Ïasoi ka India bad ka Saudi Arabia ïa ka MoU na bynta ki kam bording bad kiwei

U Myntri u la ong ba ka India mynta ka dei ka sur kaba donkam bha ha ki kam bording bad ka la kylla sha ka nongïalam ha ki jingkylla ha ki kam bording.

New Delhi, Risaw 08

Ka India bad ka Saudi Arabia ki la ïasoi ïa ka Memorandum of Understanding ha Riyadh ha ka 8 tarik Risaw, 2023 kiba ïadei bad ka jingpynïasoh ïa ki kam bording, ka green hydrogen bad ka hydrogen ba khuid bad ruh ki lad pynbiang mar. Ïa ka MoU la soi hapdeng u Myntri Sorkar Pdeng ba dei khmih ïa ki tnat Kam Bording bad Ka Bording bathymmai bad kaba lah ban pynthymmai, jong ka Sorkar India, u R.K. Singh bad u Myntri ka Sorkar Saudi Arabia uba dei khmih ïa ka tnat Kam Bording, u Abdulaziz bin Salman Al-Saud ha ka jaka ba pynlong ïa ka MENA Climate Week ha Riyadh mynta ka sngi.

Kane ka MoU ka thmu ban tei ïa ki rukom ïatreilang hapdeng ki ar tylli ki ri ha ki kam kiba ïadei bad ka jingpynïasoh ha ki kam bording, ka jingïasam ïa ka bording ha ka por ba donkam bha bad ki jingjia ba kyrkieh; ka jingtei lang ïa ki projek; ka jingpynmih lang ïa ka green hydrogen bad ka hydrogen ba khuid bad ka bording na ki tyllong ba lah ban pynthymmai; bad ruh ki lad pynbiang mar kiba pyndonkam ha ki kam green hydrogen bad ka hydrogen ba khuid bad ki kam bording na ki tyllong ba lah ban pynthymmai.

Kine ki Myntri ki la rai ban pynlong ïa ki B2B Business Summit bad ki jingïakren B2B hapdeng ki ar tylli ki ri ban tei ïa ki lad pynbiang bad pynbha ïa ki mar ha kitei ki kam halor.

Hashuwa kane, ka kynhun na ka ri ba la ïalam da u Myntri ki tnat Kam Bording bad Ka Bording bathymmai, u R.K. Singh ka la ïashim bynta ha ka High-Level Segment jong ka Middle East and North Africa (MENA) Climate Week 2023, kaba long ha Riyadh, Saudi Arabia naduh ka 8 haduh 12 tarik u Risaw, 2023. Ka MENA Climate Week 2023 ka ïakren shaphang ki jingpynbeit ha ki kam kiba ïadei bad ka jingkylla ka suiñ bneng shuwa ka COP28 bad ka dei kaba pynlong da ka Sorkar jong ka Hima Saudi Arabia. Kane ka dei ka prokram kaba donkam kaba wanrah lang ïa ki briew bapher bapher kiba ïadon bynta ha ki kam bapher bapher kum ka Global Stocktake, bad ki bynta kiba ïadei bad ka jingshngaiñ ha ka ïoh ka kot bad ka bording ha kaba ïadei bad ka Paris Agreement. Kane ka plie lad ban ïa sam ïa ki jingshem bad ki rukom treikam ba biang tam bad ruh ban saiñdur ïa ki rukom pynbeit ïa ki jingkylla ka suiñ bneng ha kine ki snem ban wan.

Ha ka jingkren ha ka bynta “Global Stocktake of the Paris Agreement (GST) Regional Dialogue: Highlighting enablers and technologies for ambition and just and inclusive transitions” ha ka sngi kaba nyngkong jong ka MENA Climate Week ha Riyadh mynta ka sngi, u Myntri ki tnat Kam Bording bad Ka Bording ba Thymmai u la ong ba ka MENA Climate Week ka long kaba donkam bha ha ka jingwad bad ka jingïasam ïa ki lad ban tei ïa ka lawei jong ka kam pynmih bording, ka jingpyndonkam ïa ka bad ka jingïai neh ha kylleng ka pyrthei. U la ong ba ka jingïalang ha ka MENA CW ka long kaba kongsan ïa ka thaiñ MENA bad ka don ki lad kiba bun ban wanrah ïa ka jingkylla ha ka lawei jong ka rukom pyndonkam ïa ka bording.

