Ahmedabad, Nailar:
Ki jingtip ba thikna ba la wanrah ha ka Ïingdorbar Thawaiñ ki pynpaw ba katba ka Gujarat ka la ïoh ïa ka jinghiar kaba 20.2 percent ha ki kam runar ba la pynrung kyrteng ha u snem 2024, ka jingeh jong ka jylla halor ki kam runar digital ka dang long kaba kongsan.
Katkum ka jingkhein jong ka tnad kam pohïing ka ri katkum ka kaiphod ba thymmai jong ka NCRB Crime in India, ka Gujarat ka la buh jingthoh haduh 1,592 tylli ki kam runar ha ka cyber ha u snem 2024, kaba hiar na ka 1,995 tylli ha u snem ba ladep. Hynrei, ka jinghiar na ka snem sha ka snem ha ki jingmudui ba la ujor kam pynskhem hi ïa ka jinghiar kaba ïahap ha ka jingjia ba shisha jong ki kam runar ha ka cyber.
Ka jingïaid lynti kaba san snem ka pyni ba ki jingpynrung kyrteng ïa ki kam runar ha ka jylla ki la nang kiew stet ban ïa kaba bud ïa ka jingkiew ne jinghiar kaba stet.
Ka Gujarat ka la ïoh 1,283 ngut ha u snem 2020, 1,536 ha u snem 2021, 1,417 ha u snem 2022, 1,995 ha u snem 2023 bad 1,592 ha u snem 2024.
Ha ki palat san snem, ka jylla ka la ïoh 7,823 tylli ki jingjia manla u snem, haduh 1,565 tylli. Wat hapdeng ka jinghiar ha u snem 2024, hynrei ka jingkheiñ ka dang sah 24.1 percent ban ïa ka kyrdan jong u snem 2020.
Ki mukotduma ba kyrpang jong ka MHA ba la mudui bad pynbeit da ki pulit bad ki ïingbishar ka pyni ba ki pulit ki la pynbeit 1,517 tylli ki mukotduma ha u snem 2024, kaba ïaryngkat ha ka jingkheiñ bad kumba 95.3 percent na ki 1,592 tylli ki mukotduma ba la mudui ha kata ka snem. Hynrei ïa kane ym lah ban kheiñ kum ka dor jingpynkhuid jong kajuh ka snem, namar ki mukotduma ba la pynkut ha kawei ka snem ki lah ban long kiba la mudui kham mynshuwa.
Ka jingpynshai ha ki iingbishar ka la kiew na ka 42 tylli ki mukotduma ha u snem 2022 sha ka 94 tylli ha u snem 2023 bad 158 tylli ha u snem 2024, hynrei ka dang duna bha ban ïa ki jingpynrung kyrteng man la u snem bad ki jingkheiñ bad jingpynshai jong ki pulit.
Hapdeng u snem 2022 bad 2024, ka Gujarat ka la pynrung 5,004 tylli ki mukotduma halor ki kam beaiñ lyngba ki cyber, katba ki pulit ki la pynbeit ïa ki 4,586 tylli ki mukotduma bad ki ïingbishar ki la pynbeit ïa ki 294 tylli.
Katba ki miej jong ka ïing dorbar kim ai ïa ki jingkheiñ ba kyrpang jong ka Gujarat na ka bynta ki jingduhnong ha ka liang ka pisa tyngka, ki jingtip jong ka ri ki pynpaw ïa ka jingheh jong ka jingeh kaba kham heh jong ka jingleh thok ha ka cyber. Hapdeng u snem 2021 bad 2025, ka India ka la ïoh ban ïoh jingtip palat 65.89 lak tylli ki jingujor halor ka kam thok pisa kaba kynthup ïa palat T.55,050 klur tyngka, ha kaba palat 1,95,760 tylli ki jingujor ejahar la dep ban mudui.
Palat 8,189 klur tyngka la buh dak kum ka jingsiew ïa ka ram. Lyngba ka Cyber Crime Financial Fraud Reporting and Management System (CFCFRMS), palat 11,158 klur tyngka la lah ban buh jingthoh ha kylleng ki palat 32.80 lak tylli ki jingujor ha kylleng ka ri haduh ka 30 tarik u Jylliew, 2026.
Ban ïakhun pyrshah ïa ki kam runar ha ka kor kompiwtor kiba ïadei bad ki jaka bishar ba bun jait, ka Ahmedabad ka don napdeng ki hynñiew tylli ki jaka ba la thaw ïa ki Joint Cyber Coordination Teams (JCCTs) hapoh ka Indian Cyber Crime Crime Coordination Centre (I4C).
Ka sorkar pdeng ruh ka la pyntreikam ruh ïa ka Samanvaya Platform kum ka jaka ai jingtip halor ka jingpynïaid, ka jaka buh ïa ki jingtip bad ka jaka pynïadei na ka bynta ki bor pynjari aiñ.
Ka Pratibimb Module jong ka ka wad ïa ki jaka jong ki nongleh kam sniew bad ki jingtei jong ki nongleh kam sniew bad ka kyrshan ïa ki ophisar ba peit ïa ka bor synshar.
Ha ka ri baroh kawei, kine ki system ki la pynlong ban kem palat 29,837 ngut kiba shah kynnoh bad pynmih palat 2,33,593 tylli ki jingkyrpad jingïarap ha ka jingtohkit ha ka Cyber haduh ka 30 tarik u Jylliew, 2026, ong ka MHA.
Ka jinghiar kaba 20.2 percent ha ki kam runar ba la pynrung kyrteng ha Gujarat ha u snem 2024 ka dei ka dak kaba bha, hynrei ka la wan hadien ba ka jylla ka la ïoh ïa ka jingbun tam ki kam runar ha ka por san snem ha u snem 2023.
Ki jingbuh jingkheiñ kiba dei ban don kim shym la mih kumba dei ban mih katkum ki jingjia na ki Cyber da shi pawa, ne kam shym la ai jingbit ban kheiñ beit beit halor ka jingpynshai ba don ki jingjia ba beaiñ kiba mih, ka jingdon jong kiba shah pynrem ne kiba dei ban pynsangeh.
Ki jingkheiñ ha ka jaka kata ki kdew sha ka jingeh kaba dang bteng jong ki kam runar ha ka cyber, ha kaba ki mukotduma kiba bun ki shah pynïaid da ki pulit bad ki ïingbishar bad ka jingpynleit jingmut jong ka ri kaba nang pynïar ha kaba ïada na ka jingleh thok ha ka liang ka pisa tyngka bad ban pynkhlaiñ ïa ka jingïatreilang hapdeng ki bor pynjari aiñ.
