Haba pynkhlaiñ

ïa ki Kur kynthei bapher – bapher ka wanrah ïa ka jingïatehsong hapdeng jong ki. Hynrei haba la shu ai NOC pathar ïa ki khun bym dei na ki Kpa Khasi – Khynriam – Pnar...

ïa ki Kur kynthei bapher – bapher ka wanrah ïa ka jingïatehsong hapdeng jong ki. Hynrei haba la shu ai NOC pathar ïa ki khun bym dei na ki Kpa Khasi – Khynriam – Pnar – Bhoi – War bad Lyngngam (non – Khasi Father products) ban ïoh ïa ka Khasi Tribe lane Schedule Tribe Certificate da kane kajuh, ki Kur Kynthei ki pynïap tram (massacred) dalade – ïalade lyng-ba ka jingleh pohdor, khlemakor, Te, ban shu kynnoh ïa ki Longshwa – manshwa (earstwhile) bad ïa ngi ki Shynrang briew, kam shongñia, ym don nongrim, ngim don nongrim, ngim don bynta ei – ei haba wan jia kumne ka apot sepngi. Balei ? Namar dei ki Kynthei ba wanrah ïa ka jinglehraiñ – Sirak.Ha nga shimet hi, te, la ban khia ka jinglehraiñ phi.Ban bishni ïa phi ki Kur Kynthei, sneng – kraw lymne khanglad, ngam don  Bor.

Mynta kumne ki khyllipmat la kharoi sha ka 6 lakh tam ki (duplicate) bad ki original Khasi la hiar noh sha ka 7 lakh tam na ka population ba don 14 lakh.  Te, lada ka ïai neh ha kane ha kane ka rukom man la u snem ki mih shi mih, namar ki Kong ki ïai shi  ïai wan kit ïa kiba na shabar (outsiders) ha ki snem ban dang wan kan wanrah ïa ka jingjah noh ki original Khasi suki suki bad ngin sa ioh noh da ki Angla – Khasi (ym dei shuh ori-ginal). Namar ka Kmie dei ka Khasi bad ki Kpa pat de, dei kiba na kylleng ka Pyrthei. Bad ki da don shisha, ym dei ba nga shu jler.

Na kane ka daw sa kylla ïaleh thma ki briew jong u SYNGKHONG RYMPEI THYMMAI ban pynneh pynsah ïa ka Snam banylla Khasi (pure Blood), pyrshah ïa ki KUR KYNTHEI ryngkat ka jingkyrshan jong ka KHADC kiba kwah ban pynduh -pyndam noh ïa kane kajuh. Phi i haba kha ïa u Symbai China – Saheb – Negro etc., wat lada ai Jait Kmie, kam don jingmut bad long lehnohei, namar ka Dur ka Dar thik kum u China bad kumta ter – ter ban ïa u Negro niulei yn nai ïa kren bad to, ïa buh jingkynmaw ba ka dei ka jingseng – jingsdang jong U BASTAD TAM napdeng kiba stad. Nga ngeit ha U, wat lada ngam iohi ïa U.

Ki briew jong u KHADC kim dei ban sngewthuh bakla ba ki dei ki Bor halor jong ka State Government, ba kin hukum ma ki katba ki mon kumjuh ruh ïa ki Dorbar Shnong. Ee em, kane te, phi la ïa pyndonkam bakla ïa la ka Bor. Phi dei ban sngewthuh ba ka Sixth Schedule ka shu ïada (protected) ïa ka Culture jong ki North Eastern Hills Tribal.Ym dei ba ka pynskhem (confirmed). Lada jia ba ngim pyndonkam shuh ïa ka Sixth Schedule, kaba mut ki Autonomous District Council, kin ym don shuh, (ka Dorbar Shnong kan iaineh). Te, kumta ngi shu kylla noh tang kum ki Hills Tribals, ym dei shuh Schedule Tribe bad ym donkam Schedule Tribe Certificate shuh, ngim nym ioh shuh ïa ka Scholarship, Reservation etc. Ha ka Sixth Schedule kam shym la thoh ban ai Jait Kmie, katba ki Bor  bahalor ki pynsngewthuh bakla ba kiba ai Jait Kpa, kim dei shuh ki Khasi – Khynriam – Pnar – Bhoi – War bad Lyngngam. Lada wad ha ka Sixth Schedule, phin nym lap ba la thoh kumta. Te, ban shu ïa kren riewstad – biej kale shaba palat (over smart), pynlehraiñ ïalade pynban ha khmat jong kiwei pat.

Namarkata, U BLEI ha kawei ka sngi Un sa kylli ïa nga, balei ba me thok / shukor smai lamler ha khmat ka Duwan – Dupat jongnga, ba men ïa long kawei, tang shu mih shabar ha la ka jong ka jong ?

Haba nga la thaw ïa ki Jaidbynriew bapher – bapher, ma me pat me leh riewstad palat da kaba pynkylla Khasi lut kat ïa kiba don ? Thung Kba mih da u Kew ! Nangno lih me ioh ïa ka hukum ban leh kumne ? Namar lait na NGA ym don shuh da kiwei pat ki blei ? Bad ngam pdiang shuh ïa ka jingkñia – khriam da ki Mrad lane Syntiew lane Soh, lait tang da ka Met bad ka Snam jong NGA hi. Ngim ju kohnguh ïa ki hukum jong U, ngi shu burom arsap. Hato don jingeh aiu mo, ban pdiang ïa ka jingshisha bad balei ba ki Kur Kynthei ki ïa pyneh – pyrshah ?

Namarkata, phi ki briew jong u Syngkhong Rympei Thymmai, phim shym la ïaleh bakla ei – ei ruh em (Committed no crime at all), phi ïeng halor ka nongrim jong ka jingshisha bad ka HOK (you all fight for your right and that is a genuine good reason), u SYMBAI dei u jong phi. Ym dei jong ki Kynthei, ka kamram jong ki dei ban shu pun – kha kat ïa uba ki imon. Don ki Reng Mattah kiba kylli phi lah mo, ban kit Pathaw na ka bynta 9 bnai ? Nga la ai jubab ba ngam lah, kumjuh ruh ki Kynthei kim lah satia ban kit Pathaw. Hynrei ki kit tang ïa u Symbai jong u briew. Ha ka UTUBE TV CHANNEL la pyni ïa ki Iew Khasi Ri Bhoi, Ri Pnar, RI Khynriem, Ri War bad Lyngngam, ki Tourist ki la kylli balei mo, ba shong Dukan tang ki Kynthei ? Ki jubab ba ki ioh ba ki Kynthei ki dei ki “Khlieh jong ka ïing” bad ki Shynrang ki shu leit bud sha ïing jong ki Kynthei. Haba kumne, kumno ngi sngew ? Ym don shuh phi, ba la jemdaw – Jemrngiew, la tlot bor pyrkhat na Khlieh sha Kjat.

                                                           P. B. Lyngdoh