I. R. Dkhar
Ki jingjia kiba ju jia ha kane ka Jylla jong ngi, ki ju jia man ka por khamtam ha ka por Lyiur bajur u slap. Kine ki jingjia twa surok ki kynthup ha ki bun ki jaka jong ki Distrik East Khasi Hills, West Khasi Hills, Jaiñtia Hills bad Ri Bhoi District.Nalor kata,ki don ruh ki jingdkut ki jingkieng ïaid briew na shiliang sha shiliang, ki jingdap um ha ki pynthor kba, ka jingshlei um ha ki jaka pynthor ba la shna ïing briew bad kiwei kiwei. Ka jingtwa khyndew ha kylleng ki surok ha ka thaiñ jong ka Jylla baroh kawei, kaba ju jia na ka por sha ka por khamtam ha ka por lyiur bajur u slap, kam dei kaba shu jia ryngkhat. Hynrei ka dei ka jingbymphikir bad ka jingbymkitkhia jong ki bor Sorkar. Ka jingtwa ki surok, ka long ruh na ka daw ba ki jaka ha kine ki rilum jong ngi, ki long kiba shongsyier, ka jingdon ki khapmaw, ka jingsharing ki lum bad ka jingsynjor jong ki maw ki dieng. ïa kane ka rukom long ki jaka jong ka rilum jong ngi, ngi la tip lypa ba kan sa jia ka jingtwa ne kaei kaei kaba man ka por ïa u briew ne ki kali. Te hato u nongshong shnong ne ki trai jaka puta ki lah ban leh eiei ? Ne hato ka dei ki tnat synshar khadar kaba dei ban peit khnang ban lait na ka jingma ïa u khunbynriew ? Ngi lah ban ong ba ki jaka ha kane ka Jylla Meghalaya jong ngi, ka dei jong ki trai shimet. Ki ju ong ba ka bor Sorkar kim lah ban leh eiei. Ki ong ruh hana ba lada don ka jingpynthut, u trai jaka ne khyndew un ai case ne mokotduma bad kata ka mokotduma kan ïaid da ki snem.Shisien, uwei u MLA u ong ba haba mut ka Sorkar ban shim ïa ka jaka, u trai un ai case ba ka Sorkar ka ju kynran dien noh.Lada long ha kane ka rukom, kam poi shano shano ruh bad shu sah ha ka jingbympoi sha ka jingkylla.Kim tip ba kane ka jingkylla pat ka wanrah ïa ka jingroi jingsan bad ka jingkiew shaphrang.
Haba ngi peit ïa ka jingjia jong ka jingdkut thui arliang ka surok ha Umthli kaba la jia ha ka 21 tarik u Jylliew, 2026 na ka daw ka jingther u slap, ka la pynlong ïa ka jingshang khang ïa ki kali ban ïaid naduh Laitlyngkot shaduh Pynursla-Dawki.Kane ka jingdkut jong kane ka surok, kam dei na ka jingshna torti ne ka jingshna ha kata ka jaka ka ban buh ka jingma? Hato ïa kane ka jaka ym dei ban da sorbe bha shuwa ban shna? Ynda la jia ka jingjia kaba la dkut thui kynsan-kynsan arliang, ka sa pynkyndit bynriew. Donbok ba kam don kano kano ka jingma ne ka jingmynsaw ïa ki briew, namar ngim shym tip eiei na ki Khubor. Ha kaba ïadei bad kane, lehse, ka la dei ka jingpynkyndit bynriew bad ka jingsneng ïa ki bor Sorkar, kaba shna ïa ki surok ha kum kine ki jaka kiba ma ïa ka jingim briew. Nalor kane, ngi tip na ki Kotkhubor ba ka surok na Laitlyngkot sha Pynursla, kum ha ka Rngain ba ngi tip, ka ju don beit ka jingtwa surok man ka por. Hato ki bor bad iktiar kiba peit ïa kane, kim bishar bha haba shna ïa kane ka surok? Kane ka surok ka long kaba donkam haduh katta katta bad kaba ngi tip ruh ba ka Sorkar ka pynkylla 4-lane ïa kane ka surok namar ka long kaba kongsan bha ban poi sha Dawki bad sha ki thaiñ Riwar.
Ka jingkylli ka long, hato ki bor bad itiar kiba synshar khadar ïa kane ka Jylla, kam thaw ïa ki aiñ treikam ha kaba ïadei bad ki jaka puta ne ki khyndew ki shyiap, kaba ngi khot ka Land Policy? Kam mut ba u nongshong shnong ne u trai jaka puta un leh katba u mon, ka lah ban ktah ïa ka jingim jong u briew hi. Haba ngi peit ha kane ka liang, ngi iohi ba ki briew ha kane ka juk mynta, ki shna ïing ha ki jaka kiba ym dei ban shna ïing. Wat ha ki wah ne ki nala, kiba dei ba ka um kan tuid laitluid, ki briew ki shna ïa ki ïing. Kumjuh ha ki sharing lum, kiba idon jingma.Ka ju don ka jingong ba ki wah ki don la ka lynti ban ïaid, kaba u Blei bad ka Mariang ka la bynta ia ki, kumta u briew um dei ban pynthut. Hynrei ngi iohi ha kane ka juk mynta, ym don ba kheiñ shuh.Phin peit nuksa ïa ki Pynthor ha Pynthorumkhrah. Kine ki Pynthor ki dei na ka bynta ban rep kba bad kiwei ki mar rep jong ki nongrep, pynban mynta phin iohi ba la dap da ki ïing suda.Donbok ba U Blei Trai Um pynjia eiei kaba sniew ïa ki. Ha ki snem ba la dep, ka la don ka jingtap jong ka um ha kane ka jaka, hynrei donbok ba mynta u slap um da don bad ka um kam ktah eiei ïa kine ki ïing bad ïa ki briew. Namarkata, la dei ka por ba ka dei ban don ka jingpyrkhat da ki bor bad iktiar jong ka synshar khaddar na ka bynta ka jingbha jong u khunbynriew bad jinglait na kano kano ka jingma kaba U Blei bad ka mariang ka la bynta.
