Kohima, Jymmang:
Ka sorkar Nagaland ka la pynjur ïa ka jingpeitngor bad ki lad jingïada hadien ka jingpur jong ka jingpang African Swine Fever (ASF) ha ki bynta bapher bapher jong ka jylla, ha kaba ki katto katne ki distrik ki la buh kyndon ïa ka jingdie, ka jingshalan bad ka jingwanrah ïa ki sniang bad ki doh sniang.
Katkum ka jingïathuh jong ka Directorate of Animal Husbandry bad Veterinary Services, la phah ïa ki ophisar jong ka tnad sumar mrad jong ki distrik bad ki nongtrei ba la mih madan ban leh ïa ka jingpeitngor, ka jinglum nongmuna, ka jingpynsngewthuh paidbah bad ki lad jingïada ïa ki jingthaw ba im (bio-security) ban teh lakam ïa ka jingsaphriang jong kane ka jingpang.
Ki bor pynïaid ha ka Mon distrik ki la khang shipor ïa ka jingdie ïa ka doh sniang bad khang ruh ban wanrah, shalan bad pynpoi kylleng ïa ki sniang kiba dang im tad haduh ban da pynmih da kiwei pat ki hukum.Ha Dimapur distrik, la ithuh ïa ki jaka ba ngat bad ki jaka peitngor hadien ba la lap ïa ki jaka kiba shah ktah ha ka ASF ha ki sniang ha ka shnong Signal Angami. La buh kyndon ruh ïa ka jingleit jingwan, ka jingpynïap bad ka jingkit ïa ki sniang bad ki doh sniang ha ki jaka ba shah ktah.
Ka bor synshar ha Medziphema subdivision jong ka Chumoukedima distrik ka la pynbeit ïa ka jingpynïap bad die ïa ki sniang bad doh sniang, da kaba pynlong ïa ka jingbit shwa kaba donkam na ka bynta ki kam pynïap ne die jingdie na ka bynta ka khaïi pateng.Ha kajuh ka por, ki bor pynïaid jong ka Mokokchung distrik, ki la ai jingmut ïa ki briew ba kin kiar na kaba thied bad bam doh sniang ha ki jaka ba shah ktah hapoh ka Tuli subdivision, ha kaba la ïoh jingtip ba ki don ki jingpang ASF ha ki shnong Chungtia bad Kangtsungyimsen bad ka Shitikolak ward jong ka sor Tuli.
La pynjari ruh ïa ki jingkhang kiba ïadei bad ka jingwanrah bad jingshalan ïa ki sniang ha ki bynta jong ka distrik Peren bad Niuland hadien ka jingsngewkhia halor ka jingktah jong ka ASF.Hadien ki jingpyntreikam pyrkhing, katto katne ki dukan die doh sniang ki dang khang haduh mynta ha ki bynta bapher bapher jong ka jylla, kynthup ïa ka Kohima.
Ka Directorate ka la pynshai ba ka ASF ka dei ka jingpang kaba lah ban saphriang bha kaba ktah ïa ki sniang hynrei kam ktah ïa ki briew. Hynrei ki heh sorkar ki la maham ba kane ka jingpang ka lah ban wanrah ïa ka jingduhnong kaba khraw ha ka liang ka ïoh ka kot ïa ki nongri sniang bad ki nongkhaïi.
Ki bor pynïaid ki la kyrpad ïa ki nongri sniang, ki nongkit, ki nongkhaïi, ki shnong bad ki paidbah ba kin ïatreilang bad ki jingpyrshang ban tehlakam bad ban pyntip mardor ïa kino kino ki jingpang ne jingïap kynsan jong ki sniang sha ki jaka sumar mrad kiba don hajan. Ka tnad ka la ai jingmut ruh ïa ki nongri sniang ban bud ryntih ïa ki lad jingïada bad ki lad jingïada ïa ki jingthaw ba im bad ka la maham pyrshah ïa ka jingpynkhuid khlem akor ïa ki sniang kiba la ïap, da kaba maham ba ka jingbret ïa ki metïap ha ki wah, ki khlaw ne ki jaka ba lait ka lah ban nang pynjur ïa ka jingsaphriang jong ka jingpang.
Haba pynskhem biang ïa ka jingkular jong ka ban ïada ïa ka tnad ri jingri, ka tnad ka la ong ba ki jingïarap jong ka Science bad ka bor synshar kin dang ïai bteng ban ïada na ka jingsaphriang shuh shuh jong ka jingpang bad ban ïada ïa ka jingim jong ki nongri sniang ha kylleng ka jylla Nagaland.