Guwahati, Jymmang:
U MLA jong ka All India United Democratic Front (AIUDF) u Mujibur Rehman ha ka jingïakren bad ki nongthoh khubor u la ong ba ka seng kan sa leit mih hakhmat ka ïingbishar ban pyrshah halor ka Assam Uniform Civil Code, ha kaba la kynnoh ba kane ka aiñ ka long pyrshah ïa ki riewngeit Muslim.
U Rehman u la pynshisha da kaba ong ba ki kyndon jong ka UCC ki dei kiba beaiñ bad ong ba ka seng AIUDF kan sa ïakhun pyrshah katkum ka aiñ pyrshah ïa ka jingleh jong ka sorkar Assam.
Ka sorkar Assam ha ka lah sngi U Blei ka la wanrah ïa ka “Uniform Civil Code, Assam, 2026 Bill” ha ka ïingdorbar, kaba tyrwa ïa kawei ka aiñ paidbah na ka bynta baroh ki nongshong shnong halor ki mat kiba ïadei bad ka shongkha shongman, ka jingïakhlad, ka jingshim pateng, bad ka jingïadei ha ka shongkha shongman.
Hapoh ka aiñ ba la tyrwa, ka jingshongkha arngut bad bun kan ïalam sha ka jingshah set phatok haduh hynñiew snem katkum ka kyndon 82 jong ka Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023.
U Atul Bora, Myntri ka tnad Parliament Affairs, u la rah ïa kane ka Bill ha ka kyrteng jong u Myntri Rangbah ka Jylla, u Himanta Biswa Sarma.
“Ka jingwanrah ïa ka UCC Bill ka plie lad ïa ka jingïakren kaba la buh jingthoh shaphang balei ba ka UCC ka dei ka jingdonkam jong ka por bad kumno kan ïarap ban pynurlong ïa ka lynti ba la buh da ki kpa nongseng jong ngi,” ong u Sarma, hadien katto katne sngi hadien ka jingkren jong u “ka rai jong ngi halor ka UCC ka ïahap bad ka jingkular jong ngi ha ka elekshon ba la dep.”
Ki seng pyrshah ki la pyrshah ïa ka UCC Bill, bad ki la dawa ba ka sorkar kan pan jingmut na ki nongshim bynta.
“Ka sorkar ka la dei ban pynlong ïa ka jingïasyllok bad ki seng saiñ pyrthei bad ki seng bym dei saiñ pyrthei shwa ban wanrah ia kane ka Bill hapoh ka ïingdorbar”, la ong u nongïalam ka Congress u Zakir Hussain Sikdar da kaba kynnoh ba ka UCC ka dei ka “political agenda” jong ka BJP kaba synshar.
Dang shen, katto katne ki seng niam bad ki seng imlang sahlang jong ki Muslim ruh ki la dawa ïa ka jingiamir jingmut kaba kham jylliew. Ka Assam ka dei ka jylla kaba lai hadien ka Uttarakhand bad ka Gujarat ban pyntreikam ïa ka UCC.
Ka Assam UCC Bill ka kyntait shai ïa ki Scheduled Tribe ban pynneh pynsah ïa ki jingïada jong ka Riti synshar jong ki, katba ka bujli ïa ki aiñ shimet bapher bapher kiba pynshong nongrim ha ka niam ban pynthikna ïa ka jingïaryngkat kaba pura bad ka jingbishar hok hapdeng ki kynthei bad ki shynrang.
Ka Bill ka bthah ïa ka jingshongkha tang kawei ka kurim bad ka buh ïa ka rta kaba la buh katkum ka aiñ kaba long 21 snem na ka bynta ki shynrang bad 18 snem na ka bynta ki kynthei. “Ka aiñ ka ïada ïa ka jingpher jong ki kolshor da kaba ai ïa ka jinglaitluid ba pura ha ki jingleh niam, kaba ailad ïa ki jingïathoh shongkurim ban pynlong burom lyngba kino kino ki jingleh niam ne dustur ba la don lypa, kynthup ïa ka Vedic Bibah, Ahom Chaklong, Saptapadi, Ashirvad, Nikah, Holy Union, Anand Karaj,” ong ka kyrwoh ba la phah da ka sorkar.
Ka sorkar ka la ong ba mynta yn pynlong kaba dei ban pynrung kyrteng ïa baroh ki jingshongkha bad ki jingïakhlad khnang ban ïada na ka jingleh thok. Ki shijur ki dei ban pynpoi ïa ka jingthoh shongkurim sha u Sub-Registrar hapoh 60 sngi naduh ba la pynlong ïa ka jinglehniam. Shuh shuh, ka Bill ka pynbeit ryntih ïa ki nongrim kiba ïaryngkat na ka bynta ka jingïaphetrieh, kum ka jingshah lehbeiñ, ka jingphetwir, lane ka jingmynjur lang bad ka pynthikna ïa ka jingsumar ïa ki khynnah kiba hapoh ka san snem hapoh ka jingsumar jong ka kmie.
