New Delhi, Nailar 11 (UNI)
U Myntri Korbar Ri, u Amit Shah, ha ka Sngi Thohdieng u la wanrah ïa ki lai tylli ki aiñ rew (Bill) ki ban mih bujli ïa ki lai tylli ki aiñ kiba la seng la buh da ka Sorkar Bilat bad kiba dang treikam haduh kine ki sngi.
Ha ka sngi kut jong ka Dorbar Lyiur ka Parliament, u Shah u la wanrah ha Lok Sabha ïa ki aiñ rew ba kynthup ïa ka Bharatiya Nyaya Sanhita Bill, 2023, Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita Bill, 2023, bad ka Bharatiya Sakshya Bill, 2023.
Ka aiñ rew Bharatiya Nyaya Sanhita Bill kan bujli ïa ka Indian Penal Code, 1860, ka Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita Bill kan bujli ïa ka Criminal Procedure Code, 1858, katba ka Bharatiya Sakshya Bill kan mih bujli ha ka jaka jong ka Indian Evidence Act, 1872.
Ïa kine ki lai tylli ki aiñ rew, la phah sha ka Standing Committee jong ka Parliament ba kan peit bniah.
Haba wanrah ïa kitei ki lai tylli ki aiñ rew, u Shah u la ong ba haduh mynta, ka Ri ka dang hap ïaid katkum ki kyndon jong ki aiñ ba la shna da ka Sorkar Bilat ha ka por ba ka dang synshar ïa ka India.
“Ngi wanrah ïa kine ki aiñ rew khnang ban pynïoh ïa ka hok na ka bynta ki paidbah nongshong shnong,” u la ong.
Ka aiñ rel Bhartiya Nyaya Sanhita ka thmu ban weng noh ïa 22 tylli ki kyndon kiba ju don ha ka Indian Penal Code, ban pynkylla ïa ki 175 tylli ki kyndon bad ban wanrah ïa 8 tylli ki kyndon bathymmai. Haba kheiñ kyllum, kane ka aiñ rew ka don 356 tylli ki kyndon.
Na ka liang u Shah u la ong ba kane ka aiñ rew ka la weng noh ïa ka kyndon kaba ïadei bad ka ‘Sedition’ lane ka jingïaleh pyrshah ïa ka jingsynshar jong ka Ri. Hynrei, ha kane ka aiñ rew ka don kawei ka kyndon kaba ïadei bad ki kam bymman pyrshah ïa ka Ri (Offences against the State). Ha kajuh ka por, u Shah u la pynbna ba ha kane ka aiñ rew ka don ka kyndon ban pynshitom ïa kito kiba donkti ban bom shnong ïano-ïano lane kata ka ‘Mob Lynching’. Kiba shah pynsaja hapoh kane ka kyndon kin hap shong patok 7 snem lane shirta jingim lane kin ngat ruh ha ka jingshah phasi.
Ka aiñ rew Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita ka thmu ban weng noh ïa ki 9 tylli ki kyndon jong ka Criminal Procedure Code, ka thmu ban pynkylla ïa 160 tylli ki kyndon jong kane ka Code bad ka thmu ban wanrah ïa 9 tylli ki kyndon bathymmai. Ha baroh, kane ka aiñ new ka don 533 tylli ki kyndon.
Shuh shuh ka aiñ rew Bharatiya Sakshya ka thmu ban pyndam ïa 5 tylli ki kyndon jong ka Indian Evidence Act, ka thmu ban pynkylla ïa 23 tylli ki kyndon bad ka thmu ban wanrah ïa kawei ka kyndon bathymmai. Haba kheiñ kyllum, kane ka aiñ new ka don 170 tylli ki kyndon.