Nang shah ktah jur ki skul kiba duna khynnah naba la shah khang ha AP

Itanagar, Nailar: Kiba bun ki skul ha ka jylla Arunachal Pradesh, ki la ïakynduh jingeh na ka bynta ka jingduna jong ki khynnah ban leit pynrung kyrteng, kane ka la long hadien ba ki la...

Itanagar, Nailar:

Kiba bun ki skul ha ka jylla Arunachal Pradesh, ki la ïakynduh jingeh na ka bynta ka jingduna jong ki khynnah ban leit pynrung kyrteng, kane ka la long hadien ba ki la ïoh hukum ba ki la dei ban khangnoh khnang ban pynïoh jingïarap sha ki skul kiba shakri khambun ki khynnah kiba dei ki skul sorkar.

Hadien ka jingleit jurip bniah, ka sorkar jylla ka la hukum ban khang khyrdep ïa ki skul sorkar ha kylleng ka jylla, ki bym don ki khynnah skul ki ban pynrung kyrteng ha une u snem pule ba mynta.

Ka hukum, ba la pynmih da ka tnad pule puthi jong ka jylla ka dei hadien ka jingbishar bniah ïa ki jingtip na ka Unified District Information System for Education (UDISE).

Ka jingbishar bniah ka la pynpaw ïa ka jingbun ki skul sorkar, don kiba khlem treikam la katto katne snem, khlem da don ki khynnah skul kiba pynrung kyrteng.

Ki heh sorkar ki la ong ba ki jingkhang ki dei shi bynta jong ka buit pynbeit thymmai kaba kham jylliew kaba thmu ban pynbha ïa ki lad jingïarap, ban pynbha ïa ki jingmih na ka jingpule, bad ban pynthikna ïa ka jingpyndonkam hok ïa ki nonghikai bad ki jingshakri.

Ki skul kiba la shah ktah ha kane ka jingpynkynriah jaka ki kynthup jan man la ki distrik, kynthup ïa ki jaka ba jngai bad ki thaiñ khappud kum ka Kurung Kumey, Tawang, Anjaw, Changlang, bad Upper Subansiri.

Ka thup ka kynthup ïa ki jaka pule ha baroh ki kyrdan pule Primary, Upper Primary, Middle bad Secondary ki bym shym la don ki jingpynrung kyrteng wat tang uwei ruh u khynnah pule mynta u snem, ha kaba bun la ïathuh ba kim treikam na ka bynta ki kyrdan pule kiba bun.

Ka West Kameng ka dei ka distrik kaba bun eh ka jingkhang khyrdep, ha kaba ki skul ki la shah khang khyrdep haduh 73 tylli. Kiwei pat ki jingkhang khyrdep kiba bun ki la jia ha Papum Pare (50 tylli ki skul), West Siang (31 tylli), Upper Subansiri bad Siang (28 tylli kawei), bad East Kameng (23 tylli). Katto katne kiwei pat ki distrik ki la pyntip ba la khang naduh kawei haduh 22 tylli ki skul.

Ki heh jong ka tnad pule puthi ki la batai ba kane ka jingpynbeit ryntih ka ïahap bad ki thong jong ka National Education Policy (NEP) 2020, kaba buh hakhmat eh ïa ka jingbha jong ka pule puthi bad ka jingpynïaid kaba paka ïa ki jingtei skul. Da kaba khang ïa ki jaka pule ki bym treikam, ka sorkar ka thmu ban aiti biang ïa ki nonghikai bad ki nongtrei sha ki skul kiba treikam kiba donkam ïa ki lad jingïarap ba kham bun.

La hukum ïa baroh ki Deputy Director jong ka Pule Puthi ha ki Skul (DDSE) bad ki Ophisar jong ka Block Education Officers (BEO) ban peit ïa ka jingkhang mardor ïa ki skul ba la ithuh bad ban pynïaid ïa ka jingthungkam biang pynkylla kam ïa ki nonghikai bad ki bym dei kiba hikai skul.

Ha ki khep ba ki khynnah skul ki lah ban wan buhai shnong dang shen sha kine ki skul kiba la khang mynta, yn sa pynbeit ban pynthikna ba yn pynkynriah ïa ki sha ki jaka pule kiba treikam kiba don hajan ban ïada na kano kano ka jingpynthut ha ka jingpule jong ki.

Kane ka dei ka bynta kaba ar jong ka jingkhang khyrdep ïa ki skul ha Arunachal Pradesh. Ha u snem ba la dep, ka sorkar ka la khang haduh 600 tylli ki skul sorkar ki bym treikam ne ki bym don khynnah skul. U Myntri ka tnad pule puthi jong ka jylla, u Pasang Dorjee Sona, u la pyntip sha ka ïingdorbar ba ïa kine ki skul la khang ne pynïasoh bad kiwei pat kum shi bynta jong ki jingpynkylla kiba dang ïaid shakhmat.