Lam khmat ka MP ha ka jingpynjur ïa ka jingthang sboh

New Delhi, Nailar: Ka Madhya Pradesh, ka la pynkheiñ ïa baroh ki rekod ba mynshwa, ha kaba ïadei bad ka jingthang ïa ki sboh na ki dieng mynta u snem, da ka jingkiew kaba shyrkhei...

New Delhi, Nailar:

Ka Madhya Pradesh, ka la pynkheiñ ïa baroh ki rekod ba mynshwa, ha kaba ïadei bad ka jingthang ïa ki sboh na ki dieng mynta u snem, da ka jingkiew kaba shyrkhei ha ka jingïoh jingpang, hadien ka jingot ïa u khaw. Tang ha ki 14 sngi jong u bnai, Ïaïong, 2026, ka jylla ka la pyntip palat 12,600 tylli ki jingjia jong ka jingthang sboh, kaba pyni ïa ka jingkiew kaba khraw haba ïanujor bad ki snem ba la dep.

Ka jylla mynta ka la mih kum ka nongnoh synñiang kaba khraw tam ha ka jingthang ïa ki sboh ha India, kaba don palat 70% na ka jingdon jong ka ri baroh kawei.

Hapdeng ka 1 tarik u Ïaïong haduh ka 14 tarik u Ïaïong, la ïoh jingtip ba ki la don kumba 12,617 tylli ki jingjia, kaba kiew bha na ka 12,478 tylli ha u snem 2025. Ki jingkheiñ ha ki snem ba la dep ki kham duna bha, ha kaba tang 4,468 tylli ha u snem 2024 bad 7,665 tylli ha u snem 2023.

Kane ka jingjur jong ka jingthang, ka la long wat hadien ba la don bun ki jingmaham kiba buh jingma na ka jingjaboh jong ka lyer ba ring bad pynhiar mynsiem.

Ha ki snem ba la leit ba don hapdeng ka jingkiew jong ka jingjaboh ka lyer kum ka jingma kaba ap ïa ka jingim, khamtam, ha ka nongbah jong ka ri bad ka thaiñ nongbah jong ka ri (NCR), ka jingkheiñ jong ka Indian Council of Agricultural Research (ICAR) ka pyni ba ka UP ka la ïoh ïa ka jingkiew kaba shyrkhei ha ka jingjaboh ka lyer kaba long 25 percent na ka jingthang sboh ha une u snem mang tyngka kaba mynta.

Katkum ki jingtip, ba la pynthymmai haduh ka 19 tarik, Naiwieng, 2024, ka UP ka la ïoh jingtip ba ki don 3,308 tylli ki jingjia thang sboh mynta u snem haba ïanujor bad ki 2,649 tylli ki jingjia ba la pyntip ha kum kane ka por, ha u snem ba la lah.

Ka Maharajganj distrik ha ka thaiñ Mihngi jong ka UP ka pawnam da kaba shai ba la don haduh 284 tylli ki jingthang sboh ha kaba la bud sa ka Aligarh, ha kaba 173 tylli ki jingthang sboh ki la don kumba la ïoh jingtip.

Shuh shuh, la ong ba ka Maharajganj ka la don 89 tylli ki jingjia kiba kum kine kiba la jia ha u snem 2023 bad ka jingdon jong kiba thang sboh ka la kiew  da lai shah ha kaba ka la long sha ka  284.

Kiwei pat ki distrik  kiba la shah pynrung kyrteng ha ka jingbun jong ka jingthang sboh, ki kynthup ïa ka Jhansi (167), Fatehpur (133), Shahjahanpur (127), Hardoi (122), Kanpur Dehat (119), bad Etawah (118).

Katkum ka tyllong khubor na ka tnad ba dei khmih ha ka rep- ka riang, nalor ka jingkiew jong ki jingthang sboh, ki jingthang ïa ki ñiut ha ka kam rep ka la sdang ban paw.

Ka tnat ba dei khmih ha ki kam rep ka la kam ba ki long kiba husiar bha halor kane ka bynta  ha ka jaka bad ki pynngat ïa ki nongpynkheiñ kyndon ha ki jingpynshitom.

Ka jingpeit bniah da ki Satellite ïa ka jingthang sboh ha kylleng ki hynriew tylli ki jylla ba kynthup ïa ka UP, Rajasthan, MP, Punjab, Haryana bad Delhi – ka ai jingmut ïa ka jingkylla kaba khraw ha ka rukom thang sboh.

Ki jylla kum ka Delhi, Uttar Pradesh bad Rajasthan, kiba duna ka jingpluh jong ki lyngkha mynshwa, ki la sakhi ïa ka jingkiew ha ka jingpluh jong ki lyngkha. Ki jingtip na ki Satellite ki pyni ba naduh ka 28 tarik, Risaw, 2024, ki jingthang sboh ki la kiew bha ha kito ki hynriew tylli ki jylla. Kane ka la pynlong ïa ka tdem kaba rben ban saphriang ha ka thaiñ ba shaphang Shatei bad ka bynra ba marpdeng jong ka ri India. Ha ka 19 tarik, Naiwieng, ki Satellite ki la ïohi ïa ki 1,394 tylli ki jingthang sboh.

Kane ka kynthup ïa ki 664 tylli ki jingjia ha MP, bud sa 368 tylli ha UP, 270 tylli ha Punjab, 35 tylli ha Haryana, bad 57 tylli ha Rajasthan. Hynrei ka nongbah jong ka ri kam shym la don kano kano ka jingjia.

Ka jingpeit bniah da ki Satellite ïa ki jingthang sboh ha ki lyngkha ka la sdang naduh ka 15 tarik bad 19 tarik, Naiwieng, lada kheiñlang baroh ki don 28,713 tylli ki jingthang sboh ha kine ki hynriew tylli ki jylla.

Watla ki sorkar jylla ki la shim ïa ka nongrim kaba tyngeh pyrshah ïa kane ka jingma, ki jingjia jong ka jingthang ïa ki sboh ki la nang kiew ha Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, bad Rajasthan.

Ka sorkar kmie, ha kaba sdang jong u bnai Naiwieng, ka la rai ban pynshitom ar shah na ka jingpynshitom bala don halor ka jingthang sboh. Ka sorkar kmie ka la dep ai jingkyrshan pisa sha ki jylla Punjab, Haryana, Uttar Pradesh, bad ka NCT jong ka Delhi ban weng ïa ka jingjaboh ka lyer.

Hapoh une u snem, haduh mynta, la dep ban pyllait pisa haduh T.275 klur sha ki jylla, na ka jingmang pisa baroh kaba T.600 klur.