya Democratic Alliance (MDA 2.0). Hynrei na ka kam nongaibuit, mynta u Bah Shangpliang u la pynkhreh ban rung noh syndon sha ka National People’s Party (NPP) bad ki don ki jingïakren sharum-shaneng ba u lah ban dei u kyrtong kane ka seng ha ka ilekshon MP Lok Sabha ka ban long ha u snem ban wan na ka Shillong Parliamentary Constituency. Ka jingkylli kaba mih ka long ba hato ka NPP ka duna nongïalam lane kyrtong ba ka hap ban leit khroh da u Bah Shangpliang jong ka BJP?
Baroh ngi tip ba ka NPP ka khlem lah ban leh bha kumba ka la khmih lynti ha ka ilekshon MLA na Rilum Khasi Jaiñtia. Kiba jop ki long tang arngut na East Khasi Hills, arngut na Ri-Bhoi bad saw ngut na Rilum Jaiñtia. Hynrei ka la donbok pat ba ka la jop bun na Rilum Garo bad ka la ïoh lad biang ban thaw ïa ka sorkar bathymmai. Ha kajuh ka por, ka NPP ka la ïoh khur bun ka ‘vote’ nangne na Rilum Khasi Jaiñtia. Kumba ka long mynta, kam pat shai la u Bah Shangpliang un dei shisha ne em u kyrtong ka NPP ha ka ilekshon MP namar ki nongïalam kane ka seng ki khlem pat kren shai eiei. Hynrei u Myntri ka tnat pule dangle, u Rakkam A Sangma, u la kob lypa ba ka NPP kan jop ïa ka ilekshon MP ha Shillong bad ha Tura.
Kum u briew uba don ha ka saiñpyrthei, u Bah Hima u don ka hok ban leit pynïasoh bad kano-kano ka seng kaba u sngewbit. U la ïakhun nyngkong bad jop ha ka ilekshon 2018 na Mawsynram kum u kyrtong ka seng Congress. Ha u snem 2021, ma u lem bad ki 11 ngut kiwei pat ki MLA ka seng Congress ki la mih noh ban pynïasoh bad ka All India Trinamool Congress (AITC). Katto katne bnai shwa ka ilekshon MLA 2023, u la rung noh sha ka BJP. Bad mynta, u don ha ka lynti ban pynïasoh sha ka seng NPP kaba ïalam ïa ka sorkar. Ha ka saiñpyrthei, ki ju ong ba ym don nongshun ne paralok ba ïai neh. Ki jingkylla ki wan katkum ka jingshah ka por lane ka jingkwah shimet ïa kiei-kiei. Kane ka dei ka rukom ha kylleng ka Ri India. Ngi la ïohi ïa ka jingkynthih ki nongïalam barim ka Congress kum u Himanta Biswa Sarma, Jyotiraditya Scindia bad kiwei sha ka BJP ha kine ki snem, bad mynta ki long heh long haiñ wat la ki la ïoh mad nyngkong ïa ka bor synshar ha ka por jong ka Congress. Nangta ki don sa kiwei pat kiba la mih na kiwei ki seng ban leit sha kiwei pat. Kane ka jingkynriah seng kam dei kaba dang thymmai lane kaba dei ban pynsah ïa ngi ha ka lyngngoh.
Haduh mynta, ka Voice of the People Party (VPP) ka la dep ban pynbna ïa u kyrtong na ka bynta ka ilekshon MP katba kiwei pat ki seng ki dang ïa ap shwa. Lehse, ka Congress ka lah ban pynïakhun biang da u MP ba mynta, u Bah Vincent H Pala, uba long ruh u khlieh duh jong ka seng ha kane ka jylla. U Bah Pala u la jop kum u MP mynta la lai sien kynthih, kata, ha u snem 2009, 2014 bad 2019. Ka Congress mynta bad ka Congress san snem mynshwa ka la pher. San snem mynshwa, ki MLA ka Congress ki la don jan 20 ngut eiei katba mynta ka don sa tang san ngut. Kam i long shuh kaba suk ïa u Bah Pala ban ïakhun namar ka jingtlot kynsan ka seng Congress naduh u snem 2021 shaneng hadien ba ki 12 ngut ki MLA ki la mih ban leit pynïasoh sha ka AITC bad sa ki san ngut kiba dang sah, ki la ïakhun noh na ka NPP lane na ka United Democratic Party (UDP). Na Tura, ka NPP ka la thikna ban pynïakhun biang da ka MP kaba mynta, ka Agatha Kongkal Sangma, kaba dei ruh ka para trai jong u Myntri Rangbah, u Conrad Kongkal Sangma. Lada shu peit na ka jingmih ha ka ilekshon MLA, kam i don jingeh eiei ïa ka Agatha ba kan wanphai biang sha ka jingjop kum ka MP.
Sa kawei ruh ngin hap ban ïa khmih kumno ki seng ki bym don ka jingïatreilang bad ka BJP kin leh na ka bynta ka ilekshon MP. Kumba 26 tylli ki seng saiñpyrthei kiba don ha ka liang pyrshah ki la thaw ïa ka kynhun synrop ba la tip kum ka I.N.D.I.A (Indian National Developmental Inclusive Alliance). Ngim tip haduh katno kane ka kynhun synrop kan treikam ha Meghalaya – mano ki seng ki ban ym pynïeng kyrtong bad ïano kin sei kum u kyrtong monlang. Ka por ka dang bun bad kan sa nang pynshai.
