Itanagar, Naitung:
U Myntri Rangbah ka Arunachal Pradesh, u Pema Khandu, ha ka sngi Thohdieng, u la khot ïa ka jingïatreilang kaba kham khlaiñ ha ka thaiñ hapdeng ki jylla ka thaiñ Shatei-lam-Mihngi ban weng ïa ki jingma kiba mih sha ki khynnah, kynthup ïa ka jingkhaii, ka jingpyndonkam Online, ka jingdih buaid, ka jingshongkha khynnah bad ki jingma kiba ïaid lait ïa ki pud.
Haba kren ha ka jingïalang ba nyngkong jong ka jingïalang 2026 ha Tawang, u Khandu u la batai ïa kane ka jingïalang kum ka jingïalang kaba nyngkong eh kaba don ha ka histori, kaba pynïasoh lang ïa baroh ki jylla na ka thaiñ Shatei-Mihngi ha ka rynsan kaba ïadei lang bad kaba aiti ïa ka hok jong ki khynnah.
Haba pdiang sngewbha ïa ki nongïalam, ki dkhot bad ki Member Secretaries jong ki State Commission, ki nongmihkhmat jong ki tnat treikam jong ka ri, ki heh ophisar, ki paralok pynroi bad ki sengbhalang, u Khandu u la ong ba ka Tawang, kaba la tip na ka bynta ka dustur jong ka jingsuk, ka jingsngewrit bad ka jingïatylli, ka dei ka jaka kaba biang bha ban ïakren halor ka lawei jong ki khynnah bad ka hok jong ki khynnah.
U Myntri Rangbah u la ong ba ïa ka jingjop jong kano kano ka sorkar dei ban bishar ym tang da ka jingroi ka ïoh ka kot ne ka jingpynroi ïa ki jingtei hynrei dei ban bishar haduh katno ka ïada ïa ki nongshong shnong kiba kham rit paid.
U la ong ba uwei pa uwei u khynnah u don hok ban ïoh ïa ka jaka kaba shngaiñ kaba lait na ka jingshah thombor, jingkyrduh kam, ka jingshah pyndonkam bakla bad ki jingshah ñiew shiliang, ha ryngkat bad kiwei pat kiba ïadei bad ka jingnang jingstad, ka koit ka khiah, bad ki lad ki lynti ban lah ban pynbiang ïa ki jingbam kiba tei bad ki jingïaryngkat briew.
Haba kdew ïa ki jingthmu ban ïarap ïa ki khynnah jong ka Arunachal Pradesh, u Khandu u la ong ba palat 15,500 ngut ki khynnah kynthei ki la ïoh jingmyntoi na ka Dulari Kanya Scheme, ha kaba ka jylla ka la bei tyngka palat T.38 klur ban kyrshan ïa ki jingpule kiba kham shalor.
U la ong ba palat 134 tylli ki prokram pynsngewthuh paidbah la pynlong hapoh ka Beti Bachao, Beti Padhao ha baroh kawei ka jylla.
U la ïathuh ruh ba ka sorkar jylla ka la mang 3.3 klur tyngka hapoh ka Girls Health & Hygiene Scheme na ka bynta u snem 2026-27 ban pynbiang ïa ki Sanitary Napkin sha palat 25 hajar ngut ki nongïoh jingmyntoi.
Haba kren shaphang ka jingdonkam jong ka jingsumar jong ki longkmie ha ka jingbha jingmiat jong ki khynnah, u Khandu u la kren shaphang ki katto katne ki jingthmu ba la sdang da u Myntri Rangbah ban kyntiew ïa ka koit ka khiah jong ki longkmie bad ki khynnah.
U la ong ba palat 38 hajar ngut ki nongïoh jingmyntoi ki la ïoh jingïarap hapoh ka Pradhan Mantri Matru Vandana Yojana, katba palat 34 hajar ngut ki nongïoh jingmyntoi ki dang shah kyrshan lyngba ki jingïarap ba ïadei bad ka jingbam ba tei met.
Hapoh ka Saksham Anganwadi bad ka Poshan 2.0, ki la don palat 1.8 lak ngut ki kynthei bad ki khynnah.
