Thiruvananthapuram:
Wat haba ka sorkar jylla ka la pynpaw ïa ka Disaster Resilient Prokram kaba thymmai ban pynkhlaiñ ïa ka jingpynduna ïa ka jingshlei um, ka jingthmu hadien ka jingshlei um kaba la sdang da ka sorkar LDF barim kaba la kot da ki klur tyngka ha u snem 2018 kaba la sdang ïa ki jingthmu kiba la jan ïadei ka la wan hapoh ka jingpeit bniah kaba thymmai hadien ka jinglong jingman kaba thymmai kaba long kum ka jingshlei um.
Ka Resilient Kerala Programme (RKP) – Programme for Results (PforR), kaba la sdang ha u bnai Naiwieng 2025 hapoh ka Rebuild Kerala Development Program (RKDP), la pyrkhat kum ka buit treikam kaba bniah ban kyntiew ïa ka jingpynkhreh ïa ka jingshlei um bad ka jinglah ban ïakhun pyrshah ïa ka jinglong ka suiñbneng hadien ka jingshlei um ha u snem 2018 bad 2019.
Ïa kane ka projek la pyntreikam lyngba ka jingïateh bad ki kynhun ai jingïarap pisa jong ka pyrthei, kynthup ïa ka World Bank, ka Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB) bad ka Agence Française de Développement (AFD). La thmu ban pyntreikam man ka por hapdeng u snem 2025 bad 2030.
Kum shibynta jong kane ka prokram, la pynkhreh ïa ka Integrated River Basin Management (IRBM) Plan na ka bynta ka Greater Pampa Basin, kaba kynthup ïa ka wah Pampa, Achankovil bad Manimala.
Katei ka Basin, ka kynthup ïa ki distrik, kiba don ha ka jingshlei um, kum ka Idukki, Kottayam, Pathanamthitta bad Alappuzha, kiba la mad ïa ka jingshlei um jong u snem 2018 bad 2019.
Ka prokram ka thmu ban buh ïa ki rukom ai jingmaham kloi kiba lah ban shaniah, ban pynkhlaiñ ïa ka jingkheiñ lypa ïa ka jingshlei um, ban pynbha ïa ki jingtreikam jong ki jaka buh um, ban pynduna ïa ka jingktah jong ka jingshlei um kaba jur bad ban pynbha ïa ka jingshngaiñ jong ka jingdon ka um kaba jlan bha.
Ha u bnai, Ïaiong 2023, ka World Bank ka la mynjur ïa ka jingïarap ram kaba T.1,426.47 klur na ka bynta kane ka prokram.
Ki kot ki sla kiba ïadei bad ka plan IRBM ba la ïoh da ka TNIE ki pyni ba la jied ïa ka Pampa, Manimala bad Achankovil basin na ka bynta ban bishar bniah.
Ka jingpule ka kynthup ïa ka jingpynbeit ïa ki wah, ka jingpeit bniah ïa ki marpoh khyndew, ka jingïamir jingmut bad ki nongshim bynta, ka jingbuh hakhmat eh ïa ki jingma, ka jingpeit bniah ïa ki jingshlei um bad ki lad ban pynduna ïa ki jingma.
Ka plan jong ka IRBM ka la tyrwa ïa ka rukom synshar kaba bun kyrdan kaba kynthup ïa ki komiti ba hakhliehduh, ki komiti ba tbit bad ki komiti ba don ha ka kyrdan jong ki wah ban peit ïa ka jingpyntreikam.
Ka la pynïasoh ruh ïa ki projek pynroi kiba kongsan, kynthup ïa ka Projek pyntuid um ha Pampa, ki skhim um dih jong ka bor pynïaid um jong ka Kerala bad ka Projek pynmih bording ha Sabarigiri.
Katkum ka kaiphod ba la leh hapoh ka plan jong ka IRBM, la pyndep ïa ka jingpyntreikam ïa ka rukom tip ïa ka jingshlei um. Hynrei ka jingshlei um kaba dang shen ka la buh jingkylli halor ka jingtreikam jong ka.
“Ka rukom treikam kam shym la lah ban ai jingmaham ha ka por kaba biang ne ban pynduna shibun ïa ka jingshlei um ha ka wah Pampa, ka jingthmu hi kaba la thmu ïa kane ka projek,” ong uwei u heh sorkar ha ka jingïakren bad ki nongthoh khubor.
Haba jubab halor katei ka jingshah kynthoh, u Myntri barim ka tnad Irrigation u Roshi Augustine u la ong ba ka sorkar LDF barim ka la aiti ïa ka jingtyrwa sha ka sorkar pdeng na ka bynta ka projek pynduna ïa ka jingshlei um kaba bniah na ka bynta ki wah Pampa, Manimala bad Achankovil ban ïada ïa ka Kuttanad, hynrei kam shym la ïoh ïa ka jingkyrshan kaba donkam na ka sorkar pdeng.
Ka jingpyntreikam sa sa ïai bteng khamtam ban ïaleh ban pynkhuid ïa ki jaboh kiba lang ha ki nala um bad khamtam ki phud um kiba dei ban tuid sha ki wah rit ne ki wahbah.
Kaba kham buh jingeh ka long ba ka jingsahkut jong ki jaboh ha ki nala ka ju wanrah ïa ka jingshlei um, kane ka kham jia khamtam ha ki bynta ba dei ki shnong briew, ki ïew bad kiba bun ki jaka paidbah.