Raphael Warjri
Kumta kynthei ne shynrang ki don byllai ki longkmie longkñi bad longkpa kiba dang tipbriew tipblei, tipkur tipkha ban syndong la ka akor burom jong ka jaitbynriew. Ka long ka bym dei ban kynnoh sniew salonsar ïa ki paidbynriew ha ka imlang sahlang, namar ba dang don byllai ki shynrang ne kynthei rangbah kiba bah ïa ka lyngkor jong ka longïing longsem ha baroh ki liang na ka bynta ka akor ka burom jong la ka longïing longsem, la ka kur ka jait, bad la ka imlang sahlang salonsar. Hapdeng jong kata ka jylli ba tehsong ïa ka longkur longkha, la phrung ka jingngeit niam lyngba ki balang bapher bapher kiba ym tang ba ki phiah ïa ka longkur longjait, hynrei ki pharia ïa manla ki longïing longsem. La ju shem ba shikur shijait lah ban kham ïa kiar noh tang na ka daw jong kaba shah liang ha la ka balang, bad lada dei kajuh ka balang pat ïa kiba ym dei bahaïing bahasem ruh ïa khluh ban synsop lang ha kajuh ka jylli. Kane ka dei ka jingshisha kaba ym lah ban len bad ka dang treikam borbah ha ka imlang sahlang ban phiah bad pharia ïa ka jaitbynriew. Lada dei lei lei ïa kito kiba dang bat la ka niam tynrai la nang pajih shuh shuh ka jingïadei hapdeng shikur shijait, shiïing shisem.
Haba phai biang sha ka phang ba la kdew ha shwa, kaba dei ïa ka jinglong shitrhem ha ki balang lajong ha manla ka jingngeit niam ka long kumjuh lada dei na kano kano ka kynhun ruh. Khlem artatien ïa ka sngi U Blei, ki riewngeit Khristan ki pynleit jingmut, ki pynlut por bad ki aiti met bad mynsiem ha ki kam balang kiba lah ban ym dei eh ha ka kam riewblei. Haba kylli ïa la ka tynrai, kham bun ki briew ki sngew kumba la tip lypa bad ynda tohkit kham bniah sa tyngkhuh mawsiang ba bun kiei kiei ba ym tip shuh namar ba khlem marmlien ban ïaineh ban thwet ïa la ka rukom tynrai. Kumba la ïai kdew barabor ba wat ïa ka ktien tynrai lajong ruh bun ki ba la klet noh, bad sa kynnoh pat ba ka ktien Khasi kaba duk. Ki don byllai ki ktien tynrai kiba synlar bad ba ju pyndonkam barabor ha ki por mynshwa, hynrei mynta ym tip shuh namar ba la tynneng da ka ktien nongwei. Kumjuh ruh ïa ki riti dustur tynrai kiba synlar, khlem ïa kdew ïa ki ba kham jyrwit jyrwat bun na ki bynriew mynta kim da tip thikna namar ba la tyllep da kiwei kiwei ki bynta jong ka jingim ba manla ka sngi. Kaba kham sngew saitmet pat ka long ba ki don ki briew kiba leh mynleh tip riti dustur tang na ka bynta ka myntoi shimet, hynrei ïa kawei pat ka bynta kaba hap ban synñiang na lade, kin sa leh syntan ne lyndet syndon.
Ka don ka jingjia kaba jia barabor ha ka imlang sahlang Khasi kaba sngew saitmet ban ïathuh, namar ba ka mynsiem khwan bad rhah ka kham kloi ban khluh ban ïa long adkar. Ki don ki kynthei khamtam ki khun khatduh kiba leh lyndet, khlem suitñiew ïa la ki kmie ki kpa haba ki pang ki shitom, ynnai ïa kren lei lei ïa la ki khun ki pyrsa ne ki kñi ki kmienah kmiesan. Phewse, ynda ki la ïap pat kita kijuh ki khun kynthei khamtam ki khatduh ki ban kloi ban ïam pangnud da kaba pyni rong sha ka pyrthei. Nangta tang shu khlait ka jingim ki kmie ki kpa lane shwa ïa kata ruh ki la khynrup ban kam trai ïa ka nongpateng lada dei ka nongkhynraw ne ka nongtymmen ruh, da kaba kdew ba ka dei ka dustur ba kin ïoh bhah. Ka dustur ban sumar ki khun kynthei ne khun khatduh ïa ki ba pang ba ñiuñ, lada dei ki kmie ki kpa, ki meinah meisan ne ki khun ki pyrsa bad kumjuh ïa la ki kñi, kin leh kiar bad ai daw laiphew jait. Kumjuh ruh ki don ki khun shynrang kiba kiar na ka ban kit ïa la ki khun ki pyrsa, ki kñi ki kmie ki kpa tang namar ba ki sngewthuh ba ym ioh bhah eiei, khlem da kheiñ pat ïa kiei kiei kiba la dep ai naduh ba ki dang rit dang khyllung khynnah. Ha kajuh ka por ym lah ban len ba ki don ruh ki kmie ki kpa ki ba kha khun tang ban ioh pyntrei bordi ïa la ki khun naduh dang rit bad ban thiah thai ïa lade.
Kine kiei kiei ym lah ban shim kyllum lang ïa baroh, ki don ki khun ki pyrsa ki ba syntan bad leh bym suitñiew ïa la ki ba lah heh lah san, bad don ruh kiba tip ban sngewnguh ïa la ki kmie ki kpa kiba la bsa la btiah lane ïa la ki kñi kiba kit lem ïa ka khia ka shon ha la ïingkur. Ha kajuh ka rukom ym lah ban kheiñ kyllum ruh ïa ki kmie ki kpa ne ki kñi kiba khlem shim ka jingkit khlieh bad leh bym suitñiew ïa la ki khun ki pyrsa, hynrei byllai pat ki kmie ki kpa ne ki kñi kiba tip ban bsa hok ïa la ki khun ki pyrsa ban kit ban bah ïa baroh ki jingdonkam ha baroh ki liang, ha ryng-kat ka sneng ka kraw. Kaei kaba thmu ban kdew hangne ka dei ba ym don shuh ka sneng ka kraw ha kiba bun ki longiing longsem ba sa lyngkar ka jingim jongki ha ka imlang sahlang. Kumba ka la jia mynta ha kane ka juk thymmai ba la kynrei ki long-kmie ba kit khunrei, la jyllei ki khynnah samla ki ba ym tip akor tip burom shuh ïa kiba lah san lah rangbah; kumjuh ruh ki longkmie longkpa ki ba lyngkar ka jingim bad ym nang shuh ka sneng ka kraw ïa la ki khun ki pyrsa.