Ha kaba ïadei bad ka jingshim pateng, ka Bill ka thaw ïa ka jingpynbeit kaba ïadei, kaba ïaryngkat shynrang bad kynthei jong ka jingsngewtynnat ïa ka jinghiar pateng khlem ka sakhi hapdeng ki nongïoh pateng Class-1, kaba kynthup beit ïa ka lok, ki khun, bad ki kmie ki kpa jong uba ïap. Na ka bynta ka jingshimti da ka sakhi, ïa uno uno u briew uba la san uba don ka jingmut kaba bha la ai ïa ka hok katkum ka aiñ ban pyndep ïa ka Will kaba la thoh bad kaba la sakhi.
Haba kren shaphang ka jinglong jingman jong ka longïing kaba mynta, ka Bill ka wanrah ïa ki kyndon ba nyngkong eh na ka bynta ki jingïadei kiba sah ha ïing da kaba pynlong ïa ka jingpynrung kyrteng jong ki kaba donkam hapoh shibnai. Ka ïada ïa ki briew kiba rit paid da kaba pynbna ba uno uno u khun uba kha na ka jingïadei kaba shongkha shongman u long uba hok pura, bad da kaba ai ïa u paralok uba shongkha shongman uba la iehnoh ïa ka jinglong aiñ kaba shai ban dawa jingpynbiang pisa lyngba ki ïingbishar.
Kane ka Bill ka phah ïa ka khubor kaba khlaiñ bad kaba khlem jingartatien ba ym dei ban shah ïa ka jingshah lehbeiñ, ka jingleh thok bad ki kam be-aiñ ha ki jingïadei shimet.
Ka jingshongkha khynnah bad ka jingshongkha khlem ka jingmynjur kaba biang kan sa ïalam sha ka jingshah set phatok haduh ar snem ne ka kuna ne baroh ar. Ki jingshongkha thok ne thok lyngba ka jingpynbor, jingpynbor ne jingbuhrieh kin shah pynshitom da kaba set phatok haduh hynñiew snem ryngkat bad ka kuna.
Ka jingpynkheiñ ïa ka rukom pynïakhlad kaba long katkum ka aiñ bad ka jingpynduh ïa ka jingshongkha be-aiñ kan ïalam sha ka jingshah set phatok haduh lai snem bad ka kuna, katba ka jingpynbor ïa u briew uba la pynïakhlad ban pyndep ïa ki kyndon be-aiñ shwa ban shongkurim biang kan pynlong ïa ka jingshah set phatok lai snem bad ka jingpynshitom da kaba shah daiñ kuna kaba T.1 lak. Ka jingshongkha hapoh ki jingïadei kiba la khang, lymda la ïada da ki Riti dustur kiba biang, kan shah set phatok haduh hynriew bnai bad ka kuna haduh T.50,000.
Shuh shuh, ka jingbym thmu ban pynrung kyrteng ïa ka jingshongkha ne ka jingpynïakhlad hapoh 60 sngi kan pynngat ïa ka kuna kaba T.10,000. Ka jingai ïa ki kot ki sla kiba la thok ne kiba la shna thok ha ka por ba pynrung kyrteng kan ïalam sha ka jingshah set phatok haduh lai bnai ne ka kuna haduh T.25,000 ne baroh ar.
Kumjuh ruh lada ym lah ban pynrung kyrteng ïa ka jingïadei kaba sah hapoh shibnai kan shah set phatok haduh lai bnai lane ka kuna haduh T.10,000, katba ka jingbuhrieh ïa ki jingshisha ba kongsan ne ka jingai ïa ki jingtip kiba bakla ha kum kine ki jingpynbna kan ïalam sha ka jingshah set phatok haduh lai bnai, ryngkat ka kuna kaba T. 25000.
Kine ki kyndon ki long ban ïada ïa ki kynthei, ban pynthikna ïa ka jinglong khuid ha ka aiñ bad ban pynkhlaiñ ïa ka jingkitkhlieh ha ka imlang sahlang ha ka jylla.
Khatduh eh, kane ka Bill ka pynduh noh ïa ka Assam Compulsory Registration of Muslim Marriages and Divorces Act, 2024 ban pynbeit ryntih ïa ka jingtei aiñ jong ka jylla. Hynrei, la pynrung ïa ka kyndon buh pisa kaba kongsan ban pynthikna ba kano kano ka jingshongkha bun tnga kaba la pynlong shwa ban pyntreikam ïa ka UCC kan long kaba la pynbeit ryntih bad kaba la ïada da ka aiñ.
