Bhubaneswar, Nailur:
Ka jingdih duma bad kyiad hapdeng ki briew kiba la 15 snem shaneng ka la hiar ha kylleng ka Odisha hapdeng ka por 2019-21 bad 2023-24, watla bun tylli ki distrik ba Shathie bad ki riewlum ki dang bteng ban ïoh ïa ka jingbun ki nongpang, ka kaiphod ba khatduh jong ka National Family Health Survey (NFHS)-6 (2023) ka la pynpaw.
Ha ka kyrdan jong ka jylla, ka jingdon jong ki kynthei kiba la 15 snem shaneng kiba pyndonkam ïa u duma ka la hiar na ka 26.1 percent (pc) ha u snem 2019-21 sha ka 22.8 percent ha u snem 2023-24, katba hapdeng ki shynrang, ka jingdih duma ka la hiar na ka 51.7 percent sha ka 48 percent ha u snem 2019.
Ka jingdih kyiad ruh, ka la nang duna. Ka jingdon jong ki kynthei kiba dih kyiad ka la hiar na ka 4.3 pc sha ka 3.1 pc, katba hapdeng ki shynrang ka la hiar na ka 28.7 pc sha ka 26.8 pc.
Hynrei ki jingkheiñ ha ka kyrdan jong ka distrik, ki la pynpaw ïa ka dur kaba kham jylliew bad ki jingpher kiba pawnam. Katba kiba bun ki distrik ki la ïohi ïa ka jinghiar ha ka jingdih duma, ka Malkangiri ka la mih kum ka jingpynkylla kaba khraw, ha kaba ka jingdih duma ka la kiew hapdeng ki shynrang bad kynthei. Hapdeng ki kynthei, ka jingdih duma ka la kiew na ka 33.5 pc ha u snem 2019-21 sha ka 37.5 pc ha u snem 2023-24, katba ha ki shynrang pat ka la kiew na ka 54.9 pc sha ka 60.3 pc.
Ha ka jingdih kyiad ruh, ka Malkangiri ka dang bteng ban ïoh ïa kawei na ki jingdih kyiad kaba heh tam hapdeng ki kynthei, watla ka jingdon jong ka ka la hiar na ka 18.4 pc sha ka 13 pc. Hapdeng ki shynrang, ka jingdih kyiad ka la hiar na ka 42.1 pc sha ka 36.5 pc.
Ka Kandhamal bad ka Rayagada ki pyni sa kawei pat ka jinglong kaba pawnam, ha kaba ka jingdih duma bad kyiad ka nang kiew hapdeng ki kynthei bad ki shynrang. Ha Kandhamal, ka jingdih duma hapdeng ki kynthei ka la kiew khyndiat na ka 25.5 pc sha ka 25.7 pc, katba hapdeng ki shynrang pat ka la kiew na ka 52 pc sha ka 55.5 pc.
Ka jingdih kyiad jong ki kynthei ka la kiew na ka 1.5 pc sha ka 2.5 pc, katba ka jingdih kyiad jong ki shynrang ka la kiew na ka 31.3 pc sha ka 37 pc.
Ha Rayagada, ka jingdih duma ka kiew na ka 29.1 pc sha ka 30.4 pc hapdeng ki kynthei bad na ka 47 pc sha ka 50.4 pc hapdeng ki shynrang. Ka jingdih kyiad ruh ka la kiew, na ka 4.9 pc sha ka 5.4 pc ha ki kynthei bad na ka 32.5 pc sha ka 33.4 pc ha ki shynrang.
Ha ka distrik baroh kawei, ka Malkangiri ka long kaba ha khlieh duh ha ka jingdih duma hapdeng ki kynthei kaba long 37.5 pc, bud sa ka Koraput kaba 31.5 pc, Nabarangpur 30.8 pc, Rayagada 30.4 pc bad ka Keonjhar 30.2 pc. Napdeng ki shynrang, ka Keonjhar ka la ïoh ïa ka jingdih duma kaba bun eh ha kaba ka long 61.1 pc, katba ka Malkangiri ka long 60.3 pc, ka Nabarangpur 60 pc bad ka Koraput 58.7 pc ruh ki pyni ïa ka jingdih duma kaba kham heh kyrpang. Ka distrik Bhadrak ka la ïoh ruh ïa ka jingdih duma kaba long 59.1 pc hapdeng ki shynrang.
Ha ka jingdih kyiad, ka Malkangiri ka la ïoh ïa ka jingdih kyiad kaba bun tam ki kynthei ha kaba ka long 13 pc, bud sa ka Mayurbhanj kaba 10.9 pc, ka Keonjhar 9.4 pc, ka Sundargarh 8.1 pc bad ka Koraput ka long 7.6 pc. Haba ïanujor, ka jingdih kyiad jong ki shynrang ka dang sah haduh katta katta, ha kaba ka Sundargarh ka lamkhmat da 46.7 pc, bud sa ka Keonjhar kaba 42.1 pc, Deogarh 39.9 pc, Malkangiri 36.5 pc bad ka Mayurbhanj 33 pc.