U Khandu u la ong ba 152 tylli ki Anganwadi Centre ki la dep ban pynbha, katba sa 125 tylli ki dang pynbha hapoh ka jingthmu Adopt an Anganwadi.
Halor ka jingpynkhlaiñ ïa ki lad jingïada ïa ki khynnah, u Khandu u la ong ba palat 2,500 ngut ki khynnah kiba rit paid ki ïoh ïa ka jingkyrshan ba la kyrshan hapoh ka Mission Vatsalya. U la bynrap ruh ba ki don 2,479 ngut ki khynnah kiba ïoh ïa ka jingïarap kaba T.4,000 man la u bnai hapoh ka skhim Sponsor, Foster Care bad Aftercare.
U Myntri Rangbah u la kren ruh halor ka bynta jong ka 24×7 Child Helpline 1098, ki One Stop Centre ha baroh 25 tylli ki distrik bad ka Women Helpline 181 ha kaba ai jingkyrshan ïa ki khynnah bad ki longkmie kiba don ha ka jingeh.
Da kaba khot ïa ka jingïada ïa ki khynnah kum ka jingkitkhlieh ba ïasam lang, u Khandu u la ong ba ki sorkar marwei kim lah ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ jong ki khynnah.
U la kyntu ïa ki skul, ki longïing, ki bor jong ka aiñ, ka tnad bishar, ki nongtrei ka koit ka khiah, ki nongïalam shnong, ki seng niam bad ki seng bhalang ba kin ïatreilang ban thaw ïa ka jaka kaba shngaiñ bad kaba kyrshan ïa ki khynnah.
Haba kdew ïa ki jingshisha ba kyrpang jong ka jaka bad ka imlang sahlang jong ka thaiñ Shatei-Mihngi, u Khandu u la ong ba ki jingeh kum ka jingkhaïi briew, ka jingpyndonkam bakla ïa ki dawai online bad ka jingdih buaid bunsien ki ïaid shabar ki pud ki sam jong ki jylla, kaba pynlong ïa ka jingïatreilang hapdeng ki jylla kaba donkam bha.
U la pynpaw ka jingkyrmen ba kane ka jingïalang kan pynkhlaiñ ïa ka jingïakylliang ïa ki rukom treikam kiba bha tam, kan pynbha ïa ka jingpyntreikam ïa ki aiñ ban ïada ïa ki khynnah, kan pynbha ïa ka jingïatreilang ha ki mukotduma kiba ïadei bad ki khynnah kiba jah bad kiba la shah khaïi, bad kan kyrshan ïa ki lad ki lynti kiba kham tbit ïa ki jingma kiba mih online.
Haba kyntu ïa ki nongïashim bynta ban pynkylla ïa ki jingïamir jingmut sha ki kam, u Khandu u la ong ba ïa ka jingjop jong ka jingïalang yn thew ha kaba kut da ki jingpynbha ha ka jingim jong ki khynnah ha kylleng ka thaiñ.
U la ai khublei ruh ïa ka Arunachal Pradesh State Commission for Protection of Child Rights, kaba la khlieh da u Chairperson Ratan Anya, kaba la pynlong ïa kane ka jingïalang bad ai khublei ruh ïa ki State Commission kiba la ïashim bynta, ki tnat treikam jong ka ri, ki riew shemphang, ki heh sorkar bad ki paralok pynroi kiba la noh synñiang ban kyntiew ïa ka hok jong ki khynnah ha ka thaiñ Shatei-Mihngi.
La pyllait paidbah ïa ka Souvenir jong ka North East SCPCR Convention da u Myntri Rangbah ka jylla bad kiwei kiwei ki riew pawkhmat ha kane ka jingïalang basdang.
Ïa kane ka jingïalang kaba ar sngi la pynïaid da u Myntri ka Women & Child Development u Dasanglu Pul.
Ha kane ka jingïalang plie la ïadonlang da u Advisor ka tnad kam pohïing u Mutchu Mithi kum u Kongsan badonburom, u Advisor ka tnad Women & Child Development ka Tsering Lhamu, u MLA ka Tawang u Namgey Tsering kum u nongshah khot kyrpang, bad kiwei ki riew rangbah.