Shillong, Naiwieng 07
U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma, ha ka Sngi Ba-ar u la plie ïa ka ‘North East TB Free Summit’ ha ka jingïalang kaba la long ha Courtyard Marriot ha ka jingdonlang ka Myntri ka tnad ka koit ka khiah, ka Dr. M. Ampareen Lyngdoh bad Dr. Roderico H. Ofrin, WR, WHO, India.
Ha ka jingkren jong u, u Myntri Rangbah u la ong ba ka koit ka khiah ka long kawei na ki mat kaba hakhmat eh jong ka Sorkar.
“Ha kine ki khyndiat snem ba la dep, ngi la ïai bteng ban ïadon bynta bad pynlut ha ka liang ka koit ka khiah kumjuh ban ting ïa ki mat treikam bapher-bapher ban pyntikna ïa ka koit ka khiah kaba paka hapoh ka Jylla,” u la ong.
U la ïathuh ruh ba ka la don ka jingpynkiew na ka liang ka Sorkar haba ïadei bad ka jingmang sha ka tnad ka koit ka khiah.
Haba kren kumno ka jingïadon bynta jong ki kynthei ha ki SHG bapher-bapher ka la pynkup bor ïa ki ha ka liang ka ïoh ka kot, ha kawei ka liang ka la pynbha ïa ka jinglong-jingman ka koit ka khiah, u Myntri Rangbah u la ong, “Ka jingïadei hapdeng ka koit ka khiah bad ka roi ka par ha ka ïoh ka kot lah ban thew da kaba khmih bniah ïa ka jingktah ïa ki mat ba ïadei bad ka koit ka khiah kum ka jingdon kiba ïap, jingïap ki khyllung, jingïoh khyllung, jingpang bad ka koit ka khiah ha baroh ka liang.”
U Myntri Rangbah u la ong ruh ba ka don ka jingshim por ha ka ban lap ïa ka jingpang ‘Tuberculosis’, khamtam hapdeng kiba duna ha ka ïoh ka kot ki bym ju leit mih sha ki doktor tat ynda ka jingpang ka la ban jur ïa ki.
“Ka jingïashim bynta jong ka imlang-sahlang, ka jingkyntiew ïa ka bam ka dih kaba tei, ka jingwanrah jingkylla ha ka rukom sumar, ki kor ka juk stad teknoliji, ka jingmanbha bad ka sienjam ban ïada kum ka jingpynsaphriang jingtip halor ka jingpang, ka jingphah peit bniah kloi bad ka jingkhuid-jingsuba ki long katto-katne ki lynti ki ban pynsted ha ka ban kynjoh sha ka thong ban pynlong ïa ka India kaba lait na ka TB hapoh u 2025,” u la bynrap.
U la ong ruh ba ka Jylla ka ïasam ïa ki thong bad jingangnud jong ka ri bad ka jinglong-jingman ka jaka hapoh ka Jylla bad ka jingsaphret ha ka jingbun briew ka la pynlong kongsan ban wanrah ïa ki jaka sumar ba ïadei bad ka TB ha ki jaka bakyndong.
U Myntri Rangbah u la kyntu ruh ïa kiba don ka jingsngewkhia ha ka tnad ka koit ka khiah ban ïai bteng ban trei ha ryngkat ka jingthmu, jingminot bad jingtrei shitom.
“Ngim dei ban long ka Sorkar jong ki skhim bad prokram, hynrei jong ka jingthmu ka ban wanrah ki risol kiba seisoh ha ki kyrdan jong ki shnong ki thaw,” u la ong.
Ha kane ka sngi la ïoh ruh ïa ka jingkren na ka Myntri ka tnad ka koit ka khiah ka Sorkar Jylla, Dr. M. Ampareen Lyngdoh bad Dr. Roderico H. Ofrin.
Na ka liang u Myntri Rangbah u la pyllait ruh ïa ka Meghalaya Mobile Portable AI based X-Ray Diagnostic Facility.
Kiwei-kiwei kiba la don lang ki kynthup ïa u Dr. Rajendra P. Joshi, DGB (TB), ka Sorkar India, Director, NEIGHRIMS, Dr. Nalin Mehta, Secretary ka tnad ka koit ka khiah na Nagaland bad Manipur, ki nongmhikhmat na kiwei-kiwei ki Jylla ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi lem bad ki heh ophisar ka tnad ka koit ka khiah ka Sorkar Jylla.

