Ka Ïewduh kaba hap hapoh ka jingpeit jingkhmih ka Hima Mylliem, ka long kawei na ki ïew bah ba la rim tam ha kane ka thaiñ. Nalor ba ka dei ka jaka kaba heh tam ha ka jylla ba ki briew ki ïadie ïathied, ka Ïewduh ruh ka long ka shlem kaba kdup lang ïa u paid baïar ka Bri U Hynñiewtrep. Naduh ki snem kiba mynshwa, la ju sin ruh ïa ka Ïewduh ba ka dei kata ka ‘pliang ja’ u Khasi namar dei nangne ba ki Khasi ki ïoh ïa ka bam ka sa lyngba ka die ka thied. Ha ki snem kiba ym pat don than ki kali, ki paidbah ki ju wan ïaid da ka kjat shaduh sha Ïewduh ban pyndep ïa ki kam ïadie ïathied. Suki-pa-suki, ki jingkylla ki la wan katkum ka por. Mynta, ka dur ka dar jong ka Ïewduh kam pat da pher haduh katta-katta, hynrei ka jingkylli kaba mih ka long ba hato ka Ïewduh ka dang dei sah kata ka ‘pliang ja’ u Khasi? Ka jubab halor kane ngin sa ïoh ynda la peit la bishar bha ïa ka jingdon ki nongshong dukan ha ki basa bapher-bapher ha Ïewduh. Lada uba bun napdeng ki Khasi u hap ban shong ha lynti ïaid bad ym ha ki dukan, hato ka dang dei ka ‘pliang ja’? Lada uwei u ar uba nabar u la kham bun ban ïa u trai ri trai muluk, hato ka dang dei ka nongkynti jong u Khasi?
Ka Hima Mylliem lehse kan don ïa ki jingkheiñ jingdiah halor ka jingdon ki trai ri trai muluk kiba don ïa la ki dukan ha Ïewduh bad ki bym don. Katno ngut ki bar jylla ki la ïoh dukan ha kane ka Ïewduh? Katno ngut kiba biang ïa ki laisen khaïi ba ai da ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC)? Katno ngut ki bar jylla kiba ïoh jingïada na ki trai ri trai muluk wat haba kim don ïa ki laisen khaïi? Hato don ne em ka jingleh ‘benami’? Kine ki dei ki jingkylli kiba ka Hima Mylliem bad ka KHADC ki don ïa ki jubab. Ha ki khyndiat taïew ba la lah, ka la don kawei ka longkmie kaba la shah ther tyngeh ha ki paidbah hadien ba la kynnoh ba ka la ïada ïa ki bar jylla ki bym don ïa ki laisen khaïi. Lehse kane ka dei tang ka phngit kaba rit tam bad ki lah ban don shuh kiba kum kine ruh ynda la wad bha ïa ki jingshisha.
Ki Khasi hapoh ka Hima Mylliem bad na kiwei ki Hima, kim don satia da kawei pat ka ïew bah kum ka Ïewduh. Ngim lah ban ïa phet shnong na kawei ka jylla sha kawei pat namar ngim don briew satia ha kiwei pat ki jylla. Kiba nabar pat ki lah namar ki don la ki ïing ki sem, ki shnong ki thaw shabar jong u pud u sam ka Bri U Hynñiewtrep. Lada ngim lah shuh ban long trai ïa ka Ïewduh, kan jia aïu? Lada ngi la hap ban kylla tang kum ki nongtong um bad nongdie madan ha ka jaka lajong, kaei ka ban jia ha ki snem ki ban wan? Lada ngim lah shuh ban kam nongkynti ïa ka Ïewduh, kaei ka ban jia ïa ki pateng ban mih? Lada ngi kylla nongwei ha la ka rympei, shaei ngin ïa phet? Ngin hap ban pynskhem ïa ka jinglong trai halor ka khyndew ka shyiap lajong da kaba ym ailad than ïa kiba nabar.
Ngi sngewthuh ba ha ki kam khaïi pateng, ngi donkam lang ruh ïa kiwei pat ki jaitbynriew. Ngi hap ban shaniah ha kiwei pat ki jaitbynriew ba kin phah ïa ki mar ki mata na ki karkhana/kudam jong ki ban poi sha Ïewduh bad na kane ka ïew sha kiwei pat ki shnong ki thaw jong ka Bri U Hynñiewtrep. Ïa kata, ngim lah ban lait. Hynrei ai ba kan kut noh tang kumta – ban shu phah ïa ki mar ki mata shane bad ym ban ailad than ïa kiba nabar ba kin ïa bun palat ha ka jaka jong u trai ri u trai muluk. Ngi la ïaid la katta snem kum ka jaitbynriew, hato ym lah ban pynduna noh ïa kita ki laisen khaïi? Hato u Khasi um pat lah ban trei ban ktah hi ha ki kam khaïi pateng? Lada ngi lah ban pynduna ïa ka jingai laisen khaïi, uba nabar un ym ïohlad ban bsuh khlieh ha katba don, lait noh lada don ki trai ri trai muluk kiba ïada ïa ki bad kiba leh ïa ki kam ‘benami’ bad ki. Ngi kwah ban kdew hangne ba ka ‘benami’ ka wanrah ïa ka jingshah bam kruiñ jong ka jaitbynriew ha kiba bun ki liang. Lada ngim lah ban ïakhun ïa kane, kam myntoi ban ïa don ïa ki aiñ kiba hana kin ïada ïa ka jaitbynriew na ka jingshah prong ha uba nabar. Ka sorkar jylla ka dei ban thwet tyngeh ïa kiba leh ïa ki kam ‘benami’ bad ban kem ïa ki.
Sa kawei pat ka bynta kaba pyni saitmet ïa ka Ïewduh ka dei ka jingjakhlia kaba la palat liam. Ka nam ka burom u Khasi kum ki briew kiba lehkhuid ka jah syndon jlang mar ïa rung ha Motphran bad kiew sha Ïewduh, Them Ïew Mawlong, Khlieh Ïew. Lada ngi nang ban lehkhuid ha la rympei, ngi dei ruh ban nang ban lehkhuid ha ki jaka paidbah khamtam ha Ïew kaba dei ka jaka ba die ïa ki marbam mardih kiba bun rukom. Ngim lah ban shu ïa im sah hapdeng ka jaboh jabaiñ kaba satah ha kylleng. Ka KHADC bad ka Hima Mylliem ki la dei ban leh da kaba tyngeh ban wanrah ïa ka khuid ka suba ha Ïewduh bad ha ki jaka ba marjan. Ka long ka jinglehraiñ ïa ka jaitbynriew baroh kawei haba ngi phai sha Ïewduh, bad kam i kop shuh ba ka dei kata ka ‘pliang ja’ u Khasi namar ym ju don kiba leh jaboh ïa ka pliang kaba ngi pyndonkam ban bam.
