Donkam ban pynneh-pynsah ïa ki Riam Tynrai ha ki jaka treikam

Babu Kular Khongjirem Ha ka sngi sdang (opening session) jong ka Meghalaya Legislative Assembly, u Chief Minister ka Meghalaya, u Conrad K Sangma u la kyntu bad ai jingmut (suggested) ïa u Speaker ka Megha-laya...

Babu Kular Khongjirem

Ha ka sngi sdang (opening session) jong ka Meghalaya Legislative Assembly, u Chief Minister ka Meghalaya, u Conrad K Sangma u la kyntu bad ai jingmut (suggested) ïa u Speaker ka Megha-laya Legislative Assembly, u Thomas A Sangma ba u dei ban bthah (instructed) ïa ki MLA baroh ba kin ïa riam tynrai noh la kumno kumno shisien shi taïew, kampher la ka dei kano-kano ka sngi longtrei ne long Assembly khnang ban wanrah ïa ka jingi shongkun bad ban pynneh-pynsah bad pynphuh pynphieng ïa la ka riam tynrai lajong bad kum ka burom ka ijot ruh ban kyntiew bad pynpaw pyrthei ïa ka jingi shongkun jong ka jaidbynriew Khasi-Jaiñtia bad Garo. Kane kan pyni ruh ba dei ban sdang shwa da ki nongïalam paidbah kum ki MLA/MDC bad ïa bud sa ki paidbah ter ter. Haba ong riam Tynrai, kam mut eh ban da spong, bohkhaila, riam shad Khasi-Jaiñtia ne Garo, hynrei tang da ka riam ba itynnad bad i shongkun (dress code) kum ki shynrang ne kynthei, kata hi ka la biang ïa ngi.

Kane ka jingkyntu na ka shyntur ba donburom u Chief Minister ka Meghalaya ka la long kaba kit bad don jingmut shibun. La ïohi ba ka riam Khasi-Jaiñtia bad Garo mynta ka la nanghiar nanghiar (eroded) arsut katba nangmih ki sngi ki snem. Ym i lah ithuh shuh kino ki kynthei bad kino pat ki shynrang. Ynnai ïakren shuh ïa ka rukom riam stai (stylish dress). Ha ki lad ki lad (special occasions) lei lei, ym i nud shuh ki riew rangbah ne riew donburom ban peit ruh namar “la i lehrain sa u nongpeit ïa u nong eit”. Ki khynnah samla lei lei yn nai ïakren shuh, kim treh riam shuh da ka riam lajong namar ki sngewlehrain bad sngewpoh shibun ban riam bad phong da ka riam lajong. Dei kiwei pat ki jaidbynriew pynban (non Khasi) khamtam ki kynthei khyllah jait kiba sngewtynnad bad kwah hir hir ban pyndonkam ïa ki jaiñ kyrshah Khasi jong ngi. Kiwei ki kwah ïa ka jong ngi, ma ngi pat ngi kheiñ beiñ bad ñiewpoh pynban ïa la ka lajong.

Lada phim nang ban riam stai (style) kin dang khot bad ñiew beiñ ñiewpoh ïa ngi la kum ki riewdum ne ki juk maw. Dei ban phong ruh da ka sopti kiba ïohi (transparent) bad ka patlun ruh kaba pynpei thliew baroh ne pynjot khnang bad dei ban pynmih ruh da ki ksai jylwep na man la ki thliew patlun ba la pynpei thliew hynrei ym pat long ban ïaid ne mih sha ki jaka kum ka Khyndailad (police bazar), Laitumkhrah, etc.

Kaba donkam eh ïa u Chief Minister ka long ba u dei ban ai hukum ban bthah (instructed) shwa ïa baroh ki nongtrei ophis (office) Sorkar lajong ha Meghalaya ba ki dei ban riam da ka riam Tynrai (dress code) khamtam ïa ki khynnah samla. Kam itynnad satia ba ki samla kynthei ha man la ki ophis Sorkar ba kin phong katba mon kum kaba phong jean ne patlun. Kumba long hi mynta, ki longkmie ba kham rangbah (ladies), haba ki leit sha ki jingtrei jong ki, ki da sem i shongkun, i don burom bad itynnad bha. Ki da sem bha da ki jaiñ sem (kampher ki riam ne sem Khasi, Jaiñtia ne Garo). Kane ka rukom ka ïai neh naduh ka por jong ki Phareng haduh ka Sorkar Assam haduh kine ki sngi kiba mynta. Ki Nurse, ki Doctor ha hospital ki da riam da ka riam ba i donburom (dress code) jong ki. Don ruh ki Company ne kynhun kiba da phah riam hok ïa ki nongtrei jong ki la ki dei ki kynthei ne shynrang ha ka por ba ki leit trei ha ki jaka trei jong ki. Kumba ka long mynta, imat, dei sa tang ki nonghikai ha ki skul ne College kiba dang bat shisha ban riam da ka riam nonghikai khamtam ki kynthei (ladies). Ym ju kham ïohi koit ïa ki Miss ba kin hikai ïa ki khynnah skul ha kamra klass ba kin phong da ki patlun ne ki jean namar kam itynnad satia (not wise). Baroh ki da sem donburom ban pyni ïa ka riam ba shisha (real dress code) hakhmat ki khynnah skul lait noh tang ha ki khep ki khep (special occasions) kum ka excursion, study tour, education ne field trip, etc. Ka Sorkar bad ki bor pynïaid skul ki la dei ban ïai pynneh bad pynskhem ïa kane ka rukom riam (dress code) khnang ban pynneh pynsah, bad i shongkun shisha bad ban pyni ruh ïa ka jinglong tynrai jong ngi kum ka jaidbynriew hakhmat kiwei ki jaidbynriew (outsiders) kiba peit bad bishar ïa ka jinglong tynrai jong ngi kum ka jaidbynriew ha kane ka pyrthei ba ïar.