Bhopal, Nailar:
Ki jingpang kiba bun jait, kiba don ki dak kiba ïasyriem bad ka jingpang Malaria bad ka jingpang sniehdoh ba ïabit, ki la shim ïa ka jingim jong ym duna ïa ka hynriew ngut ki khynnah kiba hapdeng shisnem bad 14 snem ha ki saw tylli ki shnong ba bun ki riewlum ha ka distrik Balaghat jong ka Madhya Pradesh ha ki hynriew taïew ba ladep.
Palat 100 ngut kiwei pat ki khynnah bad ki samla kiba la kem pang ruh ki la ïoh jingsumar ha ki jaka ai jingsumar jong ka sorkar ha ka distrik.
Baroh 6 ngut kiba ïap, la ïathuh hapdeng ka 26 tarik u Jylliew bad ka 6 tarik u Nailar, bad ki nongpang, la ïathuh na ki shnong, kiba bun ki dkhot jong ka jaitbynriew Baiga.
Ki Baiga ki dei napdeng ki lai tylli ki jaitbynriew kiba kham shah ktah (PVTG) kiba shong basah ha ki jaka bapher bapher jong ka Madhya Pradesh.
La ïathuh ba ki don 6ngut kiba ïap ha Korka, Kundekasa bad Bondari, kiba dei ki shnong kiba la shah ktah jur bha.
La ïathuh ba ki don lai ngut kiba ïap na Bondari, katba mar iwei kiba ïap ki dei ha Kundekasa bad Korka.
Ka jingpang ha ki khynnah haduh 17 snem ka rta ruh la ïathuh na ki ar tylli kiwei pat ki shnong kiba bun ki Baiga, kata ka shnong Machhurda bad Adori.
“Kito ki khynnah kiba la khlad bad kiba la shah sumar ha ki hospital, ki la pyni ïa ki dak jong ka jingpang ba bun jait, kiba ïadei bad ki dak jong ka jingpang Malaria, ka jingpang sniehdoh, nalor ki dak jong ka jingduna bam kumjuh. ïa ki nongmuna jong ka snam bad ka um la phah sha kiba bun ki jaka ba dei ban khmih bniah kiba don ha ka ri, kynthup sha ICMR Institution kaba don ha Kolkata bad ka National Institute of Virology (NIV-Pune) bad haduh mynta dang ap ïa ki kaiphot,” la ong u Chief Medical and Health Officer (CMHO) jong ka Balaghat distrik u Dr Paresh Uplap
“Nalor kane, ki kynhun na ka ICMR-National Institute for Tribal Health Research (NITHR) and Integrated Disease Surveillance Program (IDSP-Bhopal) and Jabalpur Medical College ruh ki la buh ktem ha ki shnong ba shah ktah dang shen bad ki la wanphai biang ryngkat bad ki nongmuna. Ngi dang ap ïa ki nuksa na ki kynhun wadbniah jong ka sorkar na ka bynta ban pynibniah ïa ki jingshisha jong kiba bun ki jingktah jong ki jingpang bad ha kaba ïadei bad ki hynriew ngut kiba la ïap,” la ong u Dr Uplap.
La buh ïa ka jaka sumar ba shipor ha kawei ka skul sorkar kaba don ha Kundekasa namar ka jingbun kiba ïoh pang ha ka thaiñ.
“Haduh mynta ki don 98 ngut ki nongpang kiba hapdeng ka rta 3 snem haduh 17 snem kiba la shah sumar ha Balaghat District Hospital, na kine 51 ngut ki la shah pyllait hadien ba la lah ban sumar bha. Kiba sah pat ki long 47 ngut ki don hapoh ka jingpeitngor bad jingsumar baroh shisngi jong ki doktor”, la ong u Dr Uplap.
Ki doktor kiba sumar ïa ki khynnah ki la ïathuh ba ki nongpang ki la ïathuh ba ki don ka jingshit kaba jur, ka jingsaw ki bynta jong ka sniehdoh, ki jingat ba saw ha ka sniehdoh, ka jingpang kpoh bad ki jingpang ha ka jingmong jong ki snier.
Ki tyllong khubor kiba la tip bniah shaphang ki jingsumar ïa ki khynnah bad ki samla ki la ïathuh ba ka jinglong jingman ha ki saw haduh san tylli ki shnong ba shah ktah ka la nang sniew namar ba la pynkit slem ïa ki nongpang sha ki jaka sumar sorkar, ha kaba bun ki longïing ki shaniah ha ka jaka jong kata ha ki nongsumar jingngeit biej bad ki jingleh niam kiba bun rukom.
“Ngi la ïakynduh shibun ki jingbym ïatreilang na ki longïing kiba shah ktah ha ki shnong kiba shah ktah. Ha ka jaka ban ïatreilang bad ki kynhun jong ngi, ki la leit sha ki nongpynkhiah jingngeit bad ki la pynleit jingmut ha ki jingleh niam kum ka jingkñia syiar,” ong uwei u doktor uba sumar ïa ki nongpang.
“Dei da ka jingeh kaba khraw ba la sdang ban sumar ïa ki nongpang bad kiba kham khia la pynthiah ha ki jaka sumar sorkar bad ka district hospital. Lada ki hynriew ngut ki khynnah ruh ki la ïa ka jingsumar ha ka por kaba biang, ka jingim jong ki kan jin da la lait im”, la bynrap biang u doktor.
