Agartala, Jymmang:
Ka jingïalang kaba san sngi kaba la pynlong ha West Tripura ka la hikai ïa ki 100 ngut ki nonghikai na ki 94 tylli ki skul. Ha kaba ïadei bad kane ka jingïalang, ki heh sorkar ki la ban jur ba ka rta lai haduh hynriew snem ka long kaba kongsan bha na ka bynta ka jingroi jingpar ha ka jingmut jingpyrkhat jong ki khynnah skul. Nalor kane, la pynshlur ïa ki nonghikai ban tei ïa ka jingshaniah khnang ba ki khynnah kin sngewshngaiñ ha ki kamra klas
Ka tnad pule puthi jong ka Tripura ka la pynïar ïa ka jingïoh jinghikai ïa ki khynnah rit da kaba pynrung ïa ki bynta ba dang rit ha ki 450 tylli ki skul sorkar mynta u snem pule, ha kaba ki heh sorkar ki pynïasoh beit beit ïa ka jingpule tynrai bad ki thong pule ba jrong jong ka jylla.
Ïa kane ka jingpynbna la pynbna ha ka jingïalang pynkut ïa ka jingïalang ai jinghikai ïa ki nonghikai kaba san sngi lynter kaba la pynlong da ka Directorate of Elementary Education ha West Tripura distrik. Kane ka prokram kaba la sdang naduh ka 12 tarik u Jymmang, ka la ai jinghikai ïa 100 ngut ki nonghikai na ki 94 tylli ki skul pre-primary sorkar kiba dang shu plie thymmai kiba la seng na ka bynta ka snem pule 2026-27.
Haba kren sha ki nonghikai, u Education Secretary u Milind Dharmarao Ramteke u la ong ba ka rta kaba hapdeng lai bad hynriew snem ka dang long ka kyrdan kaba kongsan tam ha ka jingpule bad jingsan, da kaba kdew ba ka jingsan jong ka jabieng jong u khynnah ka “jan pura” ha ka rta kaba hynriew snem.
Haba ïadei bad ka National Education Policy (NEP) 2020, u la ong ba ka jingpule ha ka kyrdan pre-primary mynta ka la kylla long ka bynta ba kongsan jong ka jingpule tynrai ha kylleng ka ri.
U la kyntu ïa ki nonghikai ba kin pynleit jingmut ha kaba tei ïa ka jingshaniah bad ki khynnah, da kaba ong ba ka jingpule kaba treikam ka long kaba lah tang haba ki khynnah skul ki sngew ba ki don ka jingshngaiñ bad ka jingïadei ha ki kamra klas.
U Ramteke u la ong ruh ba ka jingjop jong ki jingthmu thymmai jong ka tnad pule puthi kan shong shibun ha ka “jingaiti, ka jinglong ba shisha, bad ka jingkitkhlieh” ba la pyni da ki nonghikai. U la bynrap ruh ba ïa ka jingthmu jong ka ri India kaba la kiew ym lah ban pynurlong khlem ka jinghikai kaba khlaiñ ha ka nongrim.
Ka jingïalang ka la pynleit jingmut ha ki rukom hikai ba pynshong nongrim ha ka jingïalehkai kaba thmu ban pynbha ïa ka jingnang jingstad bad jingnang jingstad ba kongsan hapdeng ki samla pule. La hikai ïa ki nonghikai ha ki rukom pyniïdei kam ha ka kamra klas bad ka jingpyndonkam ïa ki tiar hikai-hikai kiba rem dor.
La pynlong ïa ka jingpyni kyrpang kaba pyni ïa ki jinglehkai ba la shna da ka kti, ki tiar ïarap ha ka kamra klas, bad kiwei kiwei ki tiar hikai ba la pynkhreh da ki nonghikai kiba ïashim bynta ha ka jingpynkut.
Ka Joint Director ka Directorate of Elementary Education ka Harshita Biswas ka la ong ba ka jingpynrung kyrteng ha ki skul pre-primary jong ka sorkar ka la kiew haduh 24 haduh 25 percent mynta u snem haba ïanujor bad u snem ba la dep, kaba pyni ïa ka jingshaniah jong ki paidbah ha kane ka rukom pyntreikam ba mynta kaba la nang kiew.
Ka la ong ba kum kine ki prokram ai jinghikai shen yn sa pynlong ha ki bynta ha kylleng ki distrik jong ka Tripura ban pynkhlaiñ ïa ka jingai jinghikai ha ki kamra klas ha ka kyrdan ba sdang.
U OSD Abhijit Samajpati u la ong ba ki bynta ba la pynrung thymmai ha ki pre-primary ki long ban pynthikna ba ki khynnah na baroh ki jaitbynriew kin ïoh ïa ka jingpule naduh dang rit. U la bynrap ruh ba la pynbiang ruh ïa ki nonghikai da ki Lesson Plan, ki kot lyngkdop bad ki kot treikam ban pyndonkam ha ki kamra klas.
Ïa kane ka prokram ai jinghikai la pynïaid da ki hynriew ngut ki Master Trainer bad hynriew ngut ki Mentor Trainer kiba tbit bha ha ka pule puthi ha ki khynnah skul rit. La sam ïa ki syrnod sha ki nonghikai kiba ïashim bynta ha ka por ba pynkut ïa ka jingïalang.
