Aizawl, Jymmang:
Ka sorkar Mizoram hadien ba ka la dep ban thaw ïa ka kynhun ba kyrpang ban khmih bniah lor ki khñiang jingpang kiba lah ban ktah ïa ka koit ka khiah jong ki briew, mynta ka la pynbna ba kan nang bteng ïa ka kam ha ka ban khmih bniah halor kiba bun ki jait jingpang ba la pynlong da kiba bun ki jait khñiang bad ha kajuh ka por kan wad ïa ki lad ki lynti kumno ban ïada na ki jingshah ktah ha ki jait khñiang jingpang.
Hashwa, ka sorkar ka la thaw ïa ka Core Committee ban bishar ïa ka jinglong jingman bad ban buddien ïa ka jingsaphriang jong u khñiang jingpang Human Metapneumovirus (HMPV).
Ha ka jingïalang ka la thaw ruh ïa ki kynhun ba kyrkieh ha baroh ar ki kyrdan jong ka jylla bad ka distrik ban ïaleh pyrshah ïa u khñiang jingpang, la ong ka khubor.
Ka jingïalang kaba la ïashim bynta da ki heh ka koit ka khiah kiba kongsan ka la bishar bniah ruh ïa ka jinglong jingman ha ka ri bad kumjuh ha Mizoram, la ong ka khubor.
Ka Integrated Disease Surveillance Programme (IDSP) jong ka tnat ka koit ka khiah ka jylla ka la buddien bha ïa ka jingsaphriang jong u khñiang jingpang kaba ktah ïa ki bor ring bad pynhiar mynsiem hadien ba u la pur ha China bad ka jinglap ïa ki katto katne kiba ïoh pang ha India, la ong uwei u heh ophisar.
U Dr Rengpuia uba long u State Nodal ophisar ka IDSP u la ïathuh ha ki nongthoh khubor ba ka IDSP ka la ïakynduh bha bad ka tnad ka koit ka khiah jong ka sorkar kmie halor kane ka jingpang.
Ha kajuh ka por, ka IDSP ka la pynmih ïa ka jingpynbna paidbah ban pyntip sha ki nongshong shnong ba ka HMPV ka dei ka jingpang ba ktah haha ring bad pynhiar mynsiem, kaba ym dei kaba thymmai hynrei ka la paw ha ka pyrthei ha ki snem ba la dep.
Ka tnat ka koit ka khiah ka dang buddien bha ïa kane ka jinglong jingman lyngba ka IDSP bad ym pat don kano kano ka khubor ba dang shen ba ka jingkiew jong ka jingpang kum ka Influenza-Like Illness (ILI) bad ka jingpang bajur bha ka jingpang SARI (SARI) ha ka jylla, la ong ka khubor.
Ki jingkhmih bniah jong ki khñiang jingpang bapher bapher ha ki bor ring bad pynhiar mynsiem hapoh ki Laboratory bapher bapher jong ka ICMR ki la pyni ruh ba kam don kano kano ka jingkiew ha ka jingpang Adenovirus, HMPV, RSV bad kiwei kiwei ha ka ri, la ong ka IDSP. Ïa ka test HMPV lah ban leh ha ka Zoram Medical College (ZMC) kaba marwei jong ka jylla, la ong ka khubor.
Ka IDSP ka la ban jur ba kam donkam ban tieng, namar ka tnad ka koit ka khiah bad ka kynhun peitngor ki dang buddien bha ïa ka jinglong jingman.
Baroh ki hospital ba la pynïaid da ka sorkar bad ki hospital shimet la bthah ba kin ai kaiphot man ka sngi halor baroh ki jingpang ba long kum ka Influenza (ILI) bad Severe Acute Respiratory Illness (SARI), la ong ka khubor.
Nalor kane, ïa ka jingpynbna paidbah ban ïada ïa ka jingpang Pneumonia Control Programme or Social Awareness and Action Plan to Neutralize Pneumonia (SAANS ) mynta la pynlong mynta ha kylleng ka jylla, la ong ka khubor.
Ka tnat ka koit ka khiah ka la kyntu ruh ïa ki paidbah ba kada don kino kino kiba suba ba ki don ïa ka jingpang Influenza (ILI) bad Severe Acute Respiratory Illness (SARI) ba ki dei ban pyntip sha ki Hospital bad Sub-centre lane Health and Wellness Centre ba jan tam.
Ka thong ba ka jylla mynta ka buh, ka long ba kan ïakhun pyrshah ïa ki jait khñiang jingpang lada nanglap shuh shuh bad lada ki dei kiba dang lap thymmai ne don ki dak ki shin kiba khap pher yn sa nang pynjur ïa ki jingkhmih bniah.
