D H Kharkongor
Ki jingmana kiba katba nangïaid ki snem bad katsha kaba ngi phai, kiba ha kiba bun ki rukom. Pynban kaba sngewsih ka long ba uba bun hi te u shu iohi tyngkreiñ ïa ki khlem da ithuh, u shu ioh sngew ruh kyndiang ïa ki khlem da shah shkor kat ban sngewthuh. Kumta um ithuh lymne sngewthuh ba ki dei ki jingmana. Ki jingmana kiba ym dei shuh ïangi ba ngin dang ïaishim sting. Ki jingmana kiba ngi baroh ngi dei ban ïakyndit bynriew noh. Ñiuma ïa ki bym lah ban ithuh lane sngewthuh ïa kiba ki dei ka jingmana. Kaba sngewsih ka long ba ki don kiba ym suitñiew wat haba ki ithuh shai lane wat haba ki sngewthuhshai ba ki dei ki jingmana ïa ngi u khunbynriew.
Nga nud ban ong ba u khunbynriew u dei u nongpynjot pynjulor uba shyrkhei tam na baroh ki jingthaw kiba im kiba hangne ha sla pyrthei, ba la buh kyrpang da U Blei uba U Trai bad U Kynrad halor kiei kiei baroh. Kum ban shu ong noh u khunbynriew u dei u jait jingthaw uba kiwei kiwei pat de ki jingthaw kiba im ki salia lane ki khoh ñioh mynsiem. U jait jingthaw uba ki baroh baroh ki ïakhñium ki ïakhñiam lane ki ud ki nam, tad haduh hakhmat jong U Blei. Nga shem ba ‘u Khasi’ u dei uba da palat liam na ki baroh. U ba da tbit shisha shisha ïa kat ka kam pynjot pynjulor, kata, ïa kiei kiei baroh kiba U Blei u la pynlong kyrpang bad kiba U la buh beit buh ryntih ruh de, kata, kyrpang na ka bynta ka bha ka miat ka jong u khunbynriew satlak pyrthei. Te ïaei ba um pom bad um thang, ba um tih, ba um khynrah bad ba um khlong ? Ïaei ruh de ba um pynduhjait shisyndon. U dei u jaitbynriew u bym tip da kumwei pat de ban ‘im jakpoh’ lait tang da kaba u pynjot pynjulor naphang ïa ka bapli ka meimariang lane ïa ka bapli ka meiramew. Uba namar ka jingrhah khlem akor than eh ka jong u ba u poi pynban shaduh u pud ban bam duh syndon ïa ka lawei ka jong ki longdien ki ban sa nanghiar pateng na ka syngkai ka jong ki hi.
Nga kubur ba nga ieit ïa ka meimariang lem bad baroh ki jingthaw kiba im kiba don ha ka, kumba long lem ki kato katne.Nga da ïaleh shitom ruh de ban sumar kyndong lane ban pynneh pynsah ïa kieikiei baroh thik kumba ki long lane kumba U Blei u la dep ban buhbeit buhryntih. Kiei kiei baroh kiba don jingmut ba ki don hangto ha kaba ki don bad ruh ha kato ka rukom. Naduh shwa ban kynjoh sha ka jinglong samla lud ba nga kham sngewtynnad ban leit kai sha ki lum ki wah, kiba don kham pajih na ki shnong ki thaw, naba nga shem sngewbha ha kaba pynlutpor bad ka mariang kaba u khunbynriew um pat muslia lane khulia. Ka dei hangta ba ym tang ba nga ïohi shynna hynrei nga da sngewthuh shaikdar ruh de ïa ka jingkhraw ka jong U Blei, uba U Trai bad U Kynrad halor kiei kiei baroh. Nga shem ba kata kaei kaei ka dei ka dawai bah kaba naduh ïa ka jingmut ka jingpyrkhat (mind) tad haduh ïa ka mynsiem. Ka dawai bah kaba ïarap ym tang ban pynpalei ïa ka jingmut jingpyrkhat hynrei kaba da pynhun ruh de ïa ka mynsiem. Kaba katno tam ynda haba nga shah shkor bha dngong kat ban ïohsngew kyndiang sa ïa ki ‘sur thiang’ ki jong ka mariang, kiba har rukom, kiba ju ïakhlehlang ruh bad ka jingsieng ïewbih kaba kynsai.
Ynda kumne mynta lei te nga da thrang hirhir ïa ka kabu ba ngan poi sha kiba kum kita ki jaka. Ki jaka kiba ñiar ba ngin dang lah ban shem. Ki jaka kiba ka por kam slem shuh ba ngin sa duh noh ïa kita kiei kiei baroh. Ki jaka kiba itynnad lane kiba ithiang lane kiba pyniap ngiah, kiba nga da pynlut por kyrpang ha kaba pyrto kyrpang ïa kiwei ba nga tip thikna ba, namar ka jingmuslia ka jinglushia than eh ka jong ngi u khunbynriew, kin sa duh noh shen shen ïa ka jinglong kynsai ka jong ki.
Kum ka nuksa ba ka por kam slem ba ngin nym ïohi shuh ïa ki pyntha kiba jyrngam. Ïa ki khlaw bah kiba rben, kiba ki kjatsngi ki shem shitom ban ksam. Ki khlaw kiba pyntngen, ha kaba ki dieng met kiba naduh mynnor ki dang ïeng kynjwain bad kiba ka met bah ka jong ki pat ruh kaba ïar palat ïa ka shipiam star. Ki khlaw kiba long ka jaka shongrieh kaba shngain naduh ïa ki sim tad haduh ïa ki mradkhlaw kiba pher ba pher. Ka por kam slem shuh ba ngin sa duh lehnohei noh naduh ïa ki tyllong um kiba shngiam tad haduh ïa ki wahduid kiba dang khuid lane dang sngur khlir khlir. Kan nym slem shuh wei ba ngi la nang duh lehnohei noh ïa ka jingpynngad.
