Jerusalem, Nailar:
U Myntri Rangbahduh ka Israel, u Benjamin Netanyahu, ha ka Sngi Ba-ar, u la maham biang ïa ka Hamas, ha kaba, u la ong ba ka Israel kan ym phah mih ïa ki shipai IDF na u pud- u sam jong ka nongbah Gaza, katba ka Hamas hi kam pat pyndem wait noh kumba la dep ban pynpaw naduh kaba sdang ïa kane ka jingdawa kaba ka Israel ka la wanrah, lada ka Hamas ka kwah shisha ban wanrah noh ïa ka shongsuk- shongsaiñ ha ki sngi ki ban wan.
Ka jingkren jong u Netanyahu, ka la nang pynartatien shuh shuh ïa ka jingiateh ban pynduh tiar ïa ka Hamas, kaba la iohi ba ka dei ka jingjop kaba lah ban pynkut noh ïa ka thma. Ka la pynpaw ruh ïa ka jingpynpaw paidbah kaba duna bha jong ka jingïakynad bad ka sorkar Trump.
Ka jingiateh ka la khot ïa ka Hamas ban sdang ban pynduh tiar ialeh bad ïa ka Israel ban sangeh noh ïa ki jinghiar thma jong ka bad sdang ban weng noh ïa ka Gaza kaba kumba 60% kaba ka synshar mynta. Ka la long katkum ka jingiateh ban sangeh thma ha u bnai Lber kaba la pynkut noh ïa ki kam shipai kiba heh bad kaba la wanrah ïa ka jingpyllait ïa ki nongshah rahbor kiba dang sah kiba la shah bat ha Gaza hynrei ka la sahkut ha kiwei pat ki liang.
U Netanyahu, uba ïakynduh ïa ka thma kaba tyngeh ban ïoh shah jied biang ha u Risaw, u la pynpaw biang ïa ka nongrim jong u ba ka jingpynduh tiar ïaleh ka dei ban long kaba nyngkong eh. U la ong ba ki shipai Israel kin dang bteng ban “leh ïa kaei kaei kaba donkam ban iada ialade, ïa ka jaka jong ngi, bad ki nongshong shnong jong ngi.”
Ka sorkar Trump “ka la phah sha ngi ïa ka draft. Ngim shym la mynjur. Kam dei ka draft jong ngi. Ngi la phah ïa ki jingai jingmut jong ngi. … Kane ka dei ka nongrim jong ngi,” ong u Netanyahu ha ka video ba la pynmih ha ki social media.
Kham mynshwa ha ka sngi thohdieng, ki nong Palestine ki la ïa lum lang na ka bynta ka jingleit ontep paidbah ïa palat 100 tylli ki met iap kiba khatduh ki la ioh sei na ka jinghiar thma kaba shyrkhei jong ki Israel ha Gaza ha u snem 2023. Palat 300 ngut ki briew ki la iap ha u Naiwieng. 22, 2023, ki taiew hadien ka thma bad ka Hamas, ha kaba ki liengsuiñ thma ki la pynpra ïa kawei ka jaka sah ha ka thaiñ Sabra jong ka nongbah Gaza.
Kumba 40 tylli ki met iap la lap tang hadien habud ha ka jingialehkai kaba shyrkhei jong ki tiar kiba sniew bad ki kti kiba thylli, hynrei kiba bun la tep jylliew hapoh ki thliew. Ki khubor shaphang ka jingbun ki nongshah pyniap ha kawei na ki jingshah thombor ba shyrkhei tam jong ka thma ki la shim por da ki sngi ban poi sha ki paidbah ha ka jingkulmar tang shwa ban sangeh thma nyngkong eh jong ka.
Ha ka taiew ba kut, ki nongïarap ba nyngkong ki la tih ïa ki jingtei ba la shah pynjot bad ki la lap ïa ki shyieng jong ki 112 ngut kiba la shah pynjulor, kynthup ïa ki 40 ngut ki khynnah, ong ka khubor jong ka Civil Defence, ka tnat pynlait im kaba treikam hapoh ka tnat pohïing jong ka Hamas.
Ka la ong ba 157 tylli ki met iap haduh mynta ym pat lap.
“Tang kawei ka kam runar jong kine ki martyr ka long ba ki la neh skhem bad ïai neh ha la ki jong ki ïing ki sem, da kaba ngeit ba kine ki ïing kin ïada ïa ki,” ong uwei u bahaïing hasem, u Taysir al-Hassayna, ha ka kotkhubor The Associated Press hadien ka jingduwai tep.
Na ka bynta kiba la jah, ka long “kum ba ka met jong ki ka la rngad noh khlem dak shuh.”
Tang mynta la ïoh biang suki suki ïa ki katto katne ki met ïap jong ki briew kiba la shah pynïap ha ki bnai ba sdang ba shyrkhei jong ka thma, namar ka jingsangeh thma kaba jem ka ailad ïa kum kine ki jingpyrshang ban ïaid shakhmat ha ki bynta jong ka Gaza kaba la shah pynjot.
Kita ki jinglap ki la pynlong ïa ka jingkiew jong ka jingbun briew ha ka thma. Ka jinghiar thma jong ki lehnoh ba ialam da ka Hamas ïa ka thaiñ Shathie jong ka Israel ha u Risaw 7, 2023, ka la shim ïa kumba 1,200 ngut ki mynsiem briew bad la iohi ïa 251 ngut kiba la shah kem mraw. Ka jinghiar thma jong ka Israel, ka la pyniap ïa palat 73,377ngut ki nong Palestine, kynthup naduh ba la sangeh iasiat, ong ka tnat ka koit ka khiah jong ka Gaza.
Ym duna ïa ka 7,400 ngut ki briew ki la iathuh da kiba haiing ba ki dang don hapoh ki thliew, u Zaher al-Waheidi, uba dei u khlieh jong ka tnat buh jingthoh jong ka , u iathuh ha ka AP. Ka jingkheiñ kaba shisha ka lah ban long da ki hajar ngut namar ha ki katto katne ki khep ki longïing baroh kawei ki la ïap ha kawei ka jingbthei bom, ha kaba ym don mano mano ruh ban pyntip ïa kiba jah, ong u al-Waheidi.
Ki paidbah kiba la iam ha ka sngi thohdieng, ki dei na kawei ka iing sah jong ka jait Hassayna bad Abu Sharia, bad kiba bun ki dei kiba iadei kur. Ka AP ka la ithuh ym duna ïa ka 60 tylli ki longiing ha kylleng ka Gaza kiba la duh noh ïa 25 ngut ne palat ki bahaiing ha ki lai bnai ba nyngkong jong ka thma.