New Delhi, Jymmang:
U President ka America, U Donald Trump, ula pynmih ïa ka jingmaham kaba tyngeh, halor ka jingrung sha Strait of Hormuz ha ka Sngi Balang, ha kaba ula bynrap, ba katei ka bynta, kan plie ïa baroh bad ym don mano mano ruh ban teh lakam ïa ka. Watla katta, ka duriaw Hormuz ka dang iai bteng ban long ka jingeh kumba long mynta.
“Ka duriaw kan plie ïa baroh. Kine ki dei ki um jong ka pyrthei. Ym don mano mano ruh ban synshar ïa ka. Kane ka dei ka bynta jong ka jingiakren kaba ngi dang pynlong. Ka Oman kan leh kum kiwei pat, lym kumta ngin hap ban pynbthei ïa ki. Ki sngewthuh ïa kata,” la ong u Trump, haba la kylli hato un plie ïa ka jingiateh kaba lyngkot.
Ka jingïakren kaba la kut noh khlem da kut, kaba la pynlong ïa u Trump uba la sngewsih ban ong ba ka liang jong ka Iran ka dang “ïakren halor ki tdem” bad dawa ïa ka jingïateh kaba pura. Ka Iran ka la pyrshang ban pynskhem ïa ka bor jong ka halor ka duriaw Hormuz, da kaba pynpaw ba kan shim khajna na ki lieng kiba ïaid lyngba bad kan ïasam ïa ka khajna bad ka Oman.
Katba u Trump u la ktah ïa ki mat bapher bapher kiba buh ïa ka Iran ha ka kyrdan kaba kham tlot, kynthup ïa ki katto katne ki jingkylla ha ka rukom synshar bad ka ïoh ka kot kaba la hiar dor laitluid, ka jingbuh ïa ki tiar nuclear jong ka Tehran ka dang long ka daw kaba kongsan. “Ka Iran kam lah ban don ïa u tiar nuclear. Ngi leh ïa ka na ka bynta ka pyrthei bad ngi don shibun ka jingkyrshan na ka bynta jong ka, ym ba ngi donkam ïa ka. Da ka jingbitar jong ka Operation Epic, ngin pynthikna ba ka jylla no 1 jong ka pyrthei kaba kyrshan ïa ki kam lehnoh kan ym ïoh satia ïa u tiar nuclear,” u la ong.
Ka jingmynjur jong ka Tehran ban ai noh ïa ki jingbuh uranium jong ka, ka dang long ka jingdawa ba kongsan, ong ki heh sorkar ha ka Reuters bad bynrap ba U Trump un nym sngew shngaiñ lada ka Russia lane ka China kin shim ïa u uranium.
U la kynnoh ba ka Iran ka la pyrshang ban pynsangeh ïa ka jingïateh kular bad “ap” ïa u haduh ka elekshon shiteng samoi jong ka US ha u bnai Nohprah. “Ki la pyrkhat ba kin sa ap ïa nga. Phi tip, ‘Ngin sa ap ïa u. U la ioh ïa ki por pdeng samoi’,” la ong u Trump. “Ngam sngewthuh ïa ki jingialehkai pdeng.”
U Ebrahim Azizi, uba dei u khlieh jong ka komiti ïada ri jong ka Iran parliament, u ong ba ka “jingkren beiñ” jong u Trump, kan nym pynbor ïa ka Iran, ba kan kynran dien noh, na ki jingdawa jong ka, ban pynriewspah ïa u uranium, ban bat ïa ka bor halor katei ka duriaw bad ban ïohi ba yn weng noh ïa ki jingpynjari kyndon pyrshah ïa ka. “Ka paw shai ba u Trump, uba wad ïa ka lad ban mih na kane ka jingkhanglad kaba thmu, u ïakylla hapdeng ka jingpynmih ïa ki jingbyrngem bad ka jingkyrpad ban ïoh ïa ka jingïateh kular,” ong u Azizi ha ka jingthoh ha ka X.
U heh jong ka Iran Revolutionary Guards, u Mohammad Akbarzadeh, u la pynkynthoh ïa u Azizi, da kaba ong ba ka jingma jong ka thma, ka long kaba rit, namar ka jingtlot jong u nongshun”, hynrei u la maham ba ki shipai, ki “ap ap da ki kot khubor ba pura” lada shah thombor, ong ka khubor Tasnim.
Katei ka jingkren jong U Trump, ka long hadien katto katne kynta, ba ka US, ka la pynlong ïa ki jinghiar thma, ha ka miet, ha ka jaka pynïaid jong ki shipai, ha ka nongbah Bandar Abbas, kaba don ha ka thaiñ shathie jong ka Iran, na kaba la siat saw tylli ki liengsuiñ drone jong ka Iran. Ha ka sngi Nyngkong, ki shipai jong ka US, ki la hiar thma ruh ïa ki jaka pynher namding bad ki lieng buh mawshun, ha ka thaiñ shathie jong ka Iran.
Ka duriaw bah Hormuz ka la khang lut naduh ba la khie ka thma Middle East ha ka 28 tarik u Rymphang, kaba la wanrah ïa ka jingeh ha ka liang ka bor ding ha ka pyrthei baroh kawei. La synshar ïa ka da ka aiñ pyrthei kaba pynthikna ïa ki lieng bar ri ban iaid lyngba. Ki shipai duriaw jong ka Iran Islamic Revolutionary Guards Navy ki la ïathuh ha ka sngi thohdieng ba ki don 23 tylli ki lieng kynthup ïa ki lieng kit umphniang, ki lieng kit mar bad kiwei kiwei ki lieng khaii kiba la ïaid lyngba ka Hormuz da ka jingbit jong ka ha ki 24 kynta ba ladep, kaba dei ka bynta kaba rit eh na ki lieng kiba don man ka sngi kiba don 125 haduh 140 tylli shuwa ka jingïakynad.
Kawei pat ka mat ba kongsan kaba ym pat lah ban pynbeit ka long hato ka jingsangeh thma kan ktah ruh ïa ki kam jong ka Israel pyrshah ïa ka Hezbollah, ka kynhun ba la kyrshan da ka Iran ha Lebanon. Ka Iran, ka la ban jur ba ka Lebanon, ka dei ban shah ktah ha kano kano ka jingiateh kular ban sangeh iasiat, kaba la iakren bad ka America.
U Trump, ula kyrpad ruh ïa ki ri Saudi Arabia, Qatar, Pakistan, Turkey, Egypt bad Jordan, ba kin ïasoh lang bad ka Abraham Accords, da kaba pynbeit ryntih ïa ka jingïadei bad ka Israel, kum shi bynta jong ka jingïateh kular ban pynkut noh ïa ka thma, kaba ki la kyntait ban leh.