Ka Jakoid Ktieh (Clinotarsusalticola)

BlariDashisha Lyngdoh Bio : Ka kyrteng Jong nga ka dei Blari Dashisha Lyngdoh bad nga lah pyndep ïa ka Msc ha subject Zoology. Ki kam ba nga sngewtynnad ban leh ki kynthup ban pule kot,...

BlariDashisha Lyngdoh

Bio : Ka kyrteng Jong nga ka dei Blari Dashisha Lyngdoh bad nga lah pyndep ïa ka Msc ha subject Zoology. Ki kam ba nga sngewtynnad ban leh ki kynthup ban pule kot, rwai bad tem.

Ka Jakoid Clinotarsusalticola kaba ngi ju khot ka jakoid ktieh bad ba ngi ju tip ruh kum ka Assam frog ka dei ka jakoid ba ngi ju shem bha ha ki thaiñ shatei lam mihngi kum Meghalaya, Assam, Mizoram, Nagaland, Tripura bad West Bengal. Ki ju im ha jaka khlaw hajanwah lane kshaid kiba khuid. Ki ju bam ïa ki khñiang rit kum ki dkhiew, tyrdiap bad ki im kumba san haduh shiphew snem bad ka jingdon jong ki ka pyni ïa ka jingkhuid jong ka mariang, namar ki long ki indicator species jong ka mariang bad pyni ïa ka jinglong jingman jong ka.

Ka Taxonomy

Kane ka jakoid ka hap ha longïing jong Ranidae bad genus Clinotarsus. U Zoologist ba pawnam u George Albert Boulenger u la ai kyrteng ïa kane ka jakoid ha u snem 1882 kum Rana alticola. Pynban, lada wad ha ki jingthoh barim, hyndai ki pyndait ïa ka ha ki kyrteng synonyms kum Hylorana pipiens lane Nasiranaalticola. Ka kyrteng species alticola ka mut ha ka ktien Latin “kaba shong ha ki lum bahajrong” (high-altitude dweller), kaba pynishai ïa ka jaka ba ka ieit ban sah.

Ka Jinglong met :

Kine ki jakoid ki pyni jingïapher hapdeng ki shynrang bad kynthei ki shynrang ki heh kumba 32-47mm, katba ki kynthei ki heh kumba 43-61mm bad ki kynthei ki don ka rong kaba khamdum ban ïa ki shynrang. Ki don ka met kaba jlih bad ki khmat kiba heh bad ki kjat kiba jrong. Ki don ka shyntur kaba jrong bad kaba nep. Ki don ruh ïa ki secretory gland kiba ïarap ïa ki ban pynneh ïaka met bad ban ïada na ka jingkylla ka mariang

Ki Khun Jakoid (Tadpoles)

Ki khun jakoid jong ka Clinotarsus alticola ki heh bad ki lah ban heh haduh 98mm ki don ka dur kaba pyllun. Ka shim por ïa ki kumba 60 haduh 70 sngi ba kin kylla long ki jakoid rangbah. Ki don ïa u tdong uba ïar bad uba pyllun haba kut ki dei rong ïong bad na tdong ki don ka dak kaba ring saw kaba ïada ïa ki na ki mrad ba bam ïa ki (predators) da kaba khring ïa ki sha u tdong jong ki bad da ïa ka khlieh.

Ka Por Poi kha Jong Ki (Reproduction stage)

Kine ki jakoid ki shait poikha ha ka aiom slap, khamtam naduh u bnai jylliew haduh u bnai nailur. Ki shynrang ki ju pynmih ki sur ki bapher bapher kiba long kum ki sur jong ki sim, ki shynrang ki beh ruh ïa kiwei pat ki shynrang ban ioh shongkha hi. Ka shait shim por kumba arbnai ïa ki pylleng ban kylla tadpoles bad kumba 60-70 sngi ban kylla jakoid rangbah.

Ka jingdonkam jong ki ha mariang bad kumno ban sumar ïa ki :

Ka Clinotarsus alticola ka long kawei na ki jakoid ba kongsan na ka bynta ka ma-riang namar ka jingdon jong ki ka pyni ba ka mariang ka dang khuid bad ki ïarap ruh ban pynneh pynryntih ïa ka mariang namarba ki bam ïa ki khñiang ki ksih.

Ha ka IUCN Red List, ka Clinotarsus alticola ka dang hap ha ka kyrdan Least Concern (LC) kaba mut ba kim pat don ha ka jingma ba kin duhjait noh hynrei na ka jingpynjot ïa ki khlaw, jingpynjakhlia ïa ki kshaid bad ka jingkylla jong ka suiñbneng ka lah pynduna ïa ki. Ngi lah ban pynneh pynsah ïa ki da kaba wad ki lad ki lynti ban pynneh pynsah ïa ka mariang jong ki bad hikai ïa ki briew shaphang ki pollution ki bapher bapher.

Ka Jingpynkut

Ka Clinotarsusalticola ka dei kawei na ki jakoid bakongsan tam kaba ngi ju tip ruh kum ka jakoid ktieh bad la ai kyrteng ïa ka da u George Albert Boulenger ha u snem 1882 bad ka jingdon jong ki ka pyni ïa ka jinglong jingman jong ka mariang bad dei na kane ka daw ba ngi dei ban pynneh pynsah ïa ki da kaba wad ki lad ki lynti ban pynduna ïa ka pollution bad jingpom julor ïa ki khlaw ki btap.