Ha kawei ka Shnong ha Ri – Bhoi District ka Shnong Thad latei mot sah nam ïa ki Rangbah Nongïaleh Hill State, ki Volunteer ïaleh Hill State kila shah kem bad shah set phatok ha Gauhati bun bun bnai palat shiteng snem. Ki riew Rangbah ka Thaiñ Bhoi ki briew kiba la kham shai kiba don ka jingkitkhlieh bad sngewburom ïa ki Nongïaleh Hill State kiba dang im bad kiba la khlad noh ki la tei da u mot sah kynmaw na ka bynta ki riew shlur khasi kiba la shah jynjar ha phatok ha Guahati na ka bynta ban pynioh Hill State (Meghalaya) ban lait noh na ka jingshah synshar ha ka Sorkar Assam. Ha West Khasi Hills District ruh la don bun ngut ki Rangbah Nongïaleh Hill State kiba dei ki Volunteer jong ka Party HSPDP ba la ïalam da u (L) Bah Hopingstone Lyngdoh kiba la shah kem bad shah ban ioh noh la ka Gauhati bun bun bnai palat shiteng snem na ka daw ka jingïakhun ban ïaleh Hill State ban ioh noh la ka jong ka State ba pura ban lait noh na ka Sorkar Assam. Ha ka por ïaleh Hill State nga la long uwei na ki Volunteer ïaleh Hill State naduh ba dang don tang kawei ka Party APHLC da kaba deng da ka batch u Tiewkulapsaw ba la shna kyrpang bad ka Symbol jong ka Party ruh dei u Syntiew kulapsaw. Hadien ba u (L) Bah Hopingstone Lyngdoh ula shah beh seng noh na ka Party APHLC ba ula pyrshah jur bha ban pdiang noh shwa da ka Sub – State ha ka jaka jong ka Full State ba pura. Ha ka mee-ting ba la long ha Garo Hills baroh ki Rangbah APHLC ki la rai ban pdiang noh da ka Sub -State dei tang u (L) Bah Hopingstone Lyngdoh uba ïeng pyrshah kumta ula shah beh seng shimiet shimiet u la hap ban leit sah marwei shapoh Khlaw. Hadien kata u la seng noh ïa ka Party HSPDP la ka jong ban ïaleh beit da ka Hill State ba pura (Full Fleged State) nga ruh nga la join noh bad ka Party u Bah Hoping bad nga pynrung Volunteer bun ngut ha West Khasi Hills District ban ïakhun ïaleh Hill State ba pura. Ha ka jingïalam u (L) Bah Endro Iawphniaw uba la long MLA hadien u (L) Bah R. R. Nongsiej ba khot sin Bah Bung na New Nongstoiñ bad kiwei kiwei napdeng ki kynthei kiba la ïa don bynta ha ki meeting jong ka Party ki long ki Kong Thrin Lyngdoh Lyngkhoi na Porsohsat bad ka Kong Prial Iawphniaw na Pyndengrei. La pynlong ruh ïa ki jingpynparade Shipai ïa ki Volenteer ïaleh Hill State ha Nongpyndeng ha ki snem 1968 – 1969) la hikai Parade Shipai da ki Shipai Khasi ba la shongthait, ka jinglait na Nongpyndeng ula long uwei pat uba la ïa kit khia bha ïa ki Volunteer ha ka por hikai Shipai ha Nongpyndeng hadien la wan ki CRPF ha Nongstoiñ.Ha ka por ba leit tur shah kem ha Shillong nga khlem leit lang namar nga bynnud ïa ka jingpule bad nga la passed Matric por ka Sorkar Assam. Ha ka por ba wan ai Sub – State ka (L) Indira Gandhi ha Shillong ngi ki Volunteer ïaleh Hill State na ka Party HSPDP ngi la ïeng lain bun bah ryngkat ki Lama ïong naduh jan Helipad Umdiengpun haduh Umshyrpi ter ter ban pynpaw pyrshah ïa ka Sub – State ki Nongïalam ba hakhmat ïa ki Volunteer ki long u (L)Bah Syrtok Nongrum uba la long MDC hadien bad kiwei ki Rangbah. Ka Prime Minister (L) Indira Gandhi ka la lyngngoh ka la kylli balei kine ki briew ki ïa ïeng lain ryngkat ki Lama jong la don kiba la batai ïa kaba kine ki briew ba rah Lama ïong ki dei ki briew bym hun ïa ka Sub – State ki kwah da ka State ba pura (Full Fleged State) kane ka jingrah Lama ïong kiba bun bah ka la ktah shibun ïa ka mynsiem ka Prime Minister bad ka sa wan ai noh da ka State ba pura ha-dien u snem 1972. Nga kyntu ïa ki riew Rangbah ka West Khasi Hills District baroh kawei ban iatei mot don burom ban sah kynmaw ïa kito ki Volunteer ïaleh Hill State kiba la shah kem ha ka jingïaleh bad shah set phatok bun bun bnai ha Gauhati na ka bynta ban pynioh Hill State Meghalaya, don kiba la iap bad don ruh shibun kiba dang im mynta, ngeit ba ki kyrteng ki dang don ha ki Record Register jong ka Office ka Party HSPDP nga kloi ban ai donation lem lada tei mot sahnam.
Dr. Boss L. Marthong, New Nongstoiñ
