UK, Naitung:
U Andy Burnham, uba la shah khot kum u ‘Syiem jong ka thaiñ shatei lam mihngi’, u la kylla long u Myntri Rangbahduh ba hynñiew jong ka ri Britain hapoh jong ki shiphew snem, ha kane ka sien, da kaba kular ruh ba un “pynkylla thymmai” ïa ka jaitbynriew, ba kan kham pynleit jingmut bha ha ki mat kiba ki briew ki sngewkhia, kum ka jingeh ha ka jinglut jingsep bad ki jingshakri kiba sniew.
Hadien ba u Keir Starmer u la ai ïa ka jingkren khublei jongu shabar jong ka ophis treikam jongu kaba don ha Number 10 Downing Street bad u la ai ïa ka jingiehnoh kam jongu ha ka rukom kaba thikna sha u Syiem Charles, U Burnham, uba dei u nongmihkhmat barim jong ka Greater Manchester, un iakynduh ruh ïa u syiem ban long myntri rangbahduh. Nangta ka jingtrei shitom ka sdang. U Burnham, uba don 56 snem ka rta, u iakynduh ïa ka thup jong ki jingeh kiba jrong, naduh ki kor ki bor kiba duna bha jong ka ri Bilat haduh ka jingroi ka ioh ka kot kaba duna bha, bad u dei ban pynpaw shwa ïa ka kynhun myntri ba ha khlieh duh jongu – kaba la long lypa ka phang jong ka jingiakren kaba jur bha ha ka seng Labour kaba synshar.
Haba batai ïa ka jingjied jong u ban long u nongialam jong ka seng Labour kum “ka por jong ka jingkylla kaba kongsan tam ha ka sain pyrthei jong ngi haduh 40 snem”, u Burnham u la kular ban pynkylla radbah ïa ka rukom sain pyrthei jong ka ri Bilat khnang ban kyntiew kloi ïa ka jinglong jingman. Ia katei ka khubor la pynsngew beit beit sha ki nongthaw ain jong ka seng Labour, kiba hadien ba u la wanphai biang sha ka iing dorbar ha u bnai ba la dep, ki iohi ïa u kum uwei na ki khyndiat ngut ki riew sain pyrthei kiba lah ban pynduna ïa ka jingma na ka seng Reform UK jong u nongiakhih Brexit ba la rim bha u Nigel Farage – kaei kaei kaba ki artatien ba u Starmer bym pawnam u lah ban leh.
Ka jingeh kaba nyngkong eh jong u Burnham kan long ka jingthung ïa ka kynhun myntri jong u, khamtam eh ka jingjied jong u ïa u myntri pla tyngka. Ka jingïakynad ha kane ka jingïatreilang kaba kongsan ha ka pdeng jong ka sorkar ka la pynlong ïa ki jingsynshar ba mynshuwa ban hiar dor.
U nongmihkhmat ba nyngkong eh na ka bynta katei ka kam, u myntri ka tnad pahara bor ding bad ka net zero, u Ed Miliband, u la ioh ïa ka jingpyntip kaba pyrshah bad ka myntri kam poh iing, ka Shabana Mahmood, mynta ka paw ba ka long kaba la jied bha ïa katei ka kam.
U Burnham, u la khot ïa ka seng jongu, ba kan iehnoh ïa ki jingkynthoh, ha ka sngi palei bad u la ong ba um pat rai ïa ka kynhun jong u.
Ki rai polisi ba nyngkong jong u ruh kin iakynduh ïa ka jingpeit bniah, ha kaba ka kynhun jong u kan thrang ban iaid shakhmat kloi bad ka agenda jong u.
Ha ka sngi U Blei, kawei ka sienjam kaba kloi ka long ban pynduh noh ïa ki jingthmu na ka bynta baroh ki nongtrei ban bat ïa ka kot pynshisha digital, ka skhim ba la shna ban ïakhun pyrshah ïa ka jingwan buhai shnong be-aiñ hynrei la shim ba ka dei ka “fiasco” da ka komiti jong ki nongthaw aiñ bapher bapher.
Yn kham pyrkhat bha ïa ki rai jong u Burnham kiba hadien, khamtam eh ha kaba iadei bad ka khajna bad ka jingpynlut, ka umphniang bad ka gas, bad ki kompeni pyndonkam um kiba duna ka jingtreikam, kiba u kwah ban iohi hapoh ka jingpyniaid paidbah kaba kham khlain.
Ha ka Sngi U Blei, ka paralok jong u, ka nongïalam ba kyrpang jong ka seng Labour, ka Lucy Powell, ka la ai jingmut ba ka Thames Water, ka kompeni kaba la shah ktah ha ka ram, lah ban wanrah hapoh ki “lad ba kyrpang”, kaba mut ba kan treikam hapoh ka jingsynshar jong ka sorkar.
“U kwah ban pynleit jingmut biang bad buh hakhmat eh ïa ki jingdon jingem jong ka sorkar, ka jingpyrkhat jong ka sorkar ïa ki jingthmu ba kongsan jong u ban ïakhun ïa ka jinglut jingsep, ban pynthymmai shisha ïa ka rukom treikam jong ka ri, ka ïoh ka kot,” ka la ong ha ka Sky News.