Gaza Strip, Jylliew:
Katkum ka kaiphod ba la buh jingkheiñ da ka tnat ka koit ka khiah jong ka nongbah Gaza, la ong ba ka jingdon jong ki nong Palestine kiba iap na ka thma hapdeng ka Israel bad ka Hamas, ka la palat ïa ka 73,000 ngut, katba ki kam thombor jong ka Israel ki dang ïai bteng wat hapdeng ka jingsangeh thma kaba shipor bha kaba naduh u Risaw.
Ka Israel, ka ong ba ka thmu ïa ka Hamas bad kiwei kiwei ki lehnoh, kiba buh jingma, bad kum ka jingkynthoh ïa ki jingpynkhein ïa ka jing sangeh iasiat, kynthup ïa ki jingthombor teng teng. Haduh 1,000 ngut ki briew ki la iap ha Gaza naduh ba la sdang ka jingsangeh ïasiat, ong ka khubor jong ka tnat ka koit ka khiah. Ki don 5ngut ki shipai Israel, kiba la shah pynïap, naduh ba la pynlong ïa ka jingsangeh thma. Kiba ïap naduh ba sdang ka thma, ki long mynta 73,001ngut, katkum ka jingkhein jong ka tnat ka koit ka khiah. Palat 173,200 ngut ki briew ki la mynsaw naduh ba sdang ka thma ha ka 7tarik Lber 2023, hadien ka jinghiar thma ba la ialam da ka Hamas sha Israel. Kata ka jingshah thombor ka la pyniap kumba 1,200 ngut ki briew bad ka la shim 251 ngut kiwei pat kum ki mraw. Ka tnat ka koit ka khiah, kaba dei ka bynta jong ka sorkar ba la ïalam da ka Hamas, ka don ki nongtrei da ki riew shemphang ha ka liang ka koit ka khiah bad ka pynneh ïa ki jingthoh kiba bniah kiba la shim ba ki long kiba lah ban shaniah kyllum da ki tnat jong ka Pyrthei bad ki riew shemphang ba laitluid. Kam pynïapher hapdeng ki riew paidbah bad ki lehnoh hynrei ka ong ba ki kynthei bad ki khynnah ki long kumba shiteng na baroh kiba ïap. Ka Israel, ka ong ba ka pyrshang ban kiar na kaba pynmynsaw ïa ki riew paidbah bad ka kynnoh ïa ka jingïap jong ki, ha ka Hamas, namar ba ki lehnoh, ki treikam ha ki jaka ba bun briew.
Ka jingïateh sangeh thma kaba la pynlong da ka US ha u Risaw ka la pynkut noh ïa ki kam shipai kiba pura bad ka la pynlong ïa baroh ki nongshah rahbor kiba dang sah ban wanphai biang. Hynrei kiwei kiwei ki bynta jong katei ka jingiateh ki la sahkut namar ba ka Hamas ka la kyntait ban pynduh tiar ïaleh bad ki shipai Israel ki la iaid shaphrang ha Gaza, ban ïa kaba weng noh.
Baroh arliang ki kynnoh ïa uwei pat ba u la pynkhein ïa ka jingiateh hynrei ki ong ba ka dang treikam.
Ka jingïaid shaphrang ha baroh kiwei pat ki mat – kynthup ïa ka jingtei thymmai, ka jingpynkynriah noh ïa ki shipai Israel bad ka jingseng ïa ka sorkar thymmai jong ka Palestine – ka shah khanglad namar ka jingsahkut ha kaba ïadei bad ka jingpynduh tiar ïa ka Hamas, ong u nongmihkhmat ba ha khlieh duh uba peit ïa ka jingsangeh thma ba la pynlong da ka US ha Gaza, u Nickolay Mladenov.
Ka thma ka la pynkynriah ïa kiba bun ki nongshong shnong jong ka Palestine kiba palat 2 million ngut, ka la iehnoh ïa ki bynta kiba heh jong ka jaka ha ki thliew bad ka la pynmih ïa ka jingduna kaba jur ha ka bam ka dih, ki dawai bad kiwei kiwei ki jingdonkam ba kongsan katba ki jaka ïaid khappud bad ka Gaza – baroh lait noh tang kawei kaba la synshar da ka Israel – ki la khang pyrshah.
Ka jinghiar thma jong ka Israel ha ka janmiet jong ka Sngi U Blei ha ka ktem phetwir jong ka Jabaliya, kaba don shatei lam mihngi jong ka Gaza, ka la pyniap saw ngut ki briew bad mynsaw sa kiwei pat, ong ka khubor jong ki heh jong ka tnat ka koit ka khiah jong ka Shifa hospital, ha kaba la rah ïa kiba mynsaw. U heh shipai Israel, uba la kren khlem da pynpaw kyrteng katkum ki kyndon jong ki shipai, u la ong ba ki shipai ki la “hiar thma ïa ki lehnoh” ha katei ka jaka, khlem da batai bniah.
U khynnah shynrang uba dang 13 snem ka rta u don napdeng ki phra ngut ki nong Palestine kiba la shah pyniap ha Gaza ha ka miet Sngi Saitjain bad haduh ki por step jong ka Sngi U Blei, ong ka khubor jong ki heh ka koit ka khiah jong ka Palestine. Halor ka jinghiar thma ha ka miet sngi Saitjain kaba la pyniap ïa arngut na ki phra ngut, ki shipai Israel ki la kam ba ki hiar thma ïa ki lehnoh Hamas.