Lada ki Nongrep Kim Lah Ban Im, Mano Ban Bsa Ïa Ngi Lashai?

Bah Augusten Blah Ka dur kaba pynmong mynsiem jong ki nongrep ka Meghalaya kiba la ai ei haduh 6 ton u phulkopi (cabbage) kam dei tang ban pynsngewsynei ïa ngi, hynrei ka dei ban pynkhih...

Bah Augusten Blah

Ka dur kaba pynmong mynsiem jong ki nongrep ka Meghalaya kiba la ai ei haduh 6 ton u phulkopi (cabbage) kam dei tang ban pynsngewsynei ïa ngi, hynrei ka dei ban pynkhih ïa ka jingkitkhlieh jong ngi baroh. Haba kito kiba bsa ïa ka imlang sahlang kim lah shuh ban ioh jingïarap wat tang ban pyndep ïa ka jinglut jingsep jong ki, ka mut ba don kaei kaei kaba bakla ha ka rukom treikam jong ka imlang sahlang.

U nongrep um shu rep jhur ne soh; u rep ïa ka jingim hi. Shuwa ba ka sngi kan mih ha ki ïing jong ngi, ki nong-rep ki la don lypa ha ki lyngkha, ki ïakhun pyrshah ïa ka mariang kaba ym lah ban tip lypa, ka jingkiew dor ki mar rep, ki jingpang ne jingbam khñiang, ki jingeh ha ka leit ka wan jong ki ban pynpoi ïa ki mar, bad ka jingkylla jong ka ïew ka hat. Hynrei hadien bun bnai jong ka jingtrei shitom bad ka jinglen lade, bunsien ki ioh iaki dor kiba ym kot satia wat ïa ka jinglut jong ki. Kane kam dei tang ka jingbymhok ha ka ïoh ka kot, hynrei ka dei ruh ka jingbym burom ïa ka jinglong briew.

Ki nongrep ka Meghalaya ki pynmih ïa ki marbam kiba dang thymmai, kiba im krep krep bad kiba koit ba khiah tam ha ka ri. Bun na kine ki mar rep ki long kiba rep da ka rukom kaba pyndonkam duna ïa ki dawai, kaba pynlong ïa ki ban long kiba kordor bha ha kane ka juk ba ki briew ha kylleng ka pyrthei ki wad ïa ki jingbam kiba long organic bad kiba koit ba khiah. Hynrei kaba sngewsih ka long ba kito hi ki kti kiba ai jingbam ïa ngi, mynta ki ïakhun ban pynneh ïa la ka jingim.

Ka jingïakhih jong ki nongrep ha Delhi ka la pynkynmaw ïa ka ri baroh ïa ka jingshisha kaba ym lah ban len: ki nongrep kim kyrpad jingïarap ei, hynrei ki dawa ïa ka hok bad ka jingïoh bynta kaba dei hok. La ka long ha ki madan jong ka Punjab ne ha ki lum jong ka Meghalaya, ka jingangnud ka long kajuh, ban im da ka burom lyngba ka jingtrei hok da la ki jong ki kti. Ka sur jong ki ka dei ban ioh jingïakren bad jingïasngewthuh, ym ban shah phiah, shah ïehbeiñ ne shah ïehnoh.

Ka jingeh kaba la mad da ki nongrep jong ngi mynta kam dei tang ka jingeh jong kawei ka jingthung ne kawei ka aiom.Ka dei ka jingmaham ba lada ym pynbha ïa ka ïew ka hat ban long kaba shai, lada ym pynkhlaiñ ïa ka rukom buh dor kaba hok, bad lada ym pynheh ïa ki jaka buh mar, ki karkhana ban pynwandur ïa ki mar, bad ki lad jingïarap ban pynkiew dor ïa ki mar rep, bun ki nongrep kin ïehnoh ïa ka rep ka riang.

Bad lada ki nongrep ki sangeh ban rep, yn ym don pisa ba katno katno ruh kaba lah ban pyndap ïa ka pliang kaba thylli jong ngi hi baroh.

Sha ki nongrep ba trei shitom jong ka Meghalaya, nga kwah ban ong : wat duh jingkyrmen. Ka jingtrei shitom jong phi kan ym long lehnohei. Phi bsa ïa man ka longïing, phi pynkhlaiñ ïa ka ïoh ka kot jong ka jylla, phi sumar ïa ka mariang, bad phi ïada ïa ka lawei jong ngi. Ki paidbah ka Meghalaya ki ïeng ryngkat bad phi, bad ka jingïakhun jong phi ka dei ban ioh jingïohi bad jingïarap na man u nongthaw aiñ bad na man u nongshong shnong.

Ym lah ban tei ïa ka Meghalaya kaba kiew shaphrang halor ka jingeh bad  jingjynjar ba ki nongrep ki shem. To ngin pynlong ïa kane ka por kaba eh kum ka jingïatylli ban wanrah ïa ki polisi kiba kham bha, ka ïew ka hat kaba kham hok, ki jingtei paidbah kiba kham bha, bad ka jingburom kaba thymmai ïa kito kiba trei ïa ka khyndew.

Ka spah shisha jong kano kano ka ri kam shong ha ka jingjrong jong ki ïing (buildings) hynrei ka shong ha ka bor jong ki kti kiba pynmih ïa ka jingbam jong ka.

To ngin burom ïa ki nongrep ym tang da ki kyntien jong ka jingsngewnguh, hynrei da ki polisi kiba ai ïa ka hok bad ka jingïada ïa ka jingim jong ki.

Khlem ki nongrep, ym don jingbam. Khlem jingbam, ym don ka lawei. Haba ngi ïada ïa ki nongrep, ngi ïada ïa ka lawei jong ngi. Naba ka sngi ba ki nong-rep kin sangeh ban rep, kan dei ka sngi ba ka jingthngan kan sdang.