Lehse kane kan ïarap ban kyntiew ïa ka jingsngewthuh bad jingshemphang jongphi

Bah P. K Na ka por sha ka por, lyngba ine I jingthoh balyngkot, ngin pyrshang ban wanrah shaphi ki paidbah, katto katne ki symboh jingpyrkhat. Lada phi sngew ïahap jingmut bad kine ki jingthoh,...

Bah P. K

Na ka por sha ka por, lyngba ine I jingthoh balyngkot, ngin pyrshang ban wanrah shaphi ki paidbah, katto katne ki symboh jingpyrkhat. Lada phi sngew ïahap jingmut bad kine ki jingthoh, pyrshang ban bud bad pyntreikam ïaki. Ngi da kyrmen eh ba kiei kiei kiba ngi sam hapdeng jongphi kin wanrah ïaka jing ïar jingmut bad jingsngewthuh kham bniah jongphi, ïa kiba bun ki phang kiba lah ban kyntiew ïaka imlang sahlang ka jongngi bad ka lah ruh hating hateng, ban kyntiew ïaka ioh ka kot.

Shuwa ban ngin ïaid shakhmat, puson khyndiat eh ïa KANE.Ka long ka jingshisha ba kiba bun bah ki briew jongngi, ki KHASI PNAR kibashong basah ha kine ki lum bad ki them jong ka Bri U Hynñiew Trep ki long kiba duk haduh katta katta. Ki nongrep, ki nongbyllasngi, kiba Ri jingri, kiba die dukan, kiba khaiï, kiba trei bun ki jaidkam hala hala ki jong ki sap ba ki don…. Ka bor kamai jakpoh ka jong ki ban bsa bad  pyndap ïaki jingdonkam kiba bun bah, ka long kabarit bad duna haduh katta katta ban ïanujor bad kiwei pat ki jaidbynriew ha kiwei pat ki jaka ne ki jylla ka Ri India.

Ïa mynta, ïeh ynnai pat ia wad bad tih ïaki daw, balei ba ki khun U HYNÑIEW TREP ki hap ha kane ka apot. Pynban, to ngin ïa pyrshang ban wad bniah ïaki lad ki lynti, kumno, suki pa suki ngin pyn kylla ïa kane ka jinglong ba mynta. Lyngba ki tyndong jong kane ka kotkhubor,haba ngi pyrshang ban pashat jingmut sha phi ki paidbah halor kano kano ka phang, ngi wad bad lum jingtip na ki tyllong kiba ngi pyntikna iaka jingjanai ka jong ki.

KA UMBAM UMDIH BAD KA KOIT KA KHIAH

U paid ka BRI U HYNÑIEW TREP mynta la katto katne snem, um ioh shuh ïaka umbam umdih kaba khuid kaba sngur kumba ju long ha ki por bamynshwa. Ban shet ban tiew, ban sait ban khlieng, ban sum ban sleh, wat ban aibam ïaki jingri, ka um ba ki pyndonkam ka long ka bymkhuid. Kane kajuh ka um, ynda ka tuid bad poi sha ki wah, ka jaboh haduh katta katta. Ka jingkhuid jingsngur jong ki tyllong um ruh kam long shuh kumba long mynshwa. Kane ka dei ka daw bah kaba ktahjur ïa ka koit ka khiah jong u khun u hajar ka BRI U HYNÑIEW TREP. Ka ktah ruh ïaka rep ka riang, bad ka ioh ka kot. Ka bam ka jongngi ruh kam long shuh kaba kynsai. U Khasi Pnar um long shuh uba khiahkrat bad u ba lait na kiba bun ki jingpang. U tlot ha ka bormet bad borpyrkhat ban ïanujor bad kiwei pat ki jaidbynriew. Kine baroh ki kjap ïaka long briew man briew. Donkam namar kata ba ngi dei katba lah la ka bor ban phikir bha ïaka khuid ka suba jong ki sawdong sawkun ha ki jaka sah ki jongngi. Ki bor pynïaid shnong ryngkat bad ki sengsamla, ki seng longkmie ki donkam ban ïatrei ryng-kat ryngkat ban peit ïaka jingkhuid jingsuba jong ki shnong ki thaw ki jongngi. Ka sorkar jylla ruh naka por shaka por ka ju ban ïa kane bad baka pynshlur ruh lyng-ba bun ki jingïarap bad jingkyrshan.

