Kiew ka jingdon ki khynnah ba leit wad jingpule sha US

Washington, Naiwieng: Katkum ki khubor, la ong ba ka jingdon ki nongaplai kyrteng ban ioh pule ha ki kolej jong ka US mynta u snem, ka la kiew da 9% na kajuh ka por jong...

Washington, Naiwieng:

Katkum ki khubor, la ong ba ka jingdon ki nongaplai kyrteng ban ioh pule ha ki kolej jong ka US mynta u snem, ka la kiew da 9% na kajuh ka por jong u snem ba la dep, kaba la pynphai biang ïa ka jinghiar kaba jur bha kaba la pynmih da ka jingpynshitom beiñ jong u President Donald Trump ïa ki nongbat visa samla pule, katkum ka jingtip na ka Common App.

Ka jingkiew ka dei kaba la pynlong kham bunsien da ka jingmih biang jong ki nongaplai na Europe bad Asia, kiba la kiew da 15% bad 9%. Ki nongaplai na ka ri India, kaba phah bun ki samla pule nabar ri sha US ban ïa kiwei pat ki ri, ki la kiew da 17%, da kaba kiew biang na ka jinghiar kaba 14% ha u snem ba la dep.

Kiwei pat ki ri ki la ïohi ïa ka jingkylla kaba kum kane ha ka jingkiew: Ki nongaplai na Ghana ki la kiew da 21% hadien ba ki la hiar da 43% ha u snem ba la dep, bad ka jingdon na Pakistan ka la kiew da 41% hadien ba ka la hiar da 10% ha u snem ba la dep.

Ka dei ka jingkylla kaba phylla katba ka sorkar Trump ka dang pyrshang ban tehlakam ïa ka jingdon ki samla pule bad ki riewstad nabar ri ha ki jaka pule jong ka US. Ha ki hynriew bnai ba la dep, ki heh jong ka sorkar pdeng ki la buh pud saw snem ïa ka jingjrong por jong ki samla pule visa, ki la tyrwa ban siew $100,000 ban iashim bynta ha ka prokram treikam ba pawnam jong ki samla pule bad ki la wad bniah ïa ki kolej kynthup ïa ka Harvard bad Stanford halor ki riewstad bad ki samla pule PhD jong ki kiba nabar ri.

Katba ka jingpynrung kyrteng nabar ri ka la hiar stet bha. Ka jingdon jong ki samla pule thymmai ha US nabar ri ka la hiar da 15% mynta u snem, ong ka jingtip ba la pynmih ha ka sngi Nyngkong.

Bad ka jingdon jong ki nongaplai napoh ri ka la sah kumjuh mynta u snem, ki jingtip jong ka Common App ki pyni, haba ïanujor bad ka jingkiew kaba 7% ha u snem ba la dep.

Ia ki jingtip ha ka kaiphod jong ka Common App la lum tang haduh ka 1 tarik u Naiwieng, bad bun ki samla pule kim ju apply sha kolej haduh ban da jan ïa ki por ba la buh ha u bnai Jymmang. Ka jingkiew ha ki aplikeshon ruh kan ym pynkylla sha ka jingkiew biang jong ka jingpynrung kyrteng, namar ki samla pule kiba kular ban leit skul ha US ki ïaleh pyrshah ïa ka rukom mynjur visa kaba kham pyrkhing.

Watla katta ruh, ka jingkiew ka pynlong ïa ka jinghiar kaba jur bha kaba la sdang ha kaba sdang jong ka jingpynrung kyrteng kaba khatduh, bad ka dei ka dak kaba sngewtynnad na ka bynta ki kolej kiba shaniah ha ki pisa skul jong ki samla pule nabar ri bad ki jingnoh synñiang ha ka jingwad bniah.

Kiwei pat ki jingjia kiba dang shen ki lah ban pynshlur shuh shuh ïa ki nongaplai nabar ri. Ha ka sngi Nyngkong, u nongbishar jong ka sorkar pdeng, u la pynduh noh ïa ka kyndon jong ka tnat pahara ri, kaba khanglad ïa ki nongshim visa jong ki samla pule, ba kin sah haduh saw snem. Bad ka jingjop kaba khraw jong ka Democratic ha ka elekshon shiteng samoi mynta u bnai ka lah ban khanglad ïa ki jingpyrshang jong ki nongthaw aiñ ban khanglad shuh shuh ïa ki nongbat visa samla pule ban rung shapoh ka ri.

Ka jingroi jong ki nongaplai nabar ri mynta u snem la pynleit jingmut bha ha ki jaka pule kiba la jied bha ha ka ri. Ki skul kiba duna tam ka jingpdiang ki la ïohi ïa ka jingkiew kaba 35% ha ki nongaplai nabar ri, katba kito kiba pdiang palat ïa ka lai bynta na ka saw bynta jong ki nongaplai ki la ïohi ba ka jingsngewtynnad nabar ri ka la hiar khyndiat.

“Ka jingwanphai biang jong ki nongaplai nabar ri bad ka jingkiew jong ki jingaplai sha ki jaka pule ba la jied ka paw ba ki don jingiadei,” la ong u Walter Herring, u nongpyniaid jong ka Common App jong ka jingpeit bniah bad jingwad bniah.

Ka jingïadei ka kdew sha ka jingbun jong ka jingsngewtynnad ha ka pung kaba rit jong ki skul kiba ïakhun bha bad kiba don tang khyndiat eh ki jaka shong kiba lah ban ïoh. Kata ka lah ban pynlong ïa ka ban kham duna ka jingma ba ka jingkiew jong ki aplikeshon kan pynkylla sha ka jingkiew biang jong ka jingpynrung kyrteng ha kylleng ki jaka pule ba kham shalor jong ka America.

Ka Common App ka lum tang ïa ki jingtip jong ki nongaplai kiba dang pule ha ka kyrdan pule ba dang rit. Ki prokram pule ba la pyndep bad ba la pule doktor, kiba la ïohi ïa ka jinghiar kaba jur tam ha ki samla pule nabar ri – bad kiba pynrung kyrteng ïa ki ha ka jingbun bym ïahap jong ki – kim shym la shah pynieng.