Gandhinagar, Naitung 03
Ka lawei jong ka aiñ ha ka juk digital ka la shim ïa ka jaka pdeng haba ka tnad pule aiñ jong ka Parul University ka la pynlong ïa ka jingïalang Law Conclave 2026 ha New Delhi hapoh ka phang “Ka jingtip, ka synshar paidbah & ka jingsynshar jong ki aiñ: Ki jingeh ha ka liang ka aiñ ha ka juk digital.” Ka jingïalang ka la wanrah lang ïa ki riew pawkhmat na ka tnad bishar, ki nongïasaid aiñ ba rangbah, ki riewstad aiñ, ki nongthaw polisi, ki riewstad bad ki samla pule na ki bynta bapher-bapher jong ka ri, khnang ba kin lah ban ïakren ïa ki jingkylli aiñ kiba kongsan tam kiba mih na ka jingkylla kaba stet jong ka teknoloji, ym tang ha ka theory ne ka jingpule hynrei ha ka sngi sha ka sngi ha ki jingjia ba shisha.
Kaba pynïapher ïa ka jingïalang Law Conclave 2026 ka long ka jingïalang kaba wanrah ïa ki riew shemphang aiñ ba pawnam tam jong ka ri India, ha kawei ka rynsan. Ka jingïalang ka la pynïasoh lang ïa ki nongbishar kiba dang shakri bad kiba la shongthait jong ka ïingbishar ba ha khlieh duh jong ka ri India (Supreme Court of India), ki nongbishar na ki ïingbishar bapher bapher, ki nongïasaid aiñ ba rangbah, ki nongthaw aiñ bad wat ki riew shemphang aiñ kiba kwah ban ïamir jingmut lang halor ka jinglong aiñ kaba nang kiew, kaba la pyntreikam da ka Artificial Intelligence, ka digital, ka jingkitkhlieh katkum ka riti synshar, bad kiwei kiwei ki teknoloji kiba dang mih.
Ha kane ka jingïalang conclave la wan ïashim bynta da kiba bun ki riew pawkhmat ha ka kam bishar, kynthup ïa u Justice Rajesh Bindal; U Nongbishar barim, ka Supreme Court of India, u Justice Sanjay Karol; U nongbishar, ka Supreme Court ka Ri India, u N.S. Sanjay Gowda bad u Maulik Jitendra Shelat; Ki Nongbishar, ka Kashari Bah jong ka Gujarat, U Nongbishar u D.N. Ray; U Nongbishar, ka Iingbishar ba hakhlieh duh jong ka Gujarat, bad u Justice Tejas Karia; U nongbishar, ka ïingbishar ba ha Delhi. Ka jingïalang ka la lum lang ruh ïa ki nongïasaid aiñ ba rangbah, ki nongïalam aiñ jong ki kompeni, ki paralok jong ki tnad aiñ bad ki nongtrei aiñ na kylleng ka ri, kaba la pynkylla ïa kane ka jingïalang sha ka jingïalang kaba phylla, ha kaba ka jingshemphang ha ka kam bishar, ka jingstad aiñ, bad ki jingïohi jong ki karkhana ki la ïawan lang ban ïalam ïa ki jingïakren halor ka lawei jong ka hok ha ka juk digital.
Ha ka jingkren ba kongsan jong u Justice Rajesh Bindal, u nongbishar barim jong ka Supreme Court ka Ri India, u la ong, “U nongïasaid aiñ uba bha um dei tang u briew uba pule kham bun, hynrei u dei u briew uba don ka bor ban pyrkhat kham bun.” Da kaba pynleit jingmut kham bun ha ka jingpyrkhat kaba bniah, bad ka jingkwah tip, u la pynshlur ïa ki riew shemphang aiñ kiba kwah ban thaw ïa ka jingpyrkhat kaba jylliew kum ka nongrim na ka bynta ka jingtreikam aiñ kaba don jingmut.
Nalor ka jingïakren ïatai halor ki aiñ, ka jingïalang ka la pynpaw ïa ka bynta kaba nang kiew jong ka jingïatreilang ha kylleng ki bynta ha kaba pynwan dur ïa ki rukom aiñ kiba la pynkhreh na ka bynta ka lawei. Ki jingïakren ki la pyni ba ki teknoloji kiba dang mih kum ka jingstad thymmai, kum ki AI, ka jinghikai da ki mashin, bad ka digital ki pynkylla ïa ka jinghikai aiñ, ka jingsynshar bishar, ka jingpynbeit ïa ki jingïaleh, bad ka jingthaw ïa ki polisi. Ki riew shemphang ryngkat ki la pynksan ba ka jingkiew jong ka teknoloji ka dei ban sah beit ha ka riti synshar, ka jinglong kaba shai, ka jingkitkhlieh, bad ka jingïada ia ki jinglaitluid jong uwei pa uwei.
Da kaba pyndap sa kawei ka bynta ha ka jingïalang, ka Gavel Glory ka la ïatreilang bad katei ka jingïalang ban ithuh ïa ka jingtbit hapoh ka kynhun aiñ lyngba ka bynta ai khusnam ba kyrpang, da kaba rakhe ïa kita ki jingnoh synñiang kiba paw sha ka jingtreikam aiñ, ka jingstad bad ka jingpynroi ïa ka hok. Kane ka jingithuh ka la pynskhem ruh ïa ka jingthmu jong ka jingïalang ban burom ïa ki briew shimet kiba ïai pynkhlain ïa ka aiñ jong ka ri India lyngba ka jingtbit bad ka jingshakri paidbah.
Ha kane ka sngi, u Dr. Devanshu Patel, President, ka Parul University, u la ong, “Ka lawei jong ka aiñ yn saiñdur da ki riew shemphang kiba ym tang ba la pynshong nongrim ha ki jinglong jong ka riti synshar hynrei kiba la pynkhreh ruh ban weng ïa ki jingeh jong ka imlang sahlang kaba la nang kiew sha ka rukom digital.” Lyngba ka Law Conclave, ngi kwah ban thaw ïa ka jaka ha kaba ka jingpule aiñ kan pynïasoh bad ka jingpyrkhat ïa ka aiñ, ka jingkiew jong ka teknoloji, bad ka polisi paidbah. Ki jingïadei kiba kum kine ki ai bor ïa ki samla pule jong ngi, bad ïa ka imlang sahlang ban pyrkhat jylliew, ban leh da kaba sumar bha, bad ban shim bynta ha ka rukom kaba don jingmut ban tei ïa ka rukom aiñ kaba hok, kaba kham kynthup lang, bad kaba la pynkhreh na ka bynta ka lawei ha ki kam synshar khadar”.
Ha kane ka jingïalang, ka skulbah Parul ka la pynskhem biang ïa ka jingkular jong ka ban pynbha ïa ka jinghikai aiñ lyngba ka jingïakren, jinghikai, bad ka jingïatreilang kaba bteng bad ki riew shemphang kiba pawnam tam jong ka ri ha ka liang ka aiñ bad ka aiñ. Da kaba pynlah ïa ki jingïakren ha kylleng ki mat kiba kylla ba la wanrah da ka juk digital, ka skulbah ka ïai pynkhlaiñ ïa ka bynta jong ka ha kaba pynkhreh ïa ki riew shemphang aiñ ha ka lawei kiba lah ban pynneh ïa ka hok, ki jingmut jong ka riti synshar, bad ka jingsynshar aiñ ha ka pyrthei kaba kylla stet.