Ka Jingïasylli Ki Seng Riewlum Ka La Nang Paw Tyngkreiñ

I. R. Dkhar Ka jingïatylli ki Seng Saiñ Pyrthei Riewlum ka la nang paw nang paw tyngkrein-tyngkrein mynta. Ha u snem 1968, la seng ïa ka Hill State Peoples Democratic Party da I Bah Hopingstone...

I. R. Dkhar

Ka jingïatylli ki Seng Saiñ Pyrthei Riewlum ka la nang paw nang paw tyngkrein-tyngkrein mynta. Ha u snem 1968, la seng ïa ka Hill State Peoples Democratic Party da I Bah Hopingstone Lyngdoh (bam kwai ha dwar U Blei).  Ha ka 21tarik u Risaw 2017, la pynlong ïa ka Regional Democratic Alliance ha ka por jong u Bah Donkupar Roy Dkhar (bam kwai ha dwar U Blei), da ka jingthmu ban pynïatylli bad ban ïatreilang kum ka Seng Riewlum hapoh Meghalaya. Hynrei kane kam shym la neh. Bad ha ka snem 1997 la mih ka United Democratic Party ha kaba la pynlong ïa ka da I Bah Bindo M. Lanong, kaba la neh haduh kine ki sngi. Hynrei kaba pynkyndit ïa ngi kum ki paidbah ka long ba ha ka 23 tarik u Nailur, 2026, 8 (phra) ngut ki MLA jong ka UDP ki la kynthih ban pynïasoh sha ka Bharatiya Janata Party (BJP) jong ka Sorkar India. Hangne, ngi iohi ba ki party riewlum jong ngi ka Jylla Meghalaya, ki dei ki briew bad ki nongmihkhmat ki bym ju hun, ki bym ju neh hajuh. Ki kynthih kumba kynthih ki jakoid bad shrieh wad jingbam.

Ha kaba ïadei bad kane, kaba pynpyrkhat ïa ngi kum ki paidbah, kiba long ki nongjied ïa ki Nongmihkhmat sha ka Assembly ba pleng kine ki Nongmihkhmat ki bym don nongrim (without adhering to principle). Ki pynkthang bad pynjew hi slew ïa ngi ki paidbah kumba bam ïa u ‘Kerala’ bad ‘Sohngang’. Ki pyni ïa ïalade ba ki dei ki bym ju neh hajuh ne ki bym bat jutang. Ka long thik kumba kren shiphang kumwei leh pat kumwei. Kane ka dei shisha kata kaba ngi ong ka politic ka long kaba jaboh.  Ka jingthrang jong ki lah ban ong ba ki kwah rhah ïa ka spah. Ki ong hana ban ioh ïa ka development.

Ha ka jingshisha, dei kine ki Nongmihkhmat na ki Seng Riewlum ba la jied da u paid ba ki dei ban pyni ïa ka jingïatylli. Ka long thik kumba u kpa bad ka kmie ha ïing ha sem kim ïatylli, ki khun ki kti bapli ruh kim ïatylli. Haba ki shipai kim ïatylli, para maki, hato ki lah ban ïaleh ïa u nongshun ? Ha ka jingshisha, ngi khmih lynti ïa kine ki Regional Party Riewlum ban ïatylli bad ïalang kawei ban ïaleh pyrshah ïa ka NPP ne BJP kiba long ki National Party. Bad haba kumne, mano ban sngewsih bad ban kitkhlieh ? Kumno kan nym mih ka kynshi kyneh. Ka JINGBYMïATYLLI JONG KI KA LONG THIK kumba ai bih ïa u paidbah, namar ma ki, ki la pyni ïa ka nuksa. Kumno ki khmih lynti ïa ngi ki paidbah riewlum ban ïatylli haba maki ki la pyni ïa ka nuksa jong ka jingïapait ?  Hato ki kwah ban nang ïapait-shi-ïapait haduh la wan ka jot ka pra ïa ka jaidbynriew ?  Kaei ka ban jia ïa kane ka Jylla barit jong ngi ? Ki kwah ban leit ïasoh sha ka BJP, kata te dei ka jingkwah na ka bynta ka jingmyntoi jong ki. Hana ki kwah ban pynioh ïa ki jingdawa. Hato lada ki ïaineh ha ka Seng Riewlum, ym lah seh ban ïaleh ban pynioh ïa ka ILP, ka jingioh jingithuh ïa ka ktien Khasi/Garo, ka them ïewmawlong, ka jingtih dewiong bad kiwei kiwei ? Kane baroh ka pyni ïa ka jingtlot jong ki.  Phi tharai lada ïaineh bad lada ïaleh da ka Sorkar bamynta, hato ka Sorkar Pdeng kan sngap ?  Hato ym lah ban ïaleh bad ka Sorkar Pdeng da ka Seng Riewlum ? Mynta te ka la eh shaba palat, kum ban shu ong noh, ka UDP, VPP, KHNAM, HSPDP – haduh 4 tylli ki Seng Riewlum, kumno kine kin ïatylli. Tang kawei kaba ngi khmih lynti, kata ka long ba ka National People Party jong u Conrad K.Sangma, Chief Minister kan ïaineh bad kan nang synshar bad yn nym don ba lah ban ïaleh ïa kane ka Party, namar haduh mynta ngi iohi ba ka don ka jingkhlaiñ bad jingïatylli. Kan synshar haduh ba kut kane ka samoi treikam bad lehse kan nang wan ruh ha ka synshar khaddar hadien u snem 2028 ruh.

Haba ngi peit biang ïa ka jingïatylli, ngi iohi ba ki Seng Saiñ Pyrthei Riewlum kin nym lah ban kitkhlieh nangne shakhmat na ka daw ba ym don ka jingïasngewjingmut, ka jingïadei bad khamtam eh ka jingïabishni. Bad ha kane ka dur, yn sa shah synshar ïa kane ka Jylla Meghalaya baieid jong ngi ha kawei pat ka Party National bad kumta ngin ïa kynnoh ïano?