Kylleng ka pyrthei, khamtam haki ri kiba lah shai bad ba kham kor ka ioh ka kot, ki bor ba dei peit ki ïatreilang ryngkat bad ki Research Scholars jong ki skul bah. Kumban shu ïalap hangne, ka Dr. Sara Beck Assistant Professor Civil Engineering jong ka University of British Columbia, Canada ka lah pynmih ïaki buit thymmai, kumno ba pynkhuid ïaka umbam. Ka pyndonkam ïaki Microbiology bad Molecular Biology Tools ban weng ïa kita kiba ki khot Chemical Contaminants naka umbam. Lyngba ki jingtrei jong ka Dr. Beck, la pynsaphriang ïa kine ki buit bad ki briew kibashong basah ha ki jaka nongkyndong jong ki Ri Africa bad Central America ki la ïoh jingmyntoi bha. Lehse, ki bor ba dei peit ïaka ka umbam umdih hangne ha jylla jongngi ki lah ban wadbniah shaphang kane. Ka jinglut ruh, la sngewthuh ba kam long kaba bun hynrei kum kine ki buit bad jingshem, ki lah ban pynkylla ïaka koit ka khiah jong kiba bun balang khamtam ïaki briew jongngi kiba sah ha ki jaka nongkyndong. Ban ïalap shuh shuh shaphang kum kine ki jingtreibor bah jong ki Scientist, U Dr. Yatindra Agarwal ruh u lah pynmih ïaki Filters kiba la tip kum ki Echo H2O. Ryngkat ka jingïatreilang bad ka Bethany Society la sam ei bun hajar tylli kine ki Filters shaki jaka nongkyndong jong ka jylla Meghalaya. Ki briew kiba ïohlad ban yn donkam ïa kine ki Filters ki pynpaw ka jingsngewnguh shibun eh ïaka Bethany Society. Naba ym donkam bor ding elektrik ïaki filters, ban pynïaid ïaki, ka long kaba sukbha. Ki shipai BSF kiba sah sha ki jaka khappud jong ki jylla shatei lam mihngi, kiba peit pyrman ïaka shong-suk shongshngain ha kine ki jaka ruh, ki pyndonkam ïa kine kijuh ki filters. Lyngba kane ka khubor, la khmih lynti ba ki nongpynïaid shnong ha kylleng ka Bri U Hynñiew Trep kin wad ïaki lad ki lynti, kumno ban pynioh ïa kine ki filters sha ki nongshong shnong. Kane kan ïarap shikatdei eh ïa ka koit ka khiah jong ki briew jongngi.

Don bun jaid ki kam kiba ka Bethany Society ka la leh bad pynsaphriang hapdeng ki nongshong shnong ha ki jaka nongkyndong bad shibun bah ki briew ki la ioh jingmyntoi. Kiba lah ïadon bynta bad kine ki kam kin sakhi ïaka. La kyntu hangne ïaki nongpynïaid shnong jong kiwei pat ki jaka ba kin wad ïaki lad ki lynti, kumno ban pynioh ioh ïa kine ki jingtip bad jingmyntoi. Ka sorkar jylla ruh, ka da kwah eh ban ban pynpoi ïaki jingtip ban jingmyntoi sha ki paidbah, hynrei ka jingdawa ka dei ban wan hi na ki shnong.

Ki Rangbah Shnong ki donkam namar kata ba kin pan ïa ki TRAINING bapher bapher kiba ka Bethany Society ka lah ban ai. Ïa kine ki training lah ban kyrshan da ki scheme jongki Block C & RD  ne kino kino ki tnad treikam jong ka sorkar jylla.