U Myntri u la ong ba ka India mynta ka dei ka sur kaba donkam bha ha ki kam bording bad ka la kylla sha ka nongïalam ha ki jingkylla ha ki kam bording. “Ka India ka don jan 17% ki briew ha kane ka pyrthei bad lyngba ka jingdon ka ïoh ka kot ha ka kyrdan kaba san, ka la shim ïa ki sienjam ban pynduna ïa ki jaboh na ka GDP da 45% shuwa u snem 2030 bad kot sha ka thong Net Zero shuwa u snem 2070.” U la ong ba ki kam bording ha India ki la ïaid lyngba ki jingkylla kiba thmu ban pynbiang ïa ka bording kaba ryntih, kaba jem dor bad kaba ïai neh ïa ki briew jong ka ri. “Ka ri ka la ïaid shaphrang ha ka jingkyntiew ïa ka bor pynmih bording na ki tyllong non-fossil, ka la tei ïa ka unified national grid bad ka la pynkhlaiñ ïa ki lad pynbiang bording, ka jingkyntiew ïa ka bording kaba lah ban pynthymmai, ka jingplie lad shuh shuh ban ïoh ïa ka bording bad ka jingai bording ïa baroh ki longïing ha ka ri, bad ruh ka jingpyntreikam ïa ki kpait saiñ kam ba saiñdur thymmai.”

U Singh u la ong ba ka green hydrogen ka don lad ban pynstet ïa ka jingkylla ha ki kam bording ha India. “Nga kmen ban ïathuh ïa phi ba ka Sorkar India ka la sdang ïa ka National Green Hydrogen Mission ban pyndonkam ïa ka bording hydrogen bad ka la ai jingmynjur ïa ka jingbei tyngka haduh US $ 2.3 billion na ka bynta kane ka Mission.”

U Myntri u la kyntu ïa ki ri ka MENA ba kin ïasoh bad ka Global Biofuel Alliance khnang ban rah shakhmat ïa ka jingïatreilang ki ri na ka bynta ki bio-fuel kiba ïai neh bad ruh ban kot sha ka thong jong ka jingïatehlok. U la ong ba ka jingïatehlok ka thmu ban wanrah ka jingïatreilang ban pynkhlaiñ ïa ka jingpynmih bad jingpyndonkam ïa ki bio-fuel ba ïai neh, ban plie lad ïa ka jingkhaïi ïa ki bio-fuel bad kiwei kiwei ki kam ha ka jingïatreilang bad ki kynhun na ki ri bapher bapher ba trei ha ki kam bio-fuel.

U myntri u la ong ba ka India ka ngeit skhem ba baroh ki ri ki dei ban sngewthuh ba ki jingkylla ha ki kam bording kin wanrah ïa ki lad bad ki jingeh ïa ki ri ba dang kiew shaphrang bad ïa ka thaiñ shathie jong ka pyrthei. “Kumta, ka long kaba donkam bha ïa ngi ban ïatrei lang ban kyrshan iwei ïa iwei ha kane ka jingkylla.” U Singh u la ong ha ka MENA Climate Week ba ki sienjam shimet bad ki rai ban im ha ka rukom kaba ïai neh ki long kiba donkam bha ban kot sha ka thong ban wanrah jingkylla ha ki kam bording ha ka rukom kaba ïai neh. “Ha kaba ïadei bad kane, nga kyntu ïa ka thaiñ MENA ba kan ïasoh bad ka sienjam Lifestyle for Environment (LiFE) jong ka India”, la ong u Myntri.