Babu Kular Khongjirem
Ki longshwa manshwa jong ngi ki ju ïathuh khana ïa ngi shaphang kata ka ‘Juk shong kulai miaw’ ka juk kiew sohmynken, ka juk kylla khongpong’ bad bun jait kiwei kiwei. Shisien pyrkhat, kata ka jingkren jong ki, sngew kumba ka dei tang ka biria bad kaba sngew sammut, hynrei katba nang ïaid ka por pat, ka la kylla long pynban ka jingshisha bad kaba dei.
Ha ki por mynshwa, ki briew ki dang khyndiat bad ki dang duna ruh ha ka jingnang jingstad hynrei ki im shisur shidur, ki im hok ryngkat ka akor ka burom bad ka tip briew ka tip Blei.
‘U Khasi mynshwa, wat la u tare thlip- thlip ha ka jingdum hynrei u long pat uba stad namar u tip bad tieng bha ïa U Blei’.
Haba peit pat ïa kane ka juk kaba mynta, kaba ki kam hana, ba ka dei ka juk shai ba la nang la stad, ka la long ka juk kaba la ima bad shyrkhei pynban shibun. Ka jingleh ba nang ba stad palat kane ka juk ka la ïalam pynban sha kaba bakla ym tang ha ka rukom pyrkhat pyrdaiñ hynrei ha ka liang ka akor ka burom ruh kumjuh. Mynshwa, shisien ba la nangkiew ha ka kyrdan pule, kata ki la nangkham kiew bad kham janai ruh ha ka akor ka burom. Ïa kiba kiew ha ka kyrdan pule bad ka akor ka burom ki briew ki burom bad lehraiñ la kum ka sngi-u bnai. Ki da nang bad don akor shisha ym tang ha ka ktien ka thylliej hynrei ha ki kam ruh kumjuh.
Phai keiñ sha kane ka juk shai mynta, kaba la i poh dor bad jah burom hi khait kum ka jaidbynriew. Nalor ba ki said lah, ka leh stad bad kim salia shuh wat ïa ka akor briew ka akor Blei ruh. Mynta, katba nangkiew ha ka jingnang jingstad, i kumba ki nanghiar pynban ha ka akor ka burom. Mynshwa, ki nang shwa ka leh tip briew bad khlem artatien (automatically) kan sa poi hi kha ma kha sa ka tip Blei. Mynta pat, ki nang tang ban leh tip Blei thik thik khlem pat nang pat ïa ka leh tip briew. Kam don jingmut ban shu leh tip Blei khlem pat nang ka leh tip briew.
Lada phim nang ban phong ne riam da ka patlun ba pynpei thiew naduh kjat ter ter, kata, phim pat long satia uba ‘standard’ ha kane ka juk mynta. Lada phim nang ban pynïeng shñiuh kum u brut ne ai rong shñiuh da ki jait rong ba laiphew jait, kin khot biej ïaphi. Lada phim nang ban deng prek ha shkor bad ki dur khmat baroh, ki dang khot juk maw ïa phi. Lada phim nang ban tuh ban thok, phin sahjit ei sha kyndong bad kumta ter ter. Tangba kynmaw bha, ‘ka Hok ka kyntiew ïa ka jaidbynriew’. Ka Hok bad ka akor ka burom kaba tam ha kane ka pyrthei’.
