Pyntreikam ka sorkar pdeng ïa ki jingker khappud ha Arunachal-Myanmar

Guwahati, Jylliew: Ka sorkar pdeng ka la pyntreikam ïa ki jingpyrshang ban pynkhlaiñ ïa ka jingpahara ha shi lynter ka khappud India-Myanmar da kaba shim ïa ka projek kynroh khappud kaba heh ha Arunachal Pradesh,...

Guwahati, Jylliew:

Ka sorkar pdeng ka la pyntreikam ïa ki jingpyrshang ban pynkhlaiñ ïa ka jingpahara ha shi lynter ka khappud India-Myanmar da kaba shim ïa ka projek kynroh khappud kaba heh ha Arunachal Pradesh, khamtam eh ha ki distrik ba shah ktah ha ki lehnoh kum ka Tirap, Changlang bad Longding (TCL). Kine ki lai tylli ki distrik ki ïasam ïa u pud u sam ba jylliew bad ka Myanmar bad ki la slem bah ki la long kiba shah ktah ha ki kam lehnoh. Ki heh jong ka tnad pahara ki ong ba ki kynhun lehnoh kiba treikam ha ka thaiñ Shatei-lam- Mihngi ki la pyndonkam ha ka histori ïa ki jaka sah sha shiliang pud kum ki jaka rieh tngen, kaba la pynlah ïa ki ban ïaid lyngba ki lynti khlaw kiba rben sha ki jaka jong ka ri India. Ka India bad ka Myanmar ki ïasam ïa u pud u sam uba jrong kumba 1,643 kilomitar ha ki saw tylli ki jylla ba Shatei-lam-Mihngi-ka Arunachal Pradesh, Mizoram, Manipur bad Nagaland. Na kine, ka Arunachal Pradesh ka dei ka bynta kaba heh tam kaba jngai kumba 520 kilomitar, bud sa ka Mizoram kaba 510 kilomitar, ka Manipur kaba 398 kilomitar bad ka Nagaland kaba 215 kilomitar. Katkum ki tyllong khubor kiba tip bha ïa ka jinglong jingman ha ka liang ka jingshngaiñ, ka thaiñ ba shaphang Mihngi jong ka Arunachal Pradesh ka dang sah kyrpang namar ka jingjylliew jong u pud u sam bad ka Myanmar. Ka thaiñ TCL ka la sakhi ïa ki jingjia kiba ju jia man ka por kiba ïadei bad ki kynhun lehnoh, kynthup ïaka jingshim pisa bad ka jingshah rahbor, kaba la ktah ïa ki nongshong shnong bad ki nongkhaïi. Ïa kane ka projek ban ker kynroh la pyntrei da ka Border Roads Organisation (BRO), katba ki bor pahara la buh ban pahara ïa ki nongtrei bad ban peitngor ïa katei ka jaka ha ka por ba shna. Ki heh sorkar ki la ong ba ka jingtrei ha ka bynta jong ka Pangsau Pass kaba kongsan bha jong ka elaka Changlang ka la sdang ha u bnai Naiwieng jong u snem ba la dep bad ka dang ïai bteng wat hapdeng ki jaka kiba eh, ka jinglong ka suiñbneng kaba sniew bad ki jingbyrngem ba la pynmih da ki seng lehnoh kiba treikam ha katei ka thaiñ. Na ka bynta ka jingthmu ban pynïaid ïa u pud u sam hapdeng ka India bad ka Myanmar kaba kham heh, la ïathuh ba ka sorkar pdeng ka la mang pisa T.31,000 klur bad bthah ïa ki kynhun ba dei khmih ban pynsted ïa ka jingpyntreikam ïa kane ka projek. Ki heh jong ka tnad pahara ki ngeit ba kane ka jingthmu ban ker kynroh ka lah ban khanglad shibun ïa ka jingïaid lynti jong ki kynhun lehnoh da kaba khanglad ïa ka jingïoh rung shabar pud bad pynthut ïa ki lad pynïaid mar kiba la treikam lyngba kane ka thaiñ la bun snem. Ki tyllong khubor ki la pynpaw ba katto katne ki seng lehnoh ki la pyrshah ïa katei ka projek, da kaba shim ba ka lah ban long ka jingkhanglad ïa ki kam jong ki. Shisien ba la dep, la khmih lynti ba kane ka jingkhang kan pynlong ïa ka jingleit jingwan shabar pud kaba kham eh bad kan pyntlot ïa ki lad ba pyndonkam na ka bynta ki kam ba ïadei bad ki jingthung kam, ka jingleit jingwan bad ki kam dawa pisa ha ki TCL distrik.