Pentecostal Movement ha ka bynta jong ka Evangelism Ki jingïaid paidbah

Yumri Taipodia (U Yumri Taipodia u dei u president barim jong ka Basar Christian Students’ Fellowship). Pentecostal ha ka spah snem kaba 20 ki la sam ïa ka gospel sha kylleng ka pyrthei bad ki...

Yumri Taipodia

(U Yumri Taipodia u dei u president barim jong ka Basar Christian Students’ Fellowship).

Pentecostal ha ka spah snem kaba 20 ki la sam ïa ka gospel sha kylleng ka pyrthei bad ki la long ka phang kaba kongsan ha ka histori jong ka Christian Mission. Kane ka kot jingïathuh ka batai ïa ki jingmih bad ki jingktah jong kane ka jingïaid paidbah. Ka bynta kaba nyngkong ka kren shaphang ka jingïapynmih jong ka, bad ha ki bynta kaba ar bad kaba lai la batai ïa ki jingnoh synniang kiba bha jong ka.

Ka Pentecostal Movement

Ka jingïapynmih jong ka

Ha u Nohprah 1900, u Charles Fox Parham ha ka Bethel Bible College jong u ha Topeka, Kansas, u la pynlong ïa ka eksamin halor ka jingkylla kaba mut, ka jingkylla sha U Blei, ka jingïasngur, ka jingpynkoit, bad ka jingïawan arsien jong U Khrist. Ha kajuh ka bnai u la hikai ïa ki jingïathuh khana jong Ki Kam Apostol lynnong 2, bad ai bynta ban pule shaphang ka jingïasoh jong U Mynsiem Bakhuid. Na ka jingwad bniah bad ki jinghikai jong u Parham, ki la ngeit ba ka jingkren da ki ktien bapher bapher ka long ka dak jong ka jingïoh ïa ka jingïasoh jong U Mynsiem Bakhuid.

Ha ka 1 tarik Kyllalyngkot 1901, katba ki dang duwai ban ïoh ïa kata ka jingïohsngew, ka Agnes Ozman ka la kyrpad ïa u Parham ban buh kti halor jong ka khnang ba kan ïoh ïa ka jingïasoh jong U Mynsiem Bakhuid. Hadien kata, ka la sdang kren da ki ktien bapher bapher, bad kiwei ruh ki la bud ïa ka bad ki la kren kumta lai sngi lynter.

U William Seymour, uba long u samla pule barim jong u Parham, u la long u pastor jong ka Pentecostal movement ha 312 Bane Azusa Street ha Los Angeles, California naduh 1906 haduh 1909. Kata ka jingïaseng jingïapyrta kaba kynthup ïa ki briew na ki jaidbynriew bapher bapher ka la neh lai snem bad khring da ki hajar ngut na kylleng ka ri. Ki ju mane miet baroh, rwai jingïaroh da ki ktien bapher bapher; ki dak bad ki jingïalehkai phylla, ka jingïapynhap ha U Mynsiem, ki jingïathuhlypa bad ki jingïapynkoit ki paw shai. La sngew ïa ka bor U Blei wat shabar jong ka iing jingïaseng. U Parham u la long u kpa jong ka Pentecostal movement namar ba U Blei u la pyndonkam ïa u ban sdang ïa ka. Hynrei, u Seymour u la long uta uba kongsan tam ha ka jingïashna ïa ka.

Ki daw jong ka jingïapynmih

Ka daw kaba pynmih ïa kane ka jingïaid paidbah ka long namar ka Holiness Movement jong u John Wesley bad ki jingïalap jingïapyrta jong u Charles G. Finney. Ka jingpyrkhat jong ki halor ka Jingthoh Bakhuid, ka jingïalap jong ka Wesleyan tradition shaphang ka jinglong bakhuid pura, bad ka jingkhuslai jong u Finney halor ka evangelism ka la pynlong ïa ka lyer kaba biang ban wan hiar ka jingtheh jong U Mynsiem Bakhuid. Kane ka la pynmih ïa ka jingngeit shaphang ka jingïasoh jong U Mynsiem Bakhuid kaba la lam ïa ki briew sha ka jingmih jong ka Pentecostalism.

Ki Jingmih Jong Ka

Ka jingkiew ha ka Theology

Ki Pentecostal ki la sngewthuh ïa ka jingïasoh jong U Mynsiem Bakhuid bad ki jingïapaw jong U ha ka jingim man ka sngi jong ki riewngeit. Ki dak bad ki jingphylla kiba don ha ka Baibl ki lah ban jia wat mynta ruh. U Blei um dei tang U Blei jong ka por ba la leit ne ka por ban wan, hynrei U dei uba don bad trei ha ka jingim jong ki briew mynta hi. Kane ka jingïaid paidbah ka la pynskhem biang ïa ka theology jong ka jingïadon jan jong U Blei, ha kaba ki jingïarap mynsiem ki long kiba kongsan.

Kawei pat ka bynta jong ka theology jong ki ka long ba ka la khring bha sha ka mission. Ki ngeit ba ka histori kan kut da ka jingïawan arsien jong U Khrist, kumta ki sngew ba donkam kyrkieh ban ïalap ïa ka khubor babha. Ka jingngeit eschatology jong ki ka la lam ïa ki sha ka evangelism bad ka jingthung balang.

Ka jingïeng shnong jong ki Pentecostal Church

Naduh ki sngi ba nyngkong, ki Pentecostal ki la don ïa ka mynsiem missionary. Ki la pynsaphriang kyrkieh ïa ka gospel sha pyrthei baroh bad thung bun tylli ki balang. U K. M. George u ong ba ha u snem 1908, ki la don lynti ha 50 tylli ki ri bad pynmih kot jingïalap ha 30 tylli ki ktien.

Ha kaba sdang, kim shym la pyrkhat ïalade kum ka denomination kaba thymmai hynrei hadien ka la jia namar ba ki jingïohsngew bad jingïalap jong ki ki la long kiba pher.

Ki la saphriang sha pyrthei baroh bad long ka bor kaba khraw ha ka Christendom. Ka balang jong ki ha Korea, ka Yoida Full Gospel Church, ka dei ka balang kaba heh tam ha pyrthei. Katkum ka Dictionary of Pentecostal and Charismatic Movement, palat 11,000 tylli ki Pentecostal denominations ki don, bad ka Assemblies of God ka dei kaba heh tam. U Earle E. Cairns u kdew ba ka jingïadonlang jong ka Assemblies of God ha ka pyrthei ka la kot sha kumba 24 million ha u snem 1990.

Ka jingban jur halor ka jingim bakhuid

Ka Pentecostalism kaba nyngkong ka la ai jingkongsan ïa ka jingim bakhuid bad ka jinglong riewblei kaba jur. Kane ka long namar ki ngeit ba U Khrist u lah ban wan ha kano kano ka por, kumta ka jingïadei shimet bad U Blei ka long kaba kongsan. Ki sumar ïa ka Christian ethic bad namar kata U Blei u la pyndonkam ïa ki.

Ka theology jong ki ka long ban shah ïa U Mynsiem Bakhuid ban leh katba U mon. Namarkata, ka Pentecostalism ka ban jur ïa ka jingïadon sawdong jong U Blei bad ki jingïarap jong U Mynsiem Bakhuid.

Ka jingpynbha thymmai ha ka jingmane

Ka la wanrah ïa ka jingpynbha thymmai ha ka jingmane. Na ka bynta jong ki, kane ka dei ka por jong ka jingpynbha biang ïa ka Tabernacle jong u Dabid. Kane ka jingpynbha ka paw ha ka jingïaroh bad jingïamane. Ka Pentecostal experience ka la wanrah ïa ka por jingïamane kaba laitluid bad kaba mih na ka mynsiem.

Kumba ha ka por jong u Dabid, ki ban jur ïa ka jingïaroh bad jingïamane da ki tiar jingïatem jingïarwai. Kumta, ki nongtem jong ki ki long kiba thymmai bad lyngba kata ki pynïasoh ïa ka jingïapher hapdeng ka pateng barim bad kaba thymmai. Ki pynlong ruh ïa ki music concert na ka bynta ka evangelism. Ki jingïaroh, jingïashit kti bad jingïashad jong ki ki la pynrhem bad pynim ïa ka jingmane. Kumta, ka jingïaroh bad jingïamane jong ki ka long kaba im, kaba jam shakhmat bad kaba trei.

Ka jingmih jong ka Charismatic Movement

Hadien hynriew phew snem jong ka Azusa Street, ka Charismatic Movement ka la mih. Ka jingïapynmih jong ka ka wan lyngba ka Pentecostal movement. Ka jingmih jong ka ka lah ban long na ka bynta ka jingïapher paidbah jong ka Hima U Blei.

Ki jingngeit jong ki Pentecostal bad Charismatic ki jingïadei hynrei ki don jingïapher. Ki Pentecostal ki ban jur ba ka jingkren da ki ktien bapher bapher ka dei tang kawei ka sakhi jong ka jingïasoh jong U Mynsiem Bakhuid, hynrei ki Charismatic ki ngeit ba u briew u lah ban ïoh ïa ka jingïasoh jong U Mynsiem Bakhuid wat khlem kren da ki ktien bapher bapher. Kane ka movement ka la saphriang noh kum ka jingïaid paidbah kaba laitluid na ka Pentecostalism. Katkum ka Dictionary of Pentecostal and Charismatic Movement, mynta don palat 3,000 tylli ki Charismatic denominations.

Ka jingpynsaphriang ïa ka Gospel

Ka jingïalap ïa ka jingïawan kloi jong U Khrist

Ki ngeit ba ka jingïawan arsien jong U Khrist ka la jan, kumta ki shim ïa ka jingïalap kum ka kam kaba kyrkieh. Kum ka jingmih, la pyrshang ban pynïasoh ïa baroh ki denomination ha ka jingïasyllok na ka bynta ka evangelism pyrthei.

Nalor kata, ki ïalap katkum ka jingïadei bad ka culture jong ki briew, bad ki ïakhun pyrshah ïa ka jingïalap tang na ka bynta lade. Ka slogan jong ki riewngeit ka long “Nga Khuslai.” Ki khubor jong ki ki long ka jingkyrmen ïa kiba jah, ka jingïarap ïa kiba duk, ka jingïapyngngad ïa kiba sngewsih, ka jingïoh laitluid ha ka jingmane, bad ka jingpynsngewthuh ïa ka jingïaryngkat bad ka burom jong u paidbah briew. Kine ki ktah ïa ka dohnud jong ki briew ban pdiang ïa U Khrist.

Ka jingktah jong ka Azusa Street Revival ka la poi sha ki bynta pyrthei baroh bad ka la pynpaw ïa ka Pentecostal mission. La pynmih ïa ka jingïathuhkhana jong ka ha ki secular media bad ha ki kot jingïalap jong ki kum ka Apostolic Faith. Katkum ka jingthoh jong u Gary B. McGee shaphang ka Pentecostal Movement, kane ka movement ka la mih ha Canada (1906), Norway (1907), New York (1907), England (1907), Sweden (1907), India (1907), South Africa (1908), Chile (1909), bad Brazil (1910).

Ka mynsiem missionary jong ki ka la pynmih ïa ka jingkyrpad thymmai ha ka evangelism. Haduh katto katne, man la uwei pa uwei u bynta ha ka evangelism. Ki kham sngewtynnad ha ka “leh” ban ïa ka “pyrkhat” shaphang ka mission, bad ban jur ïa ka “experience” ban ïa ka “doctrine ne church government.” Kumta, ha bun tylli ki ri, kiba bun ki evangelical ki dei ki Pentecostal. Ka jingsngewthuh jong ki halor ka bynta jong U Mynsiem Bakhuid ka la pynlong ïa ki missionary Pentecostal kum ka bor kaba im ha ka jingïapher paidbah jong ka Khristanity.

Ka jingpynheh paidbah

Hadien u snem 1906, ka Pentecostalism ka la saphriang ha United States bad sha kylleng ka pyrthei. Katkum ka Evangelical Dictionary of Theology, ki nonglamkhmat jong ka Pentecostal movement ki long u Thomas Ball Barratt ha Norway, Jonathan ha Germany, Willis C. Hoover ha Chile, John G. Lake ha South Africa, Mary Rumsey ha Korea, bad Lewi Pethrus ha Sweden.

Ka jingïashim bynta jong ki indigenous missionary ka la wanrah ïa ka jingjop jong ka Pentecostal mission. Ki briew shnong hi ki la long ki nongïalam jong ki balang bad shim ïa ka jingkitkhlieh ban ïalap ha la ka jong ka shnong. Ki shakri ïa U Blei khlem jingïapher culture ne ktien. Kumta, ha kane ka spah snem, ka Pentecostalism ka la long ka movement kaba kiew sted tam ha pyrthei.

Ka Bor Jong Ka Pentecostal Movement

Ka Pentecostal movement ka la mih na shabar jong ka rukom treikam paidbah jong ka balang. Kane ka movement ka la ïohi ba U Mynsiem Bakhuid u leh ïa ki kam kiba thymmai bad u pynïaid shakhmat palat ïa ki pud shnong theology bad structure jong ki balang kiba la don lypa. Ki bynta kiba khlain jong ka ki long:

Ka jingïaban jur ha ka jingïit

Ki sngewthuh ïa ka bor jong u Soitan bad ban ïakhun pyrshah ïa ka ki rung ha ki jingïaleh mynsiem. Ban beh ïa ki ksuid, jingïasiat paidbah, jingïaleh jingïasiat bad jingïaleh pyrshah ïa ka jingïasiat paidbah, ki missionary jong ki ki shaniah ha U Trai. Ka bor U Blei ka trei lyngba ka jingduwai. Ka jingïit ka pynjylliew ïa ka jingduwai, kumta ki ban jur ïa ka. Kane ka dei kawei na ki bynta kiba pynkhlain ïa ka jingïapher paidbah jong ka Pentecostalism.

Ka jingduwai kaba man ka por

Ki sngewthuh ba ban don ka jingïashakri kaba seisoh ne ban im ka jingim riewblei, ka jingïadei kaba bha bad U Blei ka long kaba donkam. Ban ïoh ïa ka bor mynsiem ki aiti por bad bor ha ka jingduwai. Ki tip ba ka bor U Blei ka kham khraw ban ïa baroh ki bor bymman kiba trei ha pyrthei. Ban pynjan bad U Blei uba Synshar paidbah, ki pyndonkam bun por ha ka jingduwai bad pynroi ïa ka rukom jingduwai. Kumta, ka jingduwai ka dei kawei na ki jingïadei jong ka Pentecostalism.

Ka jingithuh ïa ka Trinity jong U Blei

Ki Pentecostal ki ithuh ïa U Blei ha lai tylli ki dur: U Blei Kpa, U Blei Khun, bad U Blei Mynsiem Bakhuid kiba jingïaryngkat, jingïadonlang bad jingïabymjukut. Watla ki Pentecostal ki kren bun shaphang ka bor bad ki jingïarap jong U Mynsiem Bakhuid hynrei kim dei ki Unitarian. Ki pynpaw ïa ka Trinity ha ka mission work bad burom ïa ki bynta bapher jong U Kpa, U Khun bad U Mynsiem Bakhuid.

Ka jingai jingïarap pisa

Ka pisa ka dei kawei na ki jingïarap ban pynïaid ïa kano kano ka organization. Ka jingïoh pisa bun ka mut jingïoh jingïarap kham bha. Ki Pentecostal denomination ki nangkiew ha ka liang pisa bad jingïadonlang paidbah. Ki lum ïa ki jingïarap ban pyndep ïa ka ministry namar ba ki long kiba generous ha ka jingïai jingïarap bad jingïaineh ha ka jingïasiew bynta na ka bynta ka mission work.

Ka Media Ministry

Ka media ka dei ka lad jingïakren kaba kongsan. Ki Pentecostal movement ki pyndonkam ïa ka jingïarwai bad kane ka plie ïa ka balang sha ka media. Ki bynta ha ka radio broadcast, ki magazine, ki kot khubor bad ka television. Lyngba ka media ki kren sha ki briew da ka khubor jong ka jingïapynim. Kane ka la ai jingïarap kaba skhem bad jingïoh jingïaidbeit ha ka Christian mission.

Ka Jingkut

Ka Pentecostal movement, kaba la mih ha ka sdang jong ka spah snem kaba 20, ka la pynkylla ïa ka pyrthei ha ka histori jong ka church mission. Kane ka movement ka la ïarap ïa ka balang ban sngewthuh ïa ka jingkongsan jong ka jingïawan arsien jong U Khrist bad ka jingïasoh jong U Mynsiem Bakhuid. Ki la wanrah ïa ki jingkylla kiba thymmai bad kiba khraw ha ka pyrthei Khristan kum ka jingpyndonkam ïa ka media ha ka ministry bad ka jingpyndonkam ïa ka jingïarwai ha ka jingmane. Shuh shuh, ki la long ki jingïarap ha ka jingpynmih ïa ka concept jong ka mega church. Bun bynta jong ka pyrthei ki la dep ïoh ïa ka gospel namar ka evangelism kaba jingïaineh jong ka Pentecostalism.