Raphael Warjri
Ka tyllong ka ba khlaiñbor bad stet ban kyrsoi ki kam bymman laiphewjait ha ka juk mynta la dei hi na u aphin (drugs) ba la pur bad saphriang stet ka kam tuh kam thiem, ka kam awria, ka kam pynmynsaw bad pynïap briew, ka kam thok shukor bad baroh ki kam sniew ba lah ban jer ha ka imlang sahlang. Ka iktiar synshar ka lah ban khang kdong ïa ka tyllong ba wan poi tuh u aphin sha ka jylla, hynrei kita ki ba donkti ban wanlam bad khaïi ïa u aphin ki dei ki briew ki ba triem bad ba kheiñduh la ka jingim. Ban lait na kaba shah pynshitom ha ka aiñ, la kynnoh ba ki shlan wat ban pynbam sap bam klop ïa kito ki nongtrei kiba dei ban pynjiari ïa ka aiñ. Haba kumta ym lah ban khang lad ïa kaba wan poi u aphin sha ka jylla, haba mynta leilei u la saphriang wat sha ki nongkyndong ruh. Ki atiar aiñ ruh ki pyrkhing ban pyndonkam kulmar ïa ka aiñ khlem da bud ryntih ïa ki kyndon aiñ ba dei ban khmih ïa kane ka bynta jong kaba kyrni ban dih aphin. Ha la ka kyrdan bad syrtap jong ka jingdih buaid, lehse u aphin dei uba ha kliar duh ka jingkhlaiñ bor ban pynlong kyrni ïa ki briew kat haduh ba yn da jrah palat pud na ka jingsngew briew ha ka imlang sahlang.
Katkum ka rukom batai ki riewtbit ha ki kynja jingdih buaid, ki don byllai ki jingdih kum ka kyiad, ‘yiadum, kynja, kani, dumasla, wat u kwai ruh u don ka snap ban pynlong kyrni. Na kine ki syrtap jingdih buaid ba lah ban pynlong kyrni ïa ki briew kiba la dei ha ka kyrdan ban long ka jingma ïa ka jingim briew dei ka kyiad, lada dei ka kyiad pyrshi ne ka kyiad phareng. La sakhi hi ha ka imlang sahlang ba ka kyiad ka dei ka jingdih buaid kaba sniew ïa ki bynriew, hynrei namar ba ym pat dei kat haduh ka jingma kum u aphin, kumta ka sorkar ka dang shah ban khaïi lyngba ki lad pyrkhing ba adkar na ka bynta ka imlang sahlang. Na ka shityllup ki paidbynriew ki ba ngop ha ka kyrni dih kyiad, lehse marshiteng ne palat ki dei kiba la kyrni haduh ba ym lah shuh ban adkar ba bunsien ka lam shaduh ka jingiap shiteng ryta. Ka sorkar ka tip ïa kata, ki iktiar bapher bapher la ha ka shnong ka thaw ne ka aiñ lyngba ki stad bishar ki tip shai ïa kata ba ka long kaba mynsaw ïa ki bynriew. Ka jingshisha ka long ba kawei ka dei ka tyllong ban kamai na ka khajna ïa ka sorkar bad kaba ar ka dei ka babit ba biang lada lah ban adkar. Lehse tang shipawa na kiba dih kyiad ha ka imlang sahlang kiba sngewthuh ban adkar na ka ban long kyrni, hynrei marshiteng na kiba dih kyiad ki dei kiba ym lah ban lait na ka kyrni. Ha kata ka rukom ki khate ïa la ka jingim na kaba brai shwa ha kaba sdang bad suki suki ynda la kyrni, kumta la sdang ban tlor bad troiñ ka met ka phad haduh ba ym lah shuh ban kyrda ne antad haduh ban da poi sha ka lanot ban duh ei la ka jingim shiteng ryta.
Kumta lada shim kyllum ha ki paidbynriew ha ka imlang sahlang ka dei kaba sniew, ka long bha tang ïa ki katto katne kiba nang ban adkar. Ki paidbah ki tip shai ïa kata bad ka iktiar sorkar ruh ki tip shai ïa kata, hynrei ka jingeh ka long ba lada khang syndon, yn sa sdang jyllei ka shna tuh bad die tuh, kumta ka sorkar kam banse ban shah katkum ki kyndon aiñ kiba pyrkhing bad ha kajuh ka por ka wanrah kha-jna shibun ïa ka jylla. Ha kaba ïadei bad u aphin pat ym don kano kano ka lynti ban dang lah ban kiar na kaba brai barabor bad lam sha kaba kyrni bad ynda la kyrni tyng-eh ka lah ban lam sha kiwei kiwei ki jingsniew kiba ym lah shuh ban synshar ïa la ka longrynñieng. Ha kata ka rukom ka lam shwa sha ka tuh ka thiem, nangta sha ka lute ka klep, nangta sha kaba marmlien ha ki kam awria bad ki kam bymman ban pynmynsaw bad pyniap briew.
Kumta ka jingmih ki jingsniew na u aphin ka long kaba shyrkhei haduh katta katta ba ym long tdot ban ailad ban kynrei ha ka imlang sahlang. Kumba la kdew hashwa ba u aphin dei uba khlem shna ha jylla, hynrei u la wan rung tuh na shabar ba ki atiar ban khang lad na ka liang ki pulit ruh ym lah ban mana namar ba la shah kynnoh ba don napdeng ki bor pulit ruh kiba donkti lang ha kane ka kam khaïi tuh ïa u aphin. Kaba jyllei u aphin mynta ha ka jylla ka la poi sha u pud ba triem, ba ym dei tang ka sorkar ne ki bor pulit kiba lah ban tehlakam, hynrei ka donkam ïa ki seng samla, ki dorbar shnong ban synrop lang khnang ban lah ban rat dyngkhong syndon ïa une u jingdih ba shyrkhei. Ki rangbah ha ka longïing longsem ki dei ban long kiba ïaishah ïa la ki khun samla kiba la ngop ha une u dawai aphin batriem ym tang ïa lade ne ïa ka longïing longsem hynrei ïa ka imlang sahlang hi baroh kawei. Ki longkmie ne longkpa, hynmen para shynrang bad kynthei ym dei ban jem dohnud than bad ym dei ban ehrang than ïa la ki khun ki pyrsa, hynmen para kiba la ngop ha u aphin haduh ban da brai shilynter bad poi sha kaba kyrni syndon